§19Quos imitantur scilicet adque sectantur qui Dei traditione contempta alienas doctrinas adpetunt et magisteria humanae institutionis inducunt: quos increpat Dominus et obiurgat in euangelio suo dicens: reicitis mandatum Dei, ut traditionem uestram statuatis.
神の伝承を軽蔑し、異質な教えを求め、人間が打ち立てた指導権を導入する者たちは、まさに彼ら(先の反逆者たち)を模倣し、追従しているのである。 彼らを主はご自身の福音の中で非難し、叱責してこう言われます。 『あなたがたは、自分たちの伝承を立てるために、神の掟を拒んでいる。
peius hoc crimen est quam quod admisisse lapsi uidentur, qui tamen in paenitentia criminis constitute Deum plenis satisfactionibus deprecantur.
』この罪は、信仰を捨てた者たち(棄教者たち)が犯したと見なされる罪よりもいっそう重い。 彼らはそれでもなお、その罪の悔い改めにとどまり、十分な償いをもって神に懇願しているからである。
hic ecclesia quaeritur et rogatur, illic ecclesiae repugnatur: hic potest necessitas fuisse, illic uoluntas tenetur in scelere: hic qui lapsus est sibi tantum nocuit, illic qui haeresin uel schisma facere conatus est multos secum trahendo decepit: hic animae unius est damnum, illic periculum plurimorum.
前者の場合、教会が求められ哀願されるが、後者の場合、教会に反抗される。 前者の場合、やむを得ない事情があった可能性があるが、後者の場合、意志が犯罪にとどまっている。 前者では、倒れた者(棄教者)は自分自身だけに害を及ぼしたが、後者では、異端や分裂を引き起こそうと試みた者は、多くの人々を道連れにして欺いた。 前者では、一つの魂の損失があるだけだが、後者では、きわめて多くの人々の危険がある。
certe peccasse se hic et intellegit et lamentatur et plangit, ille tumens in peccato suo et in ipsis sibi delictis placens a matre filios segregat, oues a pastore sollicitat, Dei sacramenta disturbat.
確かに、前者は自分が罪を犯したことを理解し、嘆き悲しみ、泣き暮らすが、後者は自身の罪の中で慢心し、まさにその過ちにおいて自分自身に満足しつつ、母(教会)から子らを切り離し、牧者から羊たちを誘惑し、神の秘跡を乱している。
et cum lapsus semel peccauerit, ille cottidie peccat.
そして、倒れた者は一度罪を犯しただけであるが、後者は日々罪を犯している。
postremo lapsus martyrium postmodum consecutus potest regni promissa percipere: ille si extra ecclesiam fuerit occisus, ad ecclesiae non potest praemia peruenire.
最後に、倒れた者であっても、のちに殉教を遂げるならば、御国の約束を受け取ることができる。 しかし後者は、もし教会の外で殺されたとしても、教会の報いに達することはできない。
§20Nec quisquam miretur, dilectissimi fratres, etiam de confessoribus quosdam ad ista procedere, inde quoque aliquos tam nefanda, tam grauia peccare.
愛する兄弟たちよ、告白者たち(信仰告白者たち)のうちのある者たちさえもが、こうしたことに及び、その中からもまた、これほど不道徳で、これほど重い罪を犯する者が出ることがあっても、誰も驚いてはならない。
neque enim confessio inmunem facit ab insidiis diaboli aut contra temptationes et pericula et incursus adque impetus saeculares adhuc in saeculo positum perpetua securitate defendit: ceterum numquam in confessoribus fraudes et stupra et adulteria postmodum uideremus quae nunc in quibusdam uidentes ingemescimus et dolemus.
なぜなら、告白(信仰の公言)が人を悪魔の罠から免れさせるわけではなく、また、世に未だ置かれている者を、試練や危険、世俗の襲撃や攻撃に対して、永続的な安全によって守るわけでもないからである。 そうでなければ、私たちは告白者たちのうちに、のちに詐欺や強姦、姦淫を見ることなど決してないはずであるが、今やそれらを一部の者のうちに見ることで、私たちは呻き、嘆いているのである。
quisque ille confessor est Salomone maior aut melior aut Deo carior non est: qui tamen quamdiu in uiis Domini ambulauit, tamdiu gratiam quam de Domino fuerat consecutus obtinuit, postquam dereliquit Domini uiam, perdidit et gratiam Domini.
その告白者が誰であれ、ソロモンよりも偉大であったり、優れていたり、神に愛されていたりするわけではない。 そのソロモンであっても、主の道を歩んでいる限りは、主から得ていた恵みを保持していたが、主の道を捨てた後には、主の恵みをも失ったのである。
et ideo scriptum est: tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam.
それゆえに、書かれているのである。 『あなたの持っているものを固く守れ。 他の者があなたの冠を受け取ることのないように。
quod utique Dominus non minaretur auferri posse coronam iustitiae, nisi quia recedente iustitia recedat necesse est et corona.
』もし正義(義)が退くときには冠もまた退くことが不可避であるのでなければ、主は正義の冠が奪われうると脅されることは決してなかったはずである。
§21Confessio exordium gloriae est, non meritum iam coronae, nec perficit laudem sed initiat dignitatem, cumque scriptum sit: qui perseuerauerit usque in finem hic saluus erit, quicquid ante finem fuerit gradus est quo ad fastigium salutis ascenditur, non terminus quo iam culminis summa teneatur.
告白は栄光の始まりであり、まだ冠に値する功績ではなく、また称賛を完成させるものではなく尊厳を開始させるものである。 そして、『最後まで耐え忍ぶ者は救われる』と書かれている以上、終わりの前にあるものはすべて、救いの頂点へと登るための段階であって、すでにその絶頂の極みが保持されている終着点ではない。
confessor est: sed post confessionem periculum maius est, quia plus aduersarius prouocatus est.
告白者であるとする。 しかし告白の後には危険がいっそう大きい。 なぜなら、敵(悪魔)がより激しく挑発されているからである。
confessor est: hoc magis stare debet cum Domini euangelio per euangelium gloriam consecutus a Domino.
告白者であるとする。 そうであるからこそ、福音によって主から栄光を得た者として、彼は主の福音といっそう固く共に立つべきである。
cui multum datur, multum quaeritur ab eo: et cui plus dignitatis adscribitur, plus de illo exigitur seruitutis.
多く与えられる者からは、多く求められる。 そして、より多くの尊厳が帰される者からは、より多くの仕え(奉仕)が彼に要求されるのである。
nemo per confessoris exemplum pereat, nemo iniustitiam, nemo insolentiam, nemo perfidiam de confessoris moribus discat.
告白者の例によって滅びる者が誰もいないように。 告白者の素行から、不義を学ぶ者も、不遜を学ぶ者も、不信を学ぶ者も誰もいないように。
confessor est: sit humilis et quietus, sit in actu suo cum disciplina modestus, ut qui Christi confessor dicitur Christum quem confitetur imitetur.
告白者であるとする。 彼は謙虚で穏やかであり、規律をもって自らの行いにおいて慎み深くあるべきである。 それは、キリストの告白者と呼ばれる者が、自分が告白するキリストを模倣するためである。
nam cum dicat ille: qui se extollit humiliabitur, et qui humiliat se exaltabitur, et ipse a patre exaltatus sit, quia se in terris sermo et uirtus et sapientia Dei patris humiliauit, quomodo potest extollentiam diligere qui et nobis humilitatem sua lege mandauit et ipse a patre amplissimum nomen praemio humilitatis accepit? confessor est Christi: sed si non postea blasphemetur per ipsum maiestas et dignitas Christi.
なぜなら、あの方が、『自分を高める者は低くされ、自分を低くする者は高められる』と言われ、ご自身も父によって高められたからである。 父なる神のロゴスであり力であり知恵であるあの方が、地上においてご自身を低くされたのに、私たちにその掟によって謙遜を命じ、ご自身もまた謙遜の報いとして父から最も大いなる名を受け取られたあの方が、どうして高慢を愛することができようか。 キリストの告白者であるとする。 しかしそれは、のちに彼を通じてキリストの威厳と尊厳が冒涜されない場合に限る。
lingua Christum confessa non sit maledica, non turbulenta, non conuiciis et litibus perstrepens audiatur, non contra fratres et Dei sacerdotes post uerba laudis serpentis uenena iaculetur.
キリストを告白した舌は、悪口を言うものであってはならず、不穏なものであってはならず、罵倒や争いの声を騒がしく響かせるものと聞こえてはならず、称賛の言葉のあとに、兄弟たちや神の司祭たちに対して蛇の毒を吐き出すものであってはならない。
ceterum si culpabilis et detestabilis postmodum fuerit, si confessionem suam mala conuersatione prodegerit, si uitam suam turpi foeditate maculauerit, si ecclesiam denique ubi confessor factus est derelinquens et unitatis concordiam scindens fidem primam perfidia posteriore mutauerit, blandiri sibi per confessionem non potest quasi electus ad gloriae praemium, quando ex hoc ipso magis creuerint merita poenarum.
さもなくば、もし彼がのちに非難されるべき憎むべき者となり、悪しき素行によって自らの告白を台無しにし、不名誉な汚辱によって自らの人生を汚し、ついには自分が告白者となった教会を見捨てて合一の和合を切り裂き、以前の信仰をその後の不信に変えてしまうならば、彼は告白によって、あたかも栄光の報酬へと選ばれたかのように自らを甘やかすことはできない。 なぜなら、まさにこのことによって、受けるべき罰の重さがますます増大するからである。