§9Nunc de artificio quo circenses exhibentur.
이제 원형경기장 경기가 치러지는 기술에 대해 논하고자 합니다.
res equestris retro simplex: de dorso agebatur, et utique communis usus;
마술(馬術)은 옛날에는 단순하여 말의 등 위에서 행해졌으며, 물론 일상적으로 사용되었기에 죄가 되지 않았습니다.
reus non erat. sed cum ad ludos coactus est, transiit a dei munere ad daemoniorum officia.
그러나 볼거리를 위해 강제되었을 때, 그것은 하느님의 선물에서 악령들의 봉사로 넘어갔습니다.
itaque Castori et Polluci deputatur, haec species, quibus equos a Mercurio distributos Stesichorus docet.
그리하여 이 분야는 카스토르와 폴룩스에게 귀속되는데, 스테시코로스는 그들에게 메르쿠리우스에 의해 말들이 분배되었다고 가르칩니다.
sed et Neptunus equestris est, quem Graeci ἵππιον appellant.
하지만 넵투누스 역시 말의 신이며, 그리스인들은 그를 '히피오스'라 부릅니다.
seiugas uero Ioui, quadrigas Soli, bigas Lunae sanxerunt.
또한 그들은 6두 마차를 유피테르에게, 4두 마차를 태양에게, 2두 마차를 달에게 봉헌했습니다.
sed et
"
Primus Erichthonius currus et quattuor ausus
Iungere equos rapidusque rotis insistere uictor
.
그러나 또한 다음과 같은 노래도 있습니다. "에릭토니우스가 최초로 전차와 네 마리 말을 매는 것을 감행하였고, 승리자로서 바퀴 위에 신속히 올라섰도다.
"
Erichthonius, Mineruae et Vulcani filius, et quidem de caduca in terram libidine, portentum est daemonicum, immo diabolus ipse, non coluber.
"미네르바와 불카누스의 아들이며, 그것도 땅에 떨어진 정욕으로부터 태어난 에릭토니우스는 악령의 괴물이며, 오히려 뱀이 아니라 악마 자신입니다.
si uero Trochilus Argiuus auctor est currus, primae Iunoni id opus suum dedicauit.
그러나 만약 아르고스인 트로킬로스가 전차의 창시자라면, 그는 자신의 그 저작을 첫째로 유노에게 헌정했습니다.
si Romae Romulus quadrigam primus ostendit, puto et ipse inter idola conscriptus est, si idem est Quirinus.
만약 로마에서 로물루스가 최초로 4두 마차를 보여주었다면, 그가 퀴리누스와 동일인인 한, 그 자신 역시 우상들 사이에 등록되었다고 나는 생각합니다.
talibus auctoribus quadrigae productae merito et aurigas coloribus idololatriae uestierunt.
이러한 창시자들 밑에서 생겨난 4두 마차는 당연히 마부들에게도 우상숭배의 색채를 입혔습니다.
namque initio duo soli fuerunt, albus et russeus.
실상 처음에는 백색과 적색의 두 가지 색만 있었습니다.
albus hiemi ob niues candidas, russeus aestati ob solis ruborem uoti erantsed postea tam uoluptate quam superstitione prouecta russeum alii Marti, alii album Zephyris consecrauerunt, prasinum uero Terrae matri uel uerno, uenetum Caelo et Mari uel autumno.
백색은 하얀 눈 때문에 겨울에, 적색은 태양의 붉은빛 때문에 여름에 서원된 것이었습니다. 그러나 나중에 쾌락과 미신이 발전함에 따라, 어떤 이들은 적색을 마르스에게, 다른 이들은 백색을 서풍에 봉헌했고, 녹색을 대지의 어머니 혹은 봄에, 청색을 하늘과 바다 혹은 가을에 봉헌했습니다.
cum autem omnis species idololatriae damnata sit a deo, utique etiam illa damnatur, quae elementis mundialibus profanatur.
그러나 모든 종류의 우상숭배가 하느님에 의해 단죄되는 이상, 세상의 원소들로 더럽혀지는 저 우상숭배 또한 당연히 단죄됩니다.
§10Tanseamus ad scaenicas res, quarum et originem com-.
무대(연극)의 일들로 넘어가 봅시다.
munem et] titulos pares secundum ipsam ab initio ludorum appellationem et administrationem coniunctam cum re equestri iam ostendimus.
그것들의 공통된 기원과 대등한 명칭은, 볼거리의 시작 때부터의 그 명칭 자체에 따르고 또 마술의 일들과 결합한 그 관리 운영에 의해서 우리가 이미 밝힌 바와 같습니다.
apparatus? ł\\ratus etiam ex ea parte consortes, qua ad scaenam a templis et aris et illa infelicitate turis et sanguinis inter tibias et tubas itur duobus inquinatissimis arbitris funerum et sacrorum, dissignatore et haruspice.
준비물들은 어떠합니까? 그것들 또한 이 점에 있어서 공동의 몫을 가집니다. 즉 신전과 제단으로부터, 그리고 저 불행한 향과 피의 의식을 동반하고서, 피리와 나팔 소리 사이로, 장례와 제례의 극도로 더러운 두 주관자, 즉 장례 담당자와 내장 점술가를 동반하여 무대로 나아간다는 점에서 그러합니다.
ita cum de originibus ludorum ad circenses transiimus, inde nunc ad scaenicos ludos dirigemus.
이와 같이 볼거리의 기원으로부터 원형경기장으로 넘어왔으나, 이제 거기서 무대극으로 방향을 정하겠습니다.
a loci uitio theatrum proprie sacrarium Veneris est.
장소의 결함으로 볼 때 극장은 본래 웨누스의 성소입니다.
hoc denique modo id genus operis in saeculo euasit.
결국 이 종류의 건축물은 이런 방식으로 세상에 나타나게 되었습니다.
nam saepe censores nascentia cum maxime theatra destruebant moribus consuentes, quorum scilicet periculum ingens de lasciuia prouidebant, ut iam hic ethnicis in testimonium cedat sententia ipsorum nobiscum faciens et nobis in exaggerationem disciplinae etiam humana praerogatiua.
왜냐하면 일찍이 감찰관들은 도덕을 염려하여 극장이 막 세워지려 할 때마다 이를 파괴하곤 했기 때문입니다. 그들은 당연히 음란함에서 비롯될 거대한 위험을 예견했습니다. 그리하여 바로 이 지점에서 이교도들 자신의 의견이 우리와 일치하여 우리에게 증거가 되고, 우리의 규율을 한층 강화하기 위한 인간의 선례 또한 우리를 돕게 됩니다.
itaque Pompeius Magnus solo theatro suo minor cum illam arcem omnium turpitudinum extruxisset, ueritus quandoque memoriae suae censoriam animaduersionem Veneris aedem superposuit et ad dedicationem edicto populum uocans non theatrum, sed Veneris templum nuncupauit, cui subiecimus, inquit, gradus spectaculorum.
그리하여 자신의 극장보다 작지 않은 폼페이우스 마그누스는 저 온갖 가증함의 요새를 건설했을 때, 언젠가 자신의 기억에 대해 감찰관들의 문책이 있을까 두려워하여 웨누스의 신전을 그 위에 얹었고, 낙성식을 위해 포고로 백성들을 불러 모으면서 이를 극장이 아니라 '웨누스의 신전'이라 불렀으며, "그 신전 아래에," 하고 그는 말하기를, "우리가 볼거리용 관람석을 배치했다"고 했습니다.
ita damnatum et damnandum opus templi titulo praetexit et disciplinam superstitione delusit.
이처럼 그는 단죄되었고 단죄되어야 마땅한 건축물을 신전이라는 명목으로 덮어버렸고, 미신으로써 규율을 기만했습니다.
sed Veneri et Libero conuenit.
그러나 웨누스와 리베르는 서로 잘 맞습니다.
duo ista daemonia conspirata et coniurata inter se sunt ebrietatis et libidinis.
이 두 악령은 만취와 정욕 속에서 서로 공모하고 동맹을 맺었습니다.
itaque theatrum Veneris LLiberi quoque domus est.
그리하여 웨누스의 극장은 리베르의 집이기도 합니다.
nam et alios ludos scaenicos Liberalia proprie uocabant, praeterquam Libero deuotos, quae sunt Dionysia penes Graecos, etiam a Libero institutos.
왜냐하면 다른 무대극들 역시 리베르에게 봉헌되었을 뿐만 아니라 그리스인들 사이에서는 디오뉴시아 축제인 것을 본래 '리베랄리아'라 불렀으며, 이는 리베르 자신에 의해 창설되었기 때문입니다.
et est plane in artibus quoque scaenicis Liberi et Veneris patrocinium.
그리고 분명 무대 예술 속에도 리베르와 웨누스의 비호가 존재합니다.
quae priuata et propria sunt scaenae de gestu et corporis flexu mollitiae Veneris et Liberi immolant, illi per sexum, illi per luxum dissolutis.
몸짓과 몸의 굴곡에 관한 무대의 사적이고 고유한 일들은, 정욕과 방탕을 통해 스스로를 타락시킨 자들에 의해 웨누스와 리베르의 감미로움에 바쳐집니다.
quae uero uoce et mo. ţis et organis et litteris transiguntur, Apollines et Musas et Mineruas et Mercurios mancipes habent.
반면 목소리와 선율, 악기, 문학을 통해 행해지는 일들은 아폴론, 무사들, 미네르바, 메르쿠리우스들을 그 인수업자로 삼고 있습니다.
oderis Christiane, quorum auctores non potes non odisse.
그리스도인이여, 그 창시자들을 미워하지 않을 수 없는 저러한 것들을 그대는 미워해야 합니다.
iam nunc uolumus suggerere de artibus et de his, quorum, auctores in nominibus exsecramur.
이제 우리는 예술과, 그 이름을 대는 것조차 저주스러운 창시자들을 둔 그것들에 관해 제언하고자 합니다.
scimus nihil esse nomina mortuorum, sicut nec ipsa simulacra eorum;
우리는 죽은 자들의 이름이 아무것도 아니며 그들의 우상 자체도 아무것도 아님을 알고 있습니다.
sed non ignoramus, qui sub istis nominibus institutis simulacris operentur et gaudeant et diuinitatem mentiantur, nequam spiritus scilicet, daemones.
그러나 우리는 그 이름들 아래 세워진 우상들을 통해 누가 일하고 기뻐하며 신성을 가장하고 있는지를 모르는 것이 아닙니다. 즉 사악한 영들, 곧 악령들입니다.
uidemus igitur etiam artes eorum honoribus dicatas esse, qui nomina incolunt auctorum earum, nec ab idololatria uacare, quarum institutores etiam propterea dei habentur.
그러므로 우리는 그들의 예술 또한 그 창설자들의 이름을 빌려 사는 자들의 명예에 봉헌되어 있으며, 그 창설자들 또한 그 때문에 신으로 여겨지는 이상, 우상숭배로부터 자유롭지 못함을 보는 것입니다.
immo quod ad artes pertinet, altius percepisse debemus, daemonas ab initio prospicientes sibi inter cetera idololatriae etiam spectaculorum inquinamenta, quibus hominem a domino auocarent et suo honori obligarent, eiusmodi quoque artium ingenia inspirasse.
오히려 예술에 관한 한, 악령들이 처음부터 자신들을 위해, 우상숭배의 다른 오염들 중에서 인간을 주님으로부터 멀어지게 하고 자신들의 영예에 얽매이게 하려는 볼거리의 오염을 예견하고, 이와 같은 예술적 재능을 불어넣었다는 것을 우리는 더 깊이 이해해야 합니다.
neque enim ab aliis procuratum fuisset quod ad illos peruenturum esset nec per alios tunc homines edidissent quam per ipsos, in quorum nominibus et imaginibus et historiis fallaciam consecrationis sibi negotium acturi constituerunt.
실상 그들에게 도달할 유산이 다른 이들에 의해 마련되었을 리 없으며, 자신들의 사업을 행하기 위해 그 이름과 초상과 역사 속에 기만의 봉헌을 설정해 둔 당시의 인간들 외에 다른 이들을 통해서는 그것들을 세상에 내놓지 않았을 것이기 때문입니다.
ut ordo per- \' agatur, ineamus etiam agonum retractatum.
이 순서를 완결하기 위해, 경기(체육 경기)의 검토로도 나아갑시다.