Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · カトリック教会の一致について §12-13

二三人の集いに関する主の言葉と祈りの一致

5 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

キプリアヌスは、「二人または三人が集まるところに私もいる」というキリストの言葉を歪曲する異端者を批判し、この約束が一心に祈る教会の信徒に対するものであることを論じる。さらに、教会と和解せず不和を抱える者の祈りや犠牲は神に受け入れられないと強調する。

§12Nec se quidam uana interpretatione decipiant, quod dixerit Dominus: ubicumque fuerint duo aut tres collecti in nomine meo, ego cum eis sum.
また、ある人々が虚しい解釈によって自分自身を欺くことがないように。 主が「どこでも二人または三人が私の名によって集まるところには、私も彼らと共にいる」と言われたからといって。
corruptores euangelii adque interpretes falsi extrema ponunt et superiora praetereunt, partis memores et partem subdole conprimentes: ut ipsi ab ecclesia scissi sunt, ita capituli unius sententiam scindunt.
福音の破壊者にして偽りの解釈者たる者たちは、最後の部分を提示して、それより前の部分を看過し、一部のみを記憶にとどめて一部を悪賢く抑圧している。 彼ら自身が教会から引き裂かれているように、彼らは一つの章の文意を切り裂くのである。
Dominus enim cum discipulis suis unanimitatem suaderet et pacem: dico, inquit, nobis quoniam si duobus ex uobis conuenerit in terra, de omni re, quamcumque petieritis, continget nobis a patre meo qui in caelis est.
というのも、主がその弟子たちに一心であることと平和を勧めておられたとき、こう言われたからである。 「あなたがたに言う。 もしあなたがたのうちの二人が地上で合意するなら、あなたがたが求めるいかなる事柄についても、天におられる私の父からそれがあなたがたに成し遂げられるであろう。
ubicumque enim fuerint duo aut tres collecti in nomine meo, ego cum eis sum, ostendens non multitudini sed unanimitati deprecantium plurimum tribui.
どこでも二人または三人が私の名によって集まるところには、私も彼らと共にいるからである」。 これは、祈る者たちの多人数にではなく、一心であることに最も多くが与えられることを示している。
siduobus, inquit, ex uobis conuenerit in terra: unanimitatem prius posuit, concordiam pacis ante praemisit: ut conueniat nobis, fideliter et firmiter docuit.
「もしあなたがたのうちの二人」と彼は言う、「地上で合意するなら」。 彼は一心であることを最初に置き、平和の調和をあらかじめ先立たせた。 あなたがたが合意するようにと、忠実に、かつ堅固に教えたのである。
quomodo autem potest ei cum aliquo conuenire, cui cum corpore ipsius ecclesiae et cum uniuersa fraternitate non conuenit? quomodo possunt duo aut tres in nomine Christi colligi quos constet a Christo et ab eius euangelio separari? non enim nos ab illis, sed illi a nobis recesserunt et cum haereses et schismata postmodum nata sint, dum conuenticula sibi diuersa constituunt, ueritatis caput adque originem reliquerunt.
しかし、教会そのものの体や、すべての兄弟たちとの間で合意していない者が、どうして誰かと合意することなどできようか。 キリストから、またその福音から引き離されていることが明らかな者たちが、どうしてキリストの名のもとに二人または三人で集まることができようか。 というのも、私たちが彼らから離れ去ったのではなく、彼らが私たちから離れ去ったのであり、その後になって彼らが自分たちのために様々な集会を設立したことで異端や分裂が生じたとき、彼らは真理の頭であり起源であるものを捨て去ったからである。
Dominus autem de ecclesia sua loquitur et ad hos qui sunt in ecclesia loquitur, ut si ipsi concordes fuerint, si secundum quod mandauit et monuit duo aut tres licet collecti unanimiter orauerint, duo aut tres licet sint, inpetrare possint de Dei maiestate quod postulant.
しかし、主はご自身の教会について語っておられ、教会の中にいる人々に向けて語っておられる。 それは、もし彼ら自身が調和し、主が命じ警告されたところに従って、たとえ集まったのが二人または三人であっても、一心になって祈るなら、彼らがたとえ二人または三人であっても、自分たちの求めるものを神の威光から得ることができるようにするためである。
ubicumque fuerint duo aut tres, ego, inquit, cum eis sum, cum simplicibus scilicet adquepacatis, cum Deum timentibus et Dei praecepta seruantibus.
「どこでも二人または三人がいるところには、私も彼らと共にいる」と彼は言うが、それはすなわち、純朴で平和な人々、神を恐れ神の掟を守る人々とのことである。
cum his duobus uel tribus licet esse se dixit, quomodo et cum tribus pueris in camino ignis fuit et quia in Deum simplices adque inter se unanimes permanebant, flammis ambientibus medios spiritu roris animauit, quomodo apostolis duobus in custodia.
たとえこのような二人または三人であっても、主は共にいると言されたのである。 それは、火の炉の中にいた三人の若者たちと共に主がおられたのと同様である。 彼らが神に対して純朴であり、互いの間で一心であり続けたために、周囲を取り囲む炎のただ中にあった彼らを、主は露の息吹によって活気づけられた。
clausis, quia simplices, quia unanimes erant, ipse adfuit, ipse resolutis carceris claustris, ut uerbum quod fideliter praedicabant multitudini traderent, ad forum rursus inposuit.
また、監禁されていた二人の使徒たちが、純朴であり一心であったために、主ご自身がそこに居合わせ、主ご自身が牢獄の錠を解いて、彼らが忠実に宣べ伝えていた言葉を群衆に届けるために、再び彼らを広場に立たせられたのと同様である。
quando ergo in praeceptis suis ponit et dicit: ubi fuerint duo aut tres, ego cum eis sum, non homines ab ecclesia diuidit qui instituit et fecit ecclesiam, sed exprobrans discordiam perfidis et fidelibus pacem sua uoce commendans ostendit magis esse se cum duobus aut tribus unanimiter orantibus quam cum dissidentibus plurimis plusque inpetrari posse paucorum concordi prece quam discordiosa oratione multorum.
それゆえ、主がご自身の掟の中に定め、「二人が、あるいは三人がいるところには、私も彼らと共にいる」と言われるとき、教会を制定し創設された主は、人々を教会から引き離しているのではなく、不誠実な者たちの不和を非難し、ご自身の声によって信徒たちに平和を推奨しつつ、ご自身が、異を唱える非常に多くの者たちと共にいるよりも、一心に祈る二人または三人の方とより多く共にいること、そして、多くの者たちの不和な祈りによるよりも、少数の者たちの調和した祈りによってより多くが得られることを示しておられるのである。
§13Ideo et cum orandi legem daret, addidit dicens: et cum steteritis ad orationem, remittite si quid habetis aduersus aliquem, ut et pater uester qui in caelis est remittat peccata uobis.
それゆえまた、祈りの法を与えるとき、主は付け加えて言われた。 「また、あなたがたが祈るために立つとき、誰かに対して何か恨みがあるなら、許しなさい。 天におられるあなたがたの父も、あなたがたの罪を許してくださるためである」。
et ad sacrificium cum dissensione uenientem reuocat ab altari et iubet prius concordare cum fratre, tunc cum pace redeuntem Deo munus offerre, quia nec ad Cain munera respexit Deus: neque enim habere pacatum Deum poterat qui cum fratre pacem per zeli discordiam non habebat.
そして、不和を抱えたまま犠牲を捧げに来る者を祭壇から呼び戻し、まず兄弟と和解し、それから平和を携えて戻って神に贈り物を捧げるようにと命じられる。 なぜなら、神はカインの贈り物をも顧みられなかったからである。 嫉妬による不和によって兄弟との間に平和を持たなかった者が、神を宥められた状態にしておくことなどできなかったからである。
quam sibi igitur pacem promittunt inimici fratrum? quae sacrificia celebrare se credunt aemuli sacerdotum? secum esse Christum, cum collecti fuerint, opinantur qui extra Christi ecclesiam colliguntur?
それならば、兄弟たちの敵である者たちが、いかなる平和を自分たちに約束するのだろうか。 聖職者たちの競争相手である者たちが、いかなる犠牲を自分たちが執り行っていると信じるのだろうか。 キリストの教会の外で集められる者たちが、自分たちが集まるときにキリストが自分たちと共にいると考えているのだろうか。

語釈・文法注

  1. 12quod dixerit Dominus — 事実の理由を表す quod 節。接続法完了形 dixerit は、伝聞または主観的な理由(「主が言われたからといって」)を表す。
  2. 12partis memores et partem subdole conprimentes — 形容詞 memor は属格(partis)を支配し、現在分詞 conprimentes は対格(partem)を支配する。一文の中で対比される二つの「一部」に対して異なる格が用いられている。
  3. 12nobis — 原文の複数箇所("dico ... nobis", "continget nobis", "conueniat nobis")に見られる "nobis"(私たちに)は、文脈および聖書(マタイ18章)の引用元から判断して、写本転写時の u/n の混同による "uobis"(あなたがたに)の誤記と考えられる。
  4. 12quos constet a Christo ... separari — 非人称動詞 constet(接続法現在、関係代名詞 quos による関係節内)に導かれる対格不定詞構文(quos ... separari)。「彼らがキリストから引き離されていることが明らかである」の意。
  5. 13cum dissensione uenientem — 現在分詞 uenientem は、祭壇に犠牲を捧げに来る人を指す対格で、主節の対格の目的語(暗黙の eum)と同格、あるいは reuocat の直接目的語。
  6. 13habere pacatum Deum — 「神を宥められた状態にしておく」という意味の、対格不定詞構文(主語は qui 節の主語)。完了分詞 pacatum は Deum を修飾する述語的形容詞として機能している。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, カトリック教会の一致について §12-13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa010.humanitext-lat1:12-13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。