Humanitext Reader

テルトゥリアヌス · 断食について §11

断食の実践に対する新規性と無効性の非難の論駁

7 / 11 箇所 · ラテン語

要旨

テルトゥリアヌスは、既成教会の「プシュキコスたち」が断食などの伝統的・霊的な義務を「新しいもの」あるいは「無効なもの」と非難することを論破し、それらが神への誓願や律法に基づくものであること、また悪魔の霊や反キリストによるものではあり得ないことを論じる。

§11Omnia autem ista credo ignota eis, qui ad nostra turbantur, aut sola forsitan lectione, non etiam intentione comperta secundum maiorem uim imperitorum apud gloriosissimam scilicet multitudinem psychicorum.
しかし、これらすべてのことは、私たちのやり方に動揺している人々には知られていないか、あるいは、おそらく読んだだけで、その意図(深い意味)を理解して把握したのではないと私は信じる。 もちろん、プシュキコスたち(肉なる人々)のきわめて輝かしい大群衆における無知な者たちの、より大きな影響力に従ってのことである。
propterea per singulas direximus species ieiunationum, xerophagiarum, stationum, ut, dum recensemus secundum utriusque testamenti paraturam,.
それゆえ私たちは、断食、クセロファギア(乾食)、ステイショ(断食祈祷)の個々の種類について論じてきた。
quantum proficiant recusati uel recisi uel retardati pabuli officia, eos retundamus, qui haec uelut uacantia infirmant, item dum pariter ostendimus, quo semper in ordine fuerint religionis, eos reuincamus, qui haec ut noua accusant;
それは、私たちが両方の契約(旧新約聖書)の備えに従って見直すうちに、拒絶され、削減され、あるいは遅らせられた食物の務めがどれほど有益であるかを示し、これらを無効なものとして弱める者たちを論破するためであり、また同様に、これらが宗教の秩序においていかに常に存在してきたかを示すことによって、これらを「新しいもの」として非難する者たちを言い負かすためである。
nec nouum enim quod semper nec uacuum quod utile.
なぜなら、常に存在してきたものは新しくなく、有益なものは無効ではないからである。
sed et illud in medio est, quaedam ex his officiis a deo homini imperata legem constituisse, quaedam ab homine deo oblata uotum expunxisse.
しかし、以下のこともまた明白である。 すなわち、これらの務めのうちのあるものは、神から人に対して命じられて律法を構成し、あるものは人から神に対して捧げられて誓願を果たしたということである。
tamen et uotum, cum a deo acceptatum est, legem in posterum facit.
しかし、誓願であっても、それが神に受け入れられたときには、将来に向けて律法となる。
per auctoritatem acceptatoris;
それを受け入れた方の権威によるのである。
exinde enim faciendum mandauit qui factum comprobauit.
なぜなら、なされたことを承認した方は、それ以後それを行うように命じたからである。
itaque et hinc in alia specie altercatio diuersae partis obducitur, cum dicunt: aut pseudoprophetia est, si spiritalis uox sollemnia ista constituit, aut haeresis, si humana! praesumptio adinuenit.
したがって、このことから、反対側の陣営による別の種類の議論が引き起こされる。 彼らは言う。 「もし霊的な声(聖霊)がこれらの厳粛な儀式を定めたのであれば、それは偽預言であり、もし人間の不遜さがこれを考え出したのであれば、それは異端である」と。
eam enim formam reprehendentes, qua et uetera decucurrerunt, et ex ea retorquentes, quae et aduersarii ueterum aduersus illa poterunt retractare, aut et illa recusare debebunt aut exerta ista suscipere;
なぜなら、古代のものも同様に従ってきたそのあり方を非難し、そこから、古代のものの反対者たちもそれに対して反論しうるようなことを言い返すことによって、彼らは古代のものをも拒絶しなければならなくなるか、あるいはこれらの明白なものを受け入れなければならなくなるからである。
necessarie maxime cum et ista, a quocumque institutore sunt siue spiritali siue tantum fideli, eidem deo currant, cui et uetera.
これは特に必要なことである。 なぜなら、これらのこともまた、霊的な人であれ単に信仰深い人であれ、どのような創始者によるものであっても、古代のものと同じように、同一の神に対して行われているからである。
indubitate enim et haeresis et pseudoprophetia diuinitatis diuersitate iudicabuntur apud nos omnes unici dei creatoris et Christi eius antistites, adeoque indifferenter hanc partem defendo illis offerens in quo uelint gradum figere.
実に、異端も偽預言も、神性の相違によって判断されることは疑いない。 唯一の創造主なる神と、そのキリストの祭司である私たち全員において。 それゆえ、私はこの立場をいささかも動じることなく擁護し、彼らがどこに足場を置きたいかを彼らに委ねる。
spiritus diaboli est, dicis, o psychice.
「それは悪魔の霊である」と、お前は言う、プシュキコスよ。
et quomodo dei nostri officia indicit nec alii offerenda quam deo nostro? aut contende diabolum cum deo facere nostro aut satanas paracletus habeatur.
では、どうして悪魔が私たちの神の務めを命じ、私たちの神以外の誰にも捧げられるべきではないとするのか。 悪魔が私たちの神と協力していると主張するか、さもなければサタンがパラクレトス(聖霊)であるとみなされるべきである。
sed hominem antichristum adfirmas;
しかし、お前はそれを「反キリストたる人間」であると主張する。
hoc enim uocantur haeretici nomine penes Iohannem.
実際、ヨハネの書において、異端者たちはこの名で呼ばれている。
et quomodo, quisquis ille est, in Christo nostro haec erga dominum nostrum officia disposuit, cum et antichristi erga deum, aduersum nostrum processerint Christum? quo itaque putas laterum confirmatum apud nos spiritum, cum imperat an cum probat, quae deus noster et imperauit semper et probauit? sed rursus palos terminales figitis deo, sicut de gratia, ita de disciplina, sicut de charismatibus, ita et de sollemnibus, ut perinde officia cessauerint, quemadmodum et beneficia eius, atque ita negetis usque adhuc eum munia imponere, quia et hic lex et prophetae usque ad Iohannem.
では、その者が誰であれ、どのようにして私たちのキリストにおいて、私たちの主に対するこれらの務めを配置したというのか。 反キリストたちも、神に関しては[そう自称しても]、私たちのキリストに敵対して現れたというのに。 したがって、お前は私たちのうちにある霊が、どちらの側によって証明されていると考えるのか。 私たちの神が常に命じ、また承認されたことを、その霊が命じるときか、それとも承認するときか。 しかし、お前たちは再び神に対して境界の杭を打ち込んでいる。 恵みについても同様に、規律についても同様に、カリスマ(霊の賜物)についても同様に、厳粛な儀式についても同様に。 その結果、神の恵み(恩恵)が終わったのと同様に、務めもまた終わったとし、こうして、神が今に至るまで義務を課しておられることを否定するのである。 「律法と預言者はヨハネまでである」からという理由で。
superest ut totum auferatis, quantum in uobis, tam otiosum.
あとは、お前たちにできる限り、それらすべてを「無用なもの」として取り去ってしまうだけである。

語釈・文法注

  1. ¦30¦Omnia autem ista ... comperta — comperta は名詞節または修飾として omnia autem ista に係り、credo の対格不定詞構文(esse の省略)を成すか、形容詞的に機能している。意味は「これらすべては(彼らにとって)知られていないか、あるいは……把握されたのではないと私は信じる」となる。
  2. ¦p.289¦psychicorum — テルトゥリアヌスがモンタノス派(新預言派)の立場から、霊的(pneumatici)ではない既成教会のキリスト教徒を「プシュキコス(魂に属する者)」と呼んで蔑んだ特有の表現。
  3. ¦10¦in medio est — 「公に置かれている」から転じて、「明白である」「公知である」を意味するラテン語の慣用表現(in medio esse)。
  4. ¦30¦erga deum, aduersum nostrum processerint Christum — erga deum は「神に関しては(神の名のもとに)」であり、aduersum nostrum ... Christum「私たちのキリストに敵対して」との強い対比を成している。反キリストが神を自称・主張しつつもキリストに敵対する矛盾を指摘する構文。
  5. ¦p.290¦quo... laterum — quo は疑問代名詞の中性単数奪格、laterum は latus(側、陣営)の属格複数であり、「二つの側のうち、どちらの側によって」という部分属格を伴う選択の表現。

この箇所を引用する

テルトゥリアヌス, 断食について §11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa018.humanitext-lat2:11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。