Humanitext Reader

テルトゥリアヌス · 偶像崇拝について §1-2

あらゆる罪を包括する偶像崇拝の重大性

1 / 15 箇所 · ラテン語

要旨

偶像崇拝はあらゆる罪を包括する人類最大の罪であることを論じ、キリストの戒めの拡張にならい、外面的な儀礼だけでなく、内面や生活のあらゆる局面に潜むその広がりを警戒すべきだと説く。

§1II. DE IDOLOLATRIA. Principale crimen generis humani, summus saeculi reatus, tota causa iudicii idololatria.
II. 偶像崇拝について。 人類最大の犯罪、この世の最高度の罪状、裁きの原因のすべて、それは偶像崇拝である。
nam etsi suam speciem tenet unumquodque delictum, etsi suo quodque nomine iudicio destinatur, in idololatriae tamen crimine expungitur.
なぜなら、個々の過ちがそれぞれの固有の現れを保ち、それぞれが固有の名において裁きに定められているとしても、それらは偶像崇拝の罪においてことごとく清算されるからである。
omitte titulos, opera recognosce.
名目を脇に置き、その行為を認めよ。
idololatres idem homicida est.
偶像崇拝者は同時に殺人者でもある。
quaeris quem occiderit? si quid ad elogii ambitionem facit, non extraneum nec inimicum, sed ipsum se.
彼が誰を殺したのかと問うのか。 もしそれが罪状の誇張に資するとしても、部外者でも敵でもなく、彼自身をである。
quibus insidiis? erroris sui.
いかなる罠によってか。 自らの迷いによって。
quo telo? offensa dei.
いかなる凶器によってか。 神への背きによって。
quot plagis? quotquot idololatriis.
いくつの打撃によってか。 偶像崇拝の数だけの。
qui negat idololatren perisse, is negabit idololatren homicidium fecisse.
偶像崇拝者が滅び去ったことを否定する者は、偶像崇拝者が殺人を犯したことも否定するだろう。
perinde adulterium et stupram in eodem recognoscas;
同様に、偶像崇拝者のうちに姦淫と不義を認めなさい。
nam qui falsis deis seruit, sine dubio adulter est ueritatis, quia omne falsum adulterium est.
なぜなら、偽りの神々に仕える者は、疑いなく真理に対する姦淫者だからであり、すべての偽りは姦淫だからである。
sic et stupro mergitur.
このように、彼は不義にも沈んでいる。
quis enim immundis spiritibus cooperator non conspurcatus et cons tupratus incedit? atque adeo scripturae sanctae stupri uocabulo utuntur in idololatriae exprobratione.
汚れた霊どもの協力者でありながら、汚され、辱められることなく歩む者がいるだろうか。 それゆえ聖書も、偶像崇拝を非難する際に不義という言葉を用いている。
fraudis condicio ea est opinor, si quis alienum rapiat aut alii debitum deneget, et utique erga hominem admissa fraus maximimi crimnis nomen est.
私の考えでは、詐欺の条件とは、他人のものを奪うか、他人に支払うべきものを拒むことであり、人間に対して犯された詐欺こそが、最大の犯罪の名に値する。
at enim idololatria fraudem deo facit honores illi suos denegans et conferens aliis, ut fraudi etiam contumeliam coniungat.
しかし実のところ、偶像崇拝は神に対して詐欺を行っている。 神に帰すべき誉れを拒み、他のものに与えることによってであり、その詐欺にさらに侮辱を付け加えているのである。
quodsi tam fraus quam stuprum atque adulterium mortem afferunt, iam in his aeque idololatria de homicidii reatu non liberatur.
そして、詐欺も、不義も、姦淫も死をもたらすものであるなら、これらにおいても同様に、偶像崇拝は殺人の罪から免れることはない。
post talia crimina, tam exitiosa, tam deuoratoria salutis cetera quoque aliquem ad modum et seorsum perinde disposita in idololatria condicionem suam repraesentant.
このような破滅的で、救いを呑み尽くすような罪の後に続く、他の諸々の過ちもまた、ある意味で個別に配置されているにもかかわらず、偶像崇拝においてその本質を表している。
in illa et concupiscentiae, saeculi.
その中には、世の欲望も含まれている。
quae enim idololatriae sollemnitas sine ambitione cultus et ornatus? in illa lasciuiae et ebrietates, cum plurimum uictus et uentris et libidinis causa frequententur.
なぜなら、身なりや装飾の誇示を伴わない偶像崇拝の祝祭がどこにあるだろうか。 その中には、ふしだらと泥酔もある。 それらは大抵、食物や腹、あるいは情欲のために頻繁に行われるからである。
in illa iniustitia.
その中には不義もある。
quid enim iniustius ea quae iustitiae patrem nescit? in illa etiam uanitas, cum tota eius ratio uana sit.
正義の父を知らないもの以上に不義なものが他にあるだろうか。 その中には虚しさもある。 その本質の全体が虚しいからである。
in illa mendacium, cum tota substantia eius mendax sit.
その中には偽りもある。 その実体の全体が偽りだからである。
ita fit, ut omnia in idololatria et in omnibus idololatria deprehendatur.
こうして、あらゆるものが偶像崇拝のうちに見いだされ、あらゆるもののうちに偶像崇拝が見いだされることになる。
sed et alias, cum uniuersa delicta aduersus deum sapiant, nihil autem, quod aduersus deum sapiat, non daemoniis et immundis spiritibus deputetur quibus idola mancipantur, sine dubio idololatrian admittit quicunque delinquit.
しかしさらに別の観点からも、すべての過ちが神に反する性質を帯びており、他方、神に反する性質を帯びるもので、偶像を支配している悪霊や汚れた霊どもに帰属せられないものは何一つない以上、罪を犯す者は誰であれ、疑いなく偶像崇拝を犯しているのである。
id enim facit quod ad idolorum mancipes pertinet.
なぜなら、彼は偶像の持ち主たちに属する行為を行っているからである。
§2Sed uniuersa nomina criminum discedant in operum suorum proprietates, remaneat idololatria in eo quod ipsa est.
しかし、犯罪のあらゆる名称は、それぞれの行為の固有の性質へと退かせ、偶像崇拝はそれ自体がそうであるところにとどめておこう。
sufficit sibi tam inimicum deo nomen, tam locuples substantia criminis, quae tot ramos porrigit, tot uenas diffundit, ut de hoc cum maxime materia suscepta sit, quot modis nobis praecauenda sit idololatriae latitudo, quoniam multifariam seruos dei nec tantum ignorata, sed etiam dissimulata subuertit.
神にとってきわめて敵対的なその名と、これほど豊かで、これほど多くの枝を伸ばし、多くの脈管を広げているその罪の実体だけで十分に自立しており、それゆえ今まさに、偶像崇拝の広大さを私たちがどれほど多くの方法で警戒すべきかという主題が取り上げられたのである。 なぜなら、それはさまざまな方法で、知られずにいるだけでなく、見過ごされながらも、神の僕たちを破滅させるからである。
plerique idololatrian simpliciter existimant his solis modis interpretandam, si quis aut incendat aut immolet aut polluceat aut sacris aliquibus aut sacerdotiis obligetur, quemadmodum si quis existimet adulterium in osculis et in amplexibus et in ipsa carnis congressione censendum aut homicidium in sola sanguinis profusione et in animae ereptione reputandum.
多くの者は、偶像崇拝を単純に捉え、誰かが香を焚くか、生贄を捧げるか、聖別をなすか、あるいは何らかの聖儀や神職に縛られること、これらのみによって解釈されるべきだと考えている。 それはあたかも、誰かが姦淫とは接吻や抱擁、そして肉体の交わりそのもののうちに数えられるべきだと考えたり、あるいは殺人が血を流すことや命を奪うことのみにおいて見なされるべきだと考えたりするようなものである。
at enim, dominus, quam eextensius ista disponat, certi sumus, cum adulterium etiam in concupiscentia designat, si oculum quis impegerit libidinose et animam commouerit impudice, cum homicidium etiam in uerbo maledicti uel conuicii iudicat et in omni impetu irae et in neglegentia caritatis in fratrem.
しかし、主がいかにこれらをより広範に規定されているか、私たちは確信している。 主は、誰かが情欲を抱いて目を向け、みだらな心で魂を動かすなら、欲情のうちにさえ姦淫があると指摘されているからである。 また、悪口や罵りの言葉のうちにも、またあらゆる怒りの衝動のうちにも、さらには兄弟に対する愛の怠慢のうちにも殺人を宣告されているからである。
sicut Iohannes docet homicidam esse qui oderit fratrem.
ヨハネが兄弟を憎む者は殺人者であると教えているように。
alioquin in modico consisteret et diaboli ingenium de malitia et dei dominium de disciplina, qua nos aduersus diaboli latitudines munit, si in his tantum delictis iudicaremur, quae etiam nationes decreuerunt uindicanda.
さもなければ、もし異邦人たちでさえ処罰すべきと定めた過ちにおいてのみ私たちが裁かれるとするなら、悪魔の悪意の才知も、また悪魔の広大な策動に対して私たちを守る神の教えによる支配も、わずかなものにとどまってしまうだろう。
quomodo abundabit iustitia nostra super scribas et pharisaeos, ut dominus praescripsit, nisi abundantiam aduersariae eius id est iniustitiae perspexerimus? quod si caput iniustitiae idololatria est, prius est, uti aduersus abundantiam idololatriae praemuniamur, dum illam non solum in manifestis recognoscimus.
主が命じられたように、私たちの義が律法学者やファリサイ派の人々の義にまさって豊かになるには、その対立物、すなわち不義の豊かさを見通さないでどうして可能だろうか。 そして、もし不義の頭が偶像崇拝であるなら、偶像崇拝を明白なものにおいてのみ認めるのではなく、その広がりに対してあらかじめ備えることが先決である。

語釈・文法注

  1. ¦5¦in idololatriae tamen crimine expungitur — expungitur は商業・会計用語で「帳消しにする」「清算する」を意味する。ここでは、多様な個別の罪(delictum)が、偶像崇拝という包括的な罪の中に一括して決済・包含されることを示す。
  2. ¦105v¦si quid ad elogii ambitionem facit — elogium は有罪判決書や罪状書きを指し、ambitio は「誇張」や「飾り立てること」を意味する。facere ad は「〜に役立つ、貢献する」の意。したがって、「もしそれが(殺人者としての)罪状書きを仰々しくすることに役立つとしても」という譲歩的な意味になる。
  3. ¦10¦nihil autem, quod aduersus deum sapiat, non daemoniis ... deputetur — 二重否定(nihil... non... deputetur)を含む関係節の構造。sapiat(接続法現在)は quod に導かれる関係節内で「〜という性質を持つ」という特性を表す。全体として「神に反する性質を帯びるもので、悪霊たちに帰属させられないものは何一つない」という強い肯定を表す。
  4. ¦106v¦ut de hoc cum maxime materia suscepta sit, quot modis — cum maxime は「今まさに」という時間的強調。de hoc は直前の偶像崇拝の広大さを指し、quot modis... 以下の間接疑問節が materia suscepta sit(主題が取り上げられた)の具体的な内容を説明している。
  5. ¦5¦alioquin in modico consisteret et diaboli ingenium... et dei dominium — alioquin(さもなければ)によって導かれる非現実・反実仮想の条件文(帰結節)。接続法未完了 consisteret は、現在の事実に反する仮定の帰結として「(もしそうでなければ)〜にとどまってしまうだろう」という意味を表す。

この箇所を引用する

テルトゥリアヌス, 偶像崇拝について §1-2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa017.humanitext-lat2:1-2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。