Humanitext Reader

ポワティエのヒラリウス · 小断片集 §2.1.1-2.1.3

悪魔の誘惑と肉体の戦いによる魂の浄化

1 / 3 箇所 · ラテン語

要旨

著者は聖ヨブ記に関する説教を引用し、神の慈悲が悪魔の誘惑と我々の肉体的な苦闘を浄化の手段へと変える仕組みを説明する。

§2.1.1In quadam uero homilia de libro sancti lob attende, quid dicat, quemadmodum ipsius diaboli aduersus nos indesinens bellum ex hoc fieri asserat, cum ea mala, quae in nobis sunt, excitat contra nos, quod in nostram fieri utilitatem uult docere, conuertente scilicet diuina misericordia malitiam diaboli ad purgationem nostram: Tanta enim et tam admirabilis, inquit, in nos misericordiae dei bonitas est, ut, per quem in Adae offensa generositatem primae et beatae illius creationis amisimus, pereum rursum inquit amisimus, obtinere mereamur.
しかし、聖ヨブの書に関するある説教の中で、彼が何を述べているか、悪魔自身の我々に対する絶えざる戦いが、いかにしてこのこと、すなわち、悪魔が我々の内にあるあの悪を我々に対して引き起こすことによって生じると主張しているかに注目せよ。 彼は、それが我々の益となるように生じるのだと教えようとしており、それはもちろん、神の慈悲が悪魔の悪意を我々の浄化へと転向させるからである。 すなわち彼は言う、我々に対する神の慈悲の善さは、これほど大きく、また驚くべきものであるため、アダムの過ちにおいて我々がその者を通じて最初の祝福された創造の気高さを失った、まさにその同じ者を通じて、我々が再び〔それを〕得るに値するようになるほどである、と。
tunc enim diabolus inuidens nocuit, nunc autem, cum nocere nititur, uincitur.
というのも、あの時、悪魔は嫉妬して害を与えたが、今は、害を与えようと努めるとき、打ち負かされるからである。
mouet enim per infirmitatem carnis nostrae omnia potestatis suae tela, cum ad lasciuiam accendit, cum ad ebrietatem illicit, cum ad odia stimulat, cum ad auaritiam prouocat, cum ad caedes instruit, cum ad maledicta exacerbat.
実際、彼は我々の肉の弱さを通じて、彼の力のすべての武器を動かす。 それは、彼が放蕩へと煽るとき、大酒へと誘うとき、憎しみへと駆り立てるとき、貪欲へとそそのかすとき、殺戮へと備えさせるとき、悪口へと激昂させるときである。
§2.1.2sed cum per firmitatem animi horum omnium subrepentia incentiua reprimuntur, emundamur a peccato per huius uictoriae gloriam;
しかし、魂の堅固さによって、これらすべての忍び寄る誘惑が抑えられるとき、我々はこの勝利の栄光を通じて罪から浄められる。
dictum enim ita est: aut quomodo se emundabit natus ex muliere? quia non extante hoste non erit bellum, cessante deinde bello uictoria deerit.
というのも、このように言われているからである。 「あるいは、女から生まれた者が、どうして自らを清めることができようか。 」なぜなら、敵が存在しなければ戦いはなく、したがって戦いが止まれば勝利は失われるからである。
collidentium autem adutrsus nos uitiorum uictoria non adepta non erit emundatio ulla uitiorum, quia his insidiis corporis nostri pirata uicto conluctantium aduersus nos passionum concertatione purgamur.
しかし、我々に対してぶつかり合う悪徳に対する勝利が得られなければ、悪徳のいかなる浄化も存在しないだろう。 なぜなら、我が体の略奪者がこれら[悪魔]の待ち伏せにおいて打ち負かされることで、我々に対して抗う情欲との闘いによって、我々は浄められるからである。
§2.1.3memores igitur, inquit, et conscii illa ipsa corpora nostra omnium uitiorum esse materiem, per quam polluti et sordidi nihil in nobis mundum, nihil innocens obtinemus, gaudeamus nobis esse hostem, in cuius concertatione quodam concertationis nostrae bello dimicemus.
それゆえ彼は言う、我々のまさにそれらの体は、すべての悪徳の材料であり、それを通じて我々は汚され、不潔になり、我々の内に清いものも、罪のないものも何も保持していない、ということを記憶にとどめ、自覚しつつ、我々は自分たちに敵がいることを喜ぼうではないか。 その敵との闘争において、我々は我々の闘争のある種の戦いの中で戦うのである、と。

語釈・文法注

  1. §2.1.1In quadam uero homilia — 名詞句 de libro sancti Iob は homilia を修飾している。続く attende は命令法で、その目的語として quid dicat と quemadmodum... asserat という二つの間接疑問節を支配する。conuertente... misericordia は絶対的奪格構文(Ablative Absolute)であり、文全体の理由や背景を示す。
  2. §2.1.1per quem ... per eum — 関係代名詞 quem の先行詞は、後続する人称代名詞の奪格 eum である。通常の語順とは異なり、関係節が先行詞の前に置かれている(倒置・先行詞の先取り)。inquit amisimus は引用中のテキストの重複ないし乱れと考えられるが、全体の主動詞である接続法 mereamur(結果節 ut 内の動詞)を修飾する対格不定詞句等の補足(obtinere)へと繋がっている。
  3. §2.1.2collidentium autem adutrsus nos uitiorum uictoria non adepta — adutrsus は aduersus の綴り誤り。collidentium... uitiorum は属格で uictoria を修飾する。uictoria non adepta は「勝利が得られないならば」という意味を表す絶対的奪格(Ablative Absolute)である。
  4. §2.1.2corporis nostri pirata uicto — corporis nostri pirata は主節の受動態動詞 purgamur に対する、手段あるいは原因を表す絶対的奪格構文(pirata uicto, pirata は第一変化男性名詞の奪格単数)。his insidiis は「これらの待ち伏せ(計略)において」という場所ないし手段の奪格で、uicto に係る。
  5. §2.1.3memores igitur, inquit, et conscii illa ipsa corpora nostra omnium uitiorum esse materiem — 主格複数の形容詞 memores と conscii は、主節の勧誘接続法 gaudeamus の主語(第一人称複数)と一致し、分詞的に機能する。illa ipsa corpora nostra... esse materiem は、これらの形容詞(特に conscii)が導く対格不定詞(AcI)構文で、「〜であることを自覚して」の意となる。

この箇所を引用する

ポワティエのヒラリウス, 小断片集 §2.1.1-2.1.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0149b.stoa003.humanitext-lat1:2.1.1-2.1.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。