§11Origo istis de ludorum propinquitate est.
이들 경기의 기원은 앞서 말한 볼거리와의 근접성에 있습니다.
inde et ipsi sacri uel funebres instituti aut deis nationum aut mortuis fiunt.
그렇기에 경기 자체도 신성한 혹은 장례의 행사로 제정되어 이방의 신들이나 죽은 자들을 위해 치러집니다.
perinde tituli: Olympia Ioui, quae sunt Romae Capitolina, item Herculi Nemea, Neptuno Isthmia, ceteri mortuorum uarii agones.
명칭도 마찬가지입니다. 올림피아 경기는 유피테르에게(이것은 로마에서는 카피톨리아 경기입니다), 마찬가지로 네메아 경기는 헤라클레스에게, 이스트미아 경기는 넵투누스에게 봉헌되며, 그 밖의 다양한 경기들은 죽은 자들을 위한 것입니다.
quid ergo mirum, si uel apparatus agonum idololatria conspurcat de coronis profanis, de sacerdotalibus praesidibus, de collegia riis ministris, de ipso postremo boum sanguine? ut de loco suppleam [at de loco] communi, pro collegio artium Musicarum et Minerualium et Apollinarium **, etiam Martialium per duellum, per tubam in stadio circum aemulantur, quod utique templum est et ipsum teius idoli cuius sollemnitates agit.
그렇다면 경기의 준비물조차도 속된 관과 제관인 주재자들, 조합에 속한 시종들, 그리고 마지막으로 황소의 피 자체에 의해 우상숭배로더럽혀진다 한들 무엇이 이상하겠습니까? 공동의 장소에 관해 덧붙이자면, 사람들은 스타디온에서 뮤사, 미네르바, 아폴론 예술의 조합을 대신하여, 나아가 결투와 나팔을 통해 마르스의 기술을 두고 경쟁하는데, 그 스타디온 자체가 분명 그 축제가 행해지는 바로 그 우상의 신전인 것입니다.
sed et gymnicas artes Castorum et Herculum et Mercuriorum disciplinae prodiderunt.
하지만 체육의 기술 또한 카스토르들과 헤라클레스들과 메르쿠리우스들의 훈련이 전해준 것입니다.
§12Superest illius insignissimi spectaculi ac receptissimi recognitio.
저 가장 유명하고 가장 널리 받아들여지는 볼거리에 대한 검토가 남아 있습니다.
munus dictum est ab officio, quoniam officium etiam muneris nomen est.
'무누스'(검투사 경기)는 '오피키움'(의무)에서 유래한 말인데, 오피키움 역시 '무누스'(선물/의무)라는 이름을 갖고 있기 때문입니다.
officium autem mortuis hoc spectaculo facere se, ueteres arbitrabantur, posteaquam illud humaniore atrocitate temperauerunt.
옛사람들은 이 볼거리를 통해 자신들이 죽은 자들에게 의무를 다하고 있다고 생각했으나, 훗날 그들은 그것을 보다 인도적인(그렇다 해도 여전히) 잔혹함으로 완화했습니다.
nam olim, quoniam animas defunctorum humaniorno sanguine propitiari creditum erat, captiuos uel mali status seruos mercati in exequiis immolabant.
옛날에는 죽은 자들의 영혼이 인간의 피로 달래진다고 믿었기 때문에, 그들은 포로들이나 비천한 처지의 노예들을 사서 장례식 때 제물로 바쳤습니다.
postea placuit impietatem uoluptate adumbrare.
그 후에는 이 불경함을 쾌락으로 가리는 것을 좋아하게 되었습니다.
itaque quos parauerant, armis quibus tunc et qualiter poterant eruditos, tantum ut occidi discerent, mox edicto die inferiarum apud tumulos erogabant.
그리하여 그들은 준비한 자들을 당시 가능한 무기와 방식으로, 오직 죽임을 당하는 법을 배우게 할 목적으로만 훈련시켜, 이윽고 고인의 제례일로 포고된 날에 무덤가에서 그들을 바쳤습니다.
ita mortem homicidiis consolabantur.
이와 같이 그들은 살인으로 죽음을 위로했습니다.
haec tmunep:i origo.
이것이 무누스의 기원입니다.
sed paulatim prouecti ad tantam gratiam, ad quantam et crudelitatem, quia feriarum uoluptati satis non fiebat nisi et feris humana corpora dissiparentur.
그러나 그들은 점차 극심한 인기를 얻으며, 그에 못지않은 잔혹함으로 나아갔는데, 이는 야수로 사람의 몸을 찢어발기지 않고서는 축제의 쾌락이 채워지지 않았기 때문입니다.
quod ergo mortuis litabatur, utique parentationi deputabatur;
따라서 죽은 자에게 바쳐진 것은 분명히 사자 공양(死者供養)에 귀속됩니다.
tquae species, proinde idololatria est, quoniam et idololatria parentationis est species: tam haec quam illa mortuis ministrat.
그리고 사자 공양이라는 종류는 마찬가지로 우상숭배입니다. 우상숭배 또한 사자 공양의 일종이기 때문입니다. 전자동자 모두 죽은 자를 섬기는 일입니다.
in mortuorum autem idolis daemonia consistunt.
그리고 죽은 자들의 우상 안에는 악령들이 깃들어 있습니다.
ut et titulos considerem, licet transierit hoc genus editionis ab honoribus mortuorum ad honores uiuentium, quaesturas dico et magistratus et flaminia et sacerdotia, cum tamen nominis dignitas idololatriae crimine teneatur, necesse est quicquid dignitatis nomine administratur communicet etiam maculas eius, a qua habet causas.
명칭에 대해서도 고찰해 보면, 비록 이 종류의 개최가 죽은 자들에 대한 영예에서 살아 있는 자들에 대한 영예――즉 재무관직, 정무관직, 플라멘 사제직, 사제직을 말합니다――로 넘어갔을지라도, 직명의 위엄이 우상숭배의 죄에 매여 있는 이상, 위엄의 이름으로 집행되는 모든 것은 자기가 비롯된 원천의 오염을 공유할 수밖에 없습니다.
idem de apparatibus interpretabimur in ipsorum honorum suggestu deputandis, quod purpurae, quod fasces, quod uittae, quod coronae, quod denique contiones et edicta et pultes pridianae sine pompa diaboli, sine inuitatione daemonum non sunt.
그 관직들의 연단에서 배정되는 준비물들에 대해서도 동일하게 해석할 것입니다. 즉 자줏빛 옷, 파스케스(집정관의 속봉), 머리띠, 관, 그리고 결국 집회와 포고, 전날 밤의 잔치에 이르기까지, 악마의 화려한 행렬과 악령들의 초대 없이는 존재하지 않는다는 것입니다.
quid ego de horrendo loco perorem, quem nec periuria sustinent? pluribus enim et asperioribus nominibus amphitheatrum consecratur quam Capitolium: omnium daemonum templum est.
거짓 맹세조차 견디지 못하는 저 끔찍한 장소에 대해 내가 무엇을 더 말하겠습니까? 원형경기장은 카피톨리움보다 더 많고 더 가혹한 이름들로 봉헌되어 있기 때문입니다. 그것은 모든 악령의 신전입니다.
tot illic immundi spiritus considunt, quot homines capit.
그곳에는 수용할 수 있는 인간의 수만큼이나 많은 더러운 영들이 들어앉아 있습니다.
ut et de artibus concludam, Martem et Dianam utriusque ludi praesides nouimus.
기술에 대해서도 결론을 내리자면, 우리는 마르스와 디아나가 양쪽 경기 모두의 주재자임을 알고 있습니다.
§13Satis, opinor, impleuimus ordinem, quot et quibus modis spectacula idololatrian committant, de originibus, de titulis, de apparatibus, de locis, de artificiis, quo certi simus nulla ex parte competere nobis ea, qui bis idolis renuntiamus.
우리는 볼거리가 얼마나 많이, 그리고 어떤 방식으로 우상숭배를 범하는지 그 순서를 기원, 명칭, 준비물, 장소, 기술에 이르기까지 충분히 달성했다고 생각합니다. 이는 두 번이나 우상을 거부한 우리에게 그것들이 어느 한 부분도 합당하지 않음을 확신하기 위함입니다.
non quod idolum sit aliquid, ut apostolus ait, sed quoniam quae faciunt daemoniis faciunt consistentibus scilicet tin consecrationibus idolorum, sine mortuorum siue, ut putant, deorum. propterea igitur, quoniam utraque species idolorum condicionis unius est, dum mortui et dei unum sunt, utraque idololatria abstinemus.
사도가 말하듯이 우상이 대단한 것이기 때문이 아니라, 그들이 행하는 바는 우상의 봉헌 속에, 곧 죽은 자들이나 그들이 생각하는 신들의 봉헌 속에 깃들어 있는 악령들에게 행하는 것이기 때문입니다. 그러므로 죽은 자와 신들이 하나인 이상, 두 우상의 종류가 동일한 상태에 있으므로, 우리는 양쪽 우상숭배를 모두 멀리합니다.
nec minus templa quam monumenta despuimus, neutram aram nouimus, neutram effigiem adoramus, non sacrificamus, non parentamus. sed neque de sacrificio et parentato edimus, quia non possumus cenam dei edere et cenam daemoniorum.
우리는 무덤 못지않게 신전들을 침 뱉어 거부하며, 어느 쪽 제단도 인정하지 않고, 어느 쪽 초상도 숭배하지 않으며, 제사 지내지 않고, 사자 공양을 하지 않습니다. 또한 우리는 제물이나 사자 공양물도 먹지 않습니다. 하느님의 식탁과 악령들의 식탁을 함께할 수는 없기 때문입니다.
si ergo gulam et uentrem ab inquinamentis liberamus, quanto magis augustiora nostra, et aures et oculos, ab idolothytis et necrothytis uoluptatibus abstinemus, quae non intestinis transiguntur, sed in ipso spiritu et anima digeruntur, quorum munditia magis ad deum pertinet quam intestinorum.
그러므로 우리가 목구멍과 배를 오염으로부터 깨끗이 지킨다면, 우리의 더 존귀한 부분인 귀와 눈은 우상 제물과 사자 공양물로 이루어진 쾌락으로부터 얼마나 더 멀리해야 하겠습니까? 이러한 쾌락들은 창자에서 처리되는 것이 아니라 영과 혼 안에서 소화되는 것이며, 영혼의 깨끗함은 창자의 깨끗함보다 훨씬 더 하느님께 속한 일이기 때문입니다.