Humanitext Reader

カルタゴのキュプリアヌス · 棄教者について §35-36

徹底した悔悛と善行による神の赦しの回復

12 / 12 箇所 · ラテン語

要旨

罪深い現状を直視し、徹底的な悔い改めと施しを行うよう促す。正しい悔い改めと善業に励む者には、慈悲深い神が必ず赦しと再び戦うための力を与えられると論じる。

§35Vos uero, fratres, quorum timor Domini promis est et in ruina licet animus constitutus mali sui memor est, paenitentes ac dolentes peccata uestra perspicite, grauissimum conscientiae crimen agnoscite, ad intellegentiam delicti uestri oculos cordis aperite, nec desperantes misericordiam Domini nec tamen iam ueniam uindicantes.
しかし、兄弟たちよ、あなたがたは、主への畏れが用意されており、破滅の中に身を置いているとはいえ、自らの悲惨を覚えている心を持っているのであるから、悔い改め、嘆きつつあなたがたの罪を直視し、良心のきわめて重い罪を認め、あなたがたの罪過を理解するために心の目を開きなさい。 主の憐れみを絶望することなく、しかし、すでに許しを当然のものとして要求することもなく。
Deus quantum patris pietate indulgens semper et bonus est, tantum iudicis maiestate metuendus est.
神は、父としての慈愛において常に寛大で善良であられるのと同様に、審判者としての威光において畏るべき方である。
quam magna deliquimus, tam granditer defleamus.
私たちがどれほど大きな罪を犯したか、それほどまでに大いに涙を流そう。
alto uulneri diligens et longa medicina non desit, paenitentia crimine minor non sit.
深い傷には入念で長期にわたる治療が欠けてはならず、悔い改めは罪よりも小さくてはならない。
putasne tu Deum cito posse placari quem uerbis perfidis abnuisti, cui patrimonium praeponere maluisti, cuius templum sacrilega contagione uiolasti? putas facile eum misereri tui quem tuum non esse dixisti? orare oportet inpensius et rogare, diem luctu transigere, uigiliis noctes ac fletibus ducere, tempus omne lacrimosis lamentationibus occupare, stratos solo adhaerere cineri, in cilicio et sordibus uolutari, post indumentum Christi perditum nullum iam uelle uestimentum, post diaboli cibum malle ieiunium, iustis operibus incumbere quibus peccata purgantur, eleemosynis frequenter insistere quibus a morte animae liberantur.
あなたは、不実な言葉をもって拒み、財産を優先することを望み、その神殿を不敬虔な汚れによって汚した神が、すぐに和らぎうると考えるのか。 あなたが、自分のものではないと言ったお方が、容易にあなたを憐れんでくださると考えるのか。 より熱心に祈り、懇願しなければならない。 日を嘆きの中に過ごし、夜々を徹夜と涙のうちに送り、すべての時間を涙ながらの哀悼に費やし、地面に平伏して灰にまみれ、粗布と汚れの中で身をよじり、キリストの衣を失ったからには、もはやいかなる衣服も望まず、悪魔の食物ののちにはむしろ断食を望み、それによって罪が清められる正しい業に励み、それによって魂が死から救い出される施しにたゆまず熱心に取り組まねばならない。
quod aduersarius auferebat Christus accipiat, nec teneri iam nec amari patrimonium debet quo quis et deceptus et uictus est.
敵が奪い去ろうとしていたものをキリストが受け取るべきであり、それによって人が惑わされ、打ち負かされた財産は、もはや保持されるべきでも愛されるべきでもない。
pro hoste uitanda res, pro latrone fugienda, pro gladio metuenda possidentibus et ueneno.
所有者にとって、それは敵として避けるべきものであり、強盗として逃れるべきものであり、剣や毒として恐れるべきものである。
ad hoc tantum profuerit quod remansit, ut inde crimen et culpa redimatur.
残されたものは、ただこのために、すなわちそれによって罪と過ちが贖われるためにのみ役立つであろう。
incunctanter et largiter fiat operatio, census omnis in medellam uulneris erogetur, opibus et facultatibus nostris qui de nobis iudicaturus est Dominus faeneretur.
ためらうことなく、かつ寛大に施しが行われるべきであり、すべての財産が傷の治療のために支出されるべきであり、私たちの富と資力によって、私たちを裁くことになる主に対して貸し付けがなされるべきである。
sic sub apostolis fides uiguit, sic primus credentium populus Christi mandata seruauit: prompti erant, largi erant.
使徒たちの下で、信仰はそのようにして盛んであり、信者の最初の民はそのようにしてキリストの命令を守った。 彼らは自発的であり、寛大であった。
distribuendum per apostolos totum dabant et non talia delicta redimebant.
彼らはすべてを、使徒たちを通じて分配されるために差し出したが、彼らはこれほどの罪過を贖うためにそうしたわけではなかった。
§36Si precem toto corde quis faciat, si neris paenitentiae lamentis et lacrimis ingemescat, si ad ueniam delicti sui Dominum iustis et continuis operibus inflectat, misereri talium potest qui et misericordiam suam protulit dicens: cum conuersus fueris et gemueris, tunc saluaberis et scies ubi fueris, et iterum: nolo mortem morientis, dicit Dominus, quantum ut reuertatur et uiuat.
もし人が心の底から祈りを捧げ、真の悔い改めの哀悼と涙をもって嘆き、正しい継続的な業によって、自らの罪過の許しのために主の心を動かすなら、主はこのような人々を憐れむことができる。 主は、その憐れみを示して次のように言われたお方だからである。 「あなたが立ち返って嘆くとき、そのときあなたは救われ、自分がどこにいたかを知るであろう」と。 また次のようにもある。 「私は死に行く者の死を望まない。 むしろ彼が立ち返って生きることを望む、と主は言われる」と。
et Iohel propheta pietatem Domini Domino ipso monente declarat, reuertimini, inquit, ad Dominum Deum uestrum, quoniam misericors et pius est et patiens et multae miserationis et qui. sententiam flectat aduersus malitiam inrogatam.
また、預言者ヨエルも、主ご自身の諭しによって、主の慈愛を次のように明らかにしている。 「あなたがたの神なる主のもとに立ち返れ。 なぜなら、主は憐れみ深く、慈悲深く、忍耐強く、豊かな慈愛に満ち、下された災いに対してその宣告を和らげてくださる方だからである」と。
potest ille indulgentiam dare, sententiam suam potest ille deflectere.
主は寛赦を与えることができ、自らの宣告を和らげることができる。
paenitenti, operanti, roganti potest clementer ignoscere, potest in acceptum referre quidquid pro talibus et petierint martyres et fecerint sacerdotes.
悔い改め、善業に励み、祈り求める者に対して、主は寛大に赦すことができ、殉教者たちがそのような人々のために願い、司祭たちが行ったすべてのことを、受け入れたものとして認めることができる。
uel si quis eum plus suis satisfactionibus mouerit, si eius iram, si indignationis offensam iusta deprecatione placauerit, dat ille et arma rursum quibus uictus armetur, reparat et conroborat uires quibus fides instaurata uegetetur.
あるいは、もし誰かが、自らの償いによってさらに主の心を動かし、主の怒りや憤りの不快を正しい懇願によって和らげるなら、主は、打ち負かされた者が武装するための武器を再び与え、信仰が更新されて活気づくように、その力を回復させ、強めてくださる。
repetet certamen suum miles, iterabit aciem, prouocabit hostem et quidem factus ad proelium fortior per dolorem.
兵士は再び自らの戦いに戻り、陣列を整え直し、敵に挑むであろう。 それも、痛みによって戦闘に対してさらに強くなって。
qui sic Deo satisfecerit, qui paenitentia facti sui, qui pudore delicti plus et uirtutis et fidei de ipso lapsus sui dolore conceperit, exauditus et adiutus a Domino, quam contristauerat nuper laetam faciet ecclesiam nec solam iam Dei ueniam merebitur sed coronam.
このようにして神に償いをした者、自らの行いの悔い改めによって、また罪過の恥によって、自らの堕落そのものの痛みから、より多くの徳と信仰を抱くに至った者は、主によって聞き届けられ、助けられ、最近悲しませたばかりの教会を喜ばせることになり、もはや神の許しを得るに値するだけでなく、栄冠をも得るに値するようになるのである。

語釈・文法注

  1. §35quorum timor Domini promis est — `promis` は通常 `promptus`(速やかな、用意された)として読まれる。関係代名詞 `quorum` は先行詞 `fratres`(兄弟たち)に係り、この文全体は主節の主語 `Vos`(あなたがた)を修飾する長い挿入句を構成している。
  2. §35in ruina licet animus constitutus — `licet` は接続詞として機能し、分詞 `constitutus`(〜の中に置かれている)を伴って「破滅の中に身を置いているとはいえ」という譲歩の意を表す。
  3. p.263qui de nobis iudicaturus est Dominus faeneretur — `faeneretur` は形式動詞 `faenerari`(貸し付ける、利息を取って貸す)の接続法現在3人称単数(命令・勧告的用法)で、主語は `Dominus`。関係節 `qui de nobis iudicaturus est`(私たちを裁くことになる方)が主語を修飾しており、「私たちを裁くことになる主に対して(富を)貸し付けなさい」という比喩的な表現。
  4. §36misereri talium potest qui — 動詞 `potest` の主語は示されていないが、関係代名詞 `qui` の導く関係節「〜であるお方は」全体、または文脈上の「神(主)」が主語となる。`misereri` は与格または属格(ここでは `talium`)を支配して「〜を憐れむ」を意味する。

この箇所を引用する

カルタゴのキュプリアヌス, 棄教者について §35-36. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0104a.stoa007.humanitext-lat1:35-36

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。