§3Abscondat itaque se serpens, quantum potest, totamque prudentiam in latebrarum ambagibus torqueat;
したがって、蛇はできる限り自らを隠し、そのずる賢さのすべてを隠れ家の迷路の中にねじ曲げるがよい。
alte habitet, in caeca detrudat per amfractus seriem suam;
高いところに住まい、その隊列を曲がりくねった道を通じて暗闇へと押し込めるがよい。
(si) euoluat, tortuose procedat nec semel totus, lucifuga bestia.
這い出るとしても、一度に全身を現すことなく、光を嫌う獣のように、うねりながら進むがよい。
nostrae columbae etiam domus simplex, in editis semper et apertis et ad lucem.
私たちの鳩の家は、常に高く開かれた光に向かう場所にあり、シンプルである。
amat figura spiritus sancti orientem, Christi figuram.
聖霊の象徴は、キリストの象徴である東を愛する。
nihil ueritas erubescit nisi solummodo abscondi;
真理は、ただ隠されること以外には何も恥じない。
quia nec pudebit ullum aures ei dedere, eum deum recognoscere, quem iam illi natura commisit, quem cotidie in operibus omnibus sentit, hoc solo minus notum, quod unicum non putauit, quod in numero nominauit, quod in aliis adorauit.
なぜなら、真理に耳を傾け、自然がすでに委ね、日々すべての業の中に感じているその方を、神として認めることを誰も恥じないからである。 ただ、神を唯一のものとは思わず、多数の中で名指しし、他のものにおいて崇拝したという、この一点においてのみ、神はより知られていなかったのである。
alioquin a turba eorum et aliam frequentiam suadere, a domestico principatu ad incognitum transmouere, a manifesto ad occultum retorquere de limine fidem offendere est.
そうでなければ、彼らの群れから離れて別の多数を勧め、身近な支配権から未知のものへと移し、明らかなものから隠されたものへと入り口から信仰をねじ曲げて引き戻すことは、信仰を害することである。
iam si et in totam fabulam initietur, nonne tale aliquid (recor)dabitur se in infantia inter somni difficultates a nutricula audisse.
さて、もし誰かがその作り話の全体に入門させられるなら、彼は子供の頃に、眠れない時に乳母から聞いた何か、たとえばラミアーの塔や太陽の櫛のようなものを思い出すのではないのではないか。
Lamiae turres et pectines Solis? sed qui ex aliqua conscientia uenerit fidei, si statim inueniat tot nomina Aeonum, tot coniugia, tot genimina, tot exitus, tot euentus felicitates infelicitates dispersae atque concisae diuinitatis, dubitabitne ibidem pronuntiare has esse fabulas et genealogias indeterminatas, quas apostoli spiritus, his iam tunc pullulantibus seminibus haereticis, damnare praeuenit? merito itaque non simplices, merito tantummodo prudentes, qui talia neque facile producunt neque exerte defendunt, sed nec omnes quos edocent perdocent;
しかし、信仰の確信を持って来る者が、もし直ちに、これほど多くのアイオーンの名、これほど多くの婚姻、これほど多くの出生、これほど多くの結末、これほど多くの出来事、ばらばらに切り刻まれた神性の幸福と不幸を見出すなら、彼はその場で、これらこそが、使徒の霊が、当時すでに芽生えつつあった異端の種を見てあらかじめ断罪した、あの作り話や果てしない系図であると断言することを躊躇うだろうか。 それゆえ、彼らが単純ではなく、ただずる賢いだけであるのは当然である。 彼らはそのようなことを容易に公にせず、あからさまに擁護もしないが、教える者すべてに教え尽くすわけでもない。
utique astute, ut pudenda;
それは確かに狡猾であり、恥ずべきことだからである。
ceterum inhumane, si honesta.
だが、もしそれが気高いことであるなら、不親切なことである。
et tamen simplices nos omnia scimus.
しかし、単純な私たちはすべてを知っている。
denique hunc primum cuneum congressionis armabimus detectorem et designatorem totius conscientiae illorum, primamque hanc uictoriam auspicamur, quia quod tanto impendio absconditur, etiam solummodo demonstrare destruere est.
最後に、私たちはこの最初の衝突の隊列を、彼らの良心全体の暴露者かつ指示者として武装させ、この最初の勝利を予兆する。 なぜなら、これほど多大な労力をかけて隠されているものは、単にそれを示すだけでも、破壊することになるからである。
§4Nouimus, inquam, optime originem quoque ipsorum et scimus, cur Valentinianos appellemus, licet non esse uideantur.
私たちは、彼らの起源をも極めてよく知っており、彼らがそうは見えないとしても、なぜ彼らをウァレンティノス派と呼ぶのかを知っている。
abscesserunt enim a conditore, sed minime origo deletur, et si forte mutatur;
というのも、彼らは創設者から離脱したのだが、起源というものは、たとえ変化するとしても決して消し去られることはないからである。
testatio est ipsa mutatio.
その変化自体が証拠である。
sperauerat episcopatum Valentinus, quia et ingenio poterat et eloquio, sed alium ex martyrii praerogatiua loci potitum indignatus de ecclesia authenticae regulae abrupit, ut solent animi pro prioratu exciti praesumptione ultionis accendi.
ウァレンティノスは司教職を望んでいた。 なぜなら、彼は才能においても雄弁さにおいても優れていたからである。 しかし、殉教の特権によってその地位を得た他の者に憤慨して、正統な規則の教会から分裂した。 それは、首位をめぐって刺激された精神が、復讐の仮定によって燃え上がる常の通りである。
ad expugnandam conuersus ueritatem et cuiusdam ueteris opinionis semen nactus colubro suo uiam delineauit.
真理を打ち倒すことに転じ、ある古い意見の種を得て、彼は自らの蛇に道を指し示した。
eam postmodum Ptolomaeus intrauit, nominibus et numeris Aeonum distinctis in personales substantias, sed extra deum determinatas, quas Valentinus in ipsa summa diuinitatis ut sensus et affectus (et) motus incluserat.
その後、プトレマイオスがそこに入り、アイオーンの名称と数を個別の実体として区別したが、それらを神の外に規定した。 ウァレンティノスはそれらを神性の総体の中に、感覚や感情や動きとして閉じ込めていたのである。
deduxit et Heracleon inde tramites quosdam et Secundus et magus Marcus.
ヘラクレオンもそこからいくつかの小道を引き出し、セクンドゥスや魔術師マルクスも同様であった。
multum circa imagines legis Theotimus operatus est.
テオティムスは、法律の象徴に関して多くの活動を行った。
ita nusquam iam Valentinus, et tamen Valentiniani, qui per Valentinum.
こうして、今やウァレンティノス自身はどこにもいないが、それでもウァレンティノスを通じて存在するウァレンティノス派は存在する。
solus ad hodiernum Antiochiae Axionicus memoriam Valentini integra custodia regularum eius consolatur.
今日、アンティオキアのアクシオニコスだけが、ウァレンティノスの規則を完全に保持することによって、彼の記憶を慰めている。
alioquin tantum se huic haeresi suadere permissum est, quantum lupae feminae formam cotidie supparare sollemne est.
そうでなければ、この異端において自分たちを説得することが許されているのは、日々娼婦が女の姿を装うことが常であるのと同程度にすぎない。
quidni, cum spiritale illud semen suum sic in unoquoque recenseant? si aliquid noui adstruxerint, reuelationem statim appellant praesumptionem et charisma ingenium, nec unitatem * sed diuersitatem.
彼らのあの霊的な種を、彼らがこのように一人一人の中で数え上げているのだから、当然ではないか。 もし彼らが何か新しいものを付け加えるなら、彼らはその不遜さを直ちに啓示と呼び、その才能をカリスマと呼び、統一ではなく分裂を呼ぶ。
ideoque prospicimus seposita illos sollemni dissimulatione sua, plerosque diuidi (de) quibusdam articulis, etiam bona fide dicturos \'hoc ita non est\' et \'hoc aliter accipio\' et \'hoc non agnosco! uarietate enim innouata regularum facies habet etiam colores ignorantiarum.
それゆえ私たちは、彼らがその恒例の偽装を脇に置くなら、彼らの多くが特定の条項について分裂し、誠実に『これはそうではない』『私はこれを異なって受け取る』『私はこれを認めない』と言うであろうことを見越している。 なぜなら、規則の多様性が新しくされることで、その様相は無知の色彩をも帯びるからである。
§5Mihi autem cum archetypis erit limes principalium magistrorum, non cum adfectatis ducibus passiuorum discipulorum.
しかし私の境界線は、追従する弟子たちの野心的な指導者たちとではなく、主要な教師たちの原典とともにあるだろう。
nec utique dicemur ipsi nobis finxisse materias, quas tot iam uiri sanctitate et praestantia insignes, nec solum nostri antecessores sed ipsorum haeresiarcharum contemporales, instructissimis uoluminibus et prodiderunt et retuderunt, ut Iustinus, philosophus et martyr, ut Miltiades, ecclesiarum sophista, ut Irenaeus, omnium doctrinarum curiosissimus explorator, ut Proculus noster, uirginis senectae et Christianae eloquentiae dignitas, quos in omni opere fidei, quemadmodum in isto, optauerim adsequi.
また、私たちが自分たちで素材を捏造したとは決して言われないだろう。 すでに神聖さと卓越性において名高い多くの人々、すなわち我々の先駆者たちだけでなく、かの異端の首領たちの同時代人たちが、極めて詳細な書物によってそれらを暴き、かつ論破してきたからである。 たとえば、哲学者にして殉教者であるユスティノス、教会のソフィストであるミルティアデス、あらゆる教説の最も熱心な探求者であるイレナイオス、そして生涯独身を貫いた敬虔な長老でありキリスト教的雄弁の誉れである我らがプロクロスがそうであり、私は彼らに、この著作においても信仰のすべての業におけるのと同様に、追いつくことを望んでいる。
aut si in totum haereses non sunt, ut qui eas pellunt finxisse credantur, mentietur apostolus, praedicator illarum.
あるいは、もし異端が全く存在せず、それらを退ける者たちが捏造したと信じられるなら、異端を告げ知らせた使徒が嘘をついていることになる。
porro si sunt, non aliae erunt quam quae retractantur.
さらに、もし異端が存在するなら、それは今論破されているものに他ならない。
nemo tam otiosus fertur, stilo ut materias habens fingat.
執筆するために素材を手にしながら、わざわざ捏造するほど、暇な者は誰もいない。