Humanitext Reader

アウソニウス · クピドの磔刑 §pr-41

散文の序文と冥界の哀悼の野を彷徨う女たち

1 / 2 箇所 · ラテン語

要旨

アウソニウスによる「クピードーの磔刑」の散文による序文と、冥界の「哀悼の野」を彷徨う神話の女主人公たち、および哀悼された少年たちが花に姿を変えた様子を歌い上げた詩の導入部。

§prEn umquam vidisti tabulam 1 pictam in pariete? vidisti utique et meministi.
ええ、壁に描かれた絵をこれまでにご覧になったことがありますか? きっとご覧になって、覚えていらっしゃることでしょう。
Treveris quippe in triclinio Zoili fucata est pictura haec: Cupidinem cruci adfigunt mulieres amatrices, non istae de nostro saeculo, quae sponte peccant, sed illae heroicae, quae sibi ignoscunt et plectunt deum.
トリーアのツォイルスの食堂に、まさにこのような絵が描かれていたのです。 愛人である女たちが、クピードーを十字架に釘づけにしています。 自ら進んで罪を犯す現代のあのような女たちではなく、自分自身を許し、神を罰する、あの英雄時代の女たちです。
quarum partem in lugentibus campis Maro noster enumerat.
我がマロー(ウェルギリウス)は、哀悼の野に彼女たちの一部を数え上げています。
hanc ego imaginem specie et argumento miratus sum.
私はこの絵を、その姿と主題において驚嘆いたしました。
Deinde mirandi stuporem transtuli ad ineptiam poetandi.
それから、その驚嘆の呆然自失を、詩作という愚行へと移したのです。
mihi praeter lemma nihil placet;
私には題名(レンマ)のほかに気に入るものはありません。
sed commendo tibi errorem meum: naevos nostros et cicatrices amamus, nec soli nostro vitio peccasse contenti, adfectamus ut amentur.
しかし、私の過ちをあなたに推奨いたします。 私たちは自分自身のあばたや傷跡を愛するものですし、自分だけの欠点によって過ちを犯したことに満足せず、それらが愛されることを望むのです。
verum quid ego huic eclogae studiose patrocinor? certus sum, quodcumque meum scieris, amabis;
しかし、なぜ私はこの牧歌を熱心に擁護しているのでしょうか? あなたが私のものだと知るものは何であれ、あなたが愛してくださると確信しております。
quod magis spero, quam ut laudes, vale et dilige parentem.
それを、お褒めいただくこと以上に望んでおります。 健やかであれ、そして親を愛されよ。
§1AERIS in campis, memorat quos musa Maronis, 1 §2myrteus amentes ubi lucus opacat amantes, 2 §3orgia ducebant heroides et sua quaeque, §4ut quondam occiderant, leti argumenta gerebant,
マローのミューズが語る、大気の野において、ミルトスの木立が、狂おしき恋人たちを暗く覆うところで、女主人公たちが儀式を執り行い、それぞれが自身の、かつて死んだ時のように、死の証拠を携えていた。
§5errantes silva in magna et sub luce maligna 3 §6inter harundineasque comas gravidumque papaver §7et tacitos sine labe lacus, sine murmure rivos:
広大な森の中を、おぼつかない光の下で彷徨いながら、葦の葉と、実をふくらませたケシの間を、そして汚れなき静かな湖と、せせらぎのない川の間を。
§8quorum per ripas nebuloso lumine marcent §9fleti, olim regum et puerorum nomina, flores 4
それらの岸辺に、霧深い光の中で萎れているのは、涙を流された、かつての王や少年たちの名前である花々。
§10mirator Narcissus et Oebalides Hyacinthus §11et Crocus auricomans et murice pictus Adonis §12et tragico scriptus gemitu Salaminius Aeas;
自惚れ屋のナルキッソス、オイバロスの息子ヒュアキントス、金髪のクロクス、貝紫に染まったアドーニス、そして悲劇的な嘆きを刻まれたサラミスのアイアース。
§13omnia quae lacrimis et amoribus anxia maestis §14exercent memores obita iam morte dolores: §15rursus in amissum revocant heroidas aevum.
これらすべては、涙と悲しい愛に悩まされながら、すでに死を迎えた後も、記憶に残る苦痛を呼び起こし、女主人公たちを再び、失われた時代へと呼び戻す。
§16fulmineos Semele decepta puerpera partus §17deflet et ambustas lacerans per inania cunas §18ventilat ignavum simulati fulguris ignem,
欺かれて雷撃の中での出産を迎えたセメレーは、その子供を涙ながらに悼み、焦げた揺りかごを虚空の中で引き裂き、偽りの稲妻の、熱を失った火を煽っている。
§19irrita dona querens, sexu gavisa virili, §20maeret in antiquam Caenis revocata figuram.
無駄になった贈り物を嘆きつつも、男児を得たことを喜び、カイニスは、かつての姿に戻されて嘆いている。
§21vulnera siccat adhuc Procris Cephalique eruditam §22diligit et percussa manum, fert fumida testae
プロクリスは今も傷を乾かし、ケパロスの熟練した(矢を)愛している。
§23lumina Sestiaca praeceps de turre puella,
そして、傷ついた手で、土器の煙る灯火を運んでいるのは、セストスの塔から真っ逆さまに落ちたあの少女。
§24et de nimboso saltum Leucate minatur §25mascula Lesbiacis Sappho peritura sagittis. 1
そして、雨雲に覆われたレウカスの崖から飛び降りると脅しているのは、レスボスの矢によって死ぬ運命にある、雄々しきサッポー。
§26Harmoniae cultus Eriphyle maesta recusat, §27infelix nato nec fortunata marito,
ハルモニアの首飾りを、悲しみに沈むエリピューレーは拒み、息子によって不幸になり、夫にも恵まれなかった彼女。
§28tota quoque aeriae Minoia fabula Cretae §29picturarum instar tenui sub imagine vibrat:
また、大気高くそびえるミーノースのクレタの物語全体も、絵画のように、かすかなイメージの下で揺らめいている。
§30Pasiphae nivei sequitur vestigia tauri, §31licia fert glomerata manu deserta Ariadne, §32respicit abiectas desperans Phaedra tabellas.
パシパエーは雪のように白い牡牛の足跡を追い、見捨てられたアリアドネーは、糸玉を手にして運び、絶望したパイドラーは、投げ捨てられた書板を振り返る。
§33haec laqueum gerit, haec vanae simulacra coronae:
一方は首吊りの縄を持ち、他方は虚しい冠の幻影を持つ。
§34Daedaliae pudet hanc latebras subiisse iuvencae.
ダイダロスの作った牝牛の隠れ家に入り込んだことを、ある者は恥じている。
§35praereptas queritur per inania gaudia noctes
奪われた夜を、虚しい喜びの中で嘆いているのは、ラオダメイア。
§36Laudamia duas, vivi functique mariti,
生きている夫と、死んだ夫との、二つの夜を。
§37parte truces alia strictis mucronibus omnes §38et Thisbe et Canace et Sidonis horret Elissa:
別の場所では、引き抜いた剣を手にして、皆一様に猛々しく、ティスベーも、カナケーも、シドンのエリッサも身震いしている。
§39coniugis haec, haec patris et haec gerit hospitis ensem,
一方は夫の、他方は父の、そしてもう一方は客人の剣を携えている。
§40errat et ipsa, olim qualis per Latmia saxa
そして彼女自身も彷徨う。
§41Endymioneos solita adfectare sopores,
かつてラトモスの岩壁で、エンデュミオーンの眠りを愛撫することを常としていたように、

語釈・文法注

  1. prheroicae, quae sibi ignoscunt et plectunt deum — 関係代名詞 quae の先行詞は heroicae (mulieres)。sibi は与格で ignoscunt (許す) の補語、deum (神、すなわちクピードー) は plectunt (罰する) の直接目的語。英雄時代の女性たちが自身の罪を許し、むしろ愛の神を罰するという対比を成す。
  2. 22percussa manum — percussa は受動完了分詞。manum は「関係の対格」(ギリシア的対格)で、「手を打たれた」または「胸をかきむしられた」の意。ヘーローが絶望して手を打ちながら、あるいは胸を叩きながら塔から身を投げた様子を模写している。
  3. 34Daedaliae pudet hanc latebras subiisse iuvencae — 非人称動詞 pudet の構文。対格の hanc(彼女、すなわちパシパエー)が行為の主体、不定詞句 subiisse latebras Daedaliae iuvencae(ダイダロスの牝牛の隠れ家に入り込んだこと)が恥の対象を示す。Daedaliae... iuvencae は属格で latebras にかかる。
  4. 36vivi functique mariti — duas (noctes の省略) にかかる属格名詞句。「生きている夫と、死んだ夫の」の意。ラオダメイアがプロテシラオスと過ごした、夫の生前の一夜と、冥界から一時的に帰還した死後の二回目の一夜の計二夜を指す。

この箇所を引用する

アウソニウス, クピドの磔刑 §pr-41. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0045.stoa005.humanitext-lat2:pr-41

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。