Humanitext Reader

アウグスティヌス · フルゲンティウスへの小論 §24-26

世俗権力の利用と再洗礼をめぐる矛盾

10 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

アウグスティヌスは、ドナトゥス派が分裂者マクシミニアヌス派に対して世俗の国家権力を用いた二重基準を告発する。また、ドナトゥス派の先祖たちの決議を引用し、彼らがかつて「再洗礼」ではなく「悔い改め」による和解を定めていた事実を示してその矛盾を突く。

§24Fulgentius dixit: Sancti quos memoras edicta iudicum saecularium non meruerunt, quod uestri fecerunt.
フルゲンティウスは言った。 「あなたが言及する聖者たちは、世俗の裁判官の布告(処罰)を招くようなことはしませんでした。 あなた方の側の人々がしたように。
Augustinus respondit: Licet aut non licet.
」アウグスティヌスは答えた。 「(世俗の権力を用いることが)許されているか、許されていないかだ。
si licet, de licito murmurare non decet;
もし許されているなら、許されていることについて不平を言うのはふさわしくない。
si non licet, tuum crimen emenda, dum licet.
もし許されていないなら、許されている(機会がある)うちに、自分自身の罪を正しなさい。
Maximianistas enim schismaticos tuos, sicut gesta declarant, et auctoritatibus iudicum saecularium et amminiculis ordinum uariorum et exsecutione militum diuersorum institutis defensoribus ecclesiae persecutus es, ut eos a suis basilicis pepulisses.
実際、公文書が明らかにしているように、お前は自分自身の分裂者であるマクシミニアヌス派を、世俗の裁判官の権威、様々な役職の援助、多様な兵士たちの執行力、そして設置された教会擁護官たちによって迫害し、彼らを自分たちの聖堂から追い出したではないか。
qui me increpas, cur non te ipsum primum emendas?.
私を非難するお前よ、なぜまず自分自身を正さないのか。
§25Fulgentius dixit: Ideo schismaticis nostris basilicas tulimus, ut uerae ecclesiae redderemus.
」フルゲンティウスは言った。 「私たちが自分たちの分裂者から聖堂を取り上げたのは、それを真の教会に返すためだったのだ。
Augustinus respondit: Hoc et nostri fecerunt uobis;
」アウグスティヌスは答えた。 「それは私たちの側の人々もお前たちに対して行ったことだ。
suis schismaticis tulerunt et matri catholicae tradiderunt.
自分たちの分裂者から(聖堂を)取り上げ、母なるカトリック教会に引き渡したのだ。
quod uestri fecerunt pro pace Donati, hoc nostri fecerunt pro pace corporis Christi.
お前たちの側の人々がドナトゥスの平和のために行ったことを、私たちの側の人々はキリストのからだ(教会)の平和のために行ったのだ。
§26Fulgentius dixit: Uos estis schismatici, qui et turificastis et codices tradidistis.
」フルゲンティウスは言った。 「お前たちこそ分裂者だ。 香を焚き、聖書を引き渡した者たちなのだから。
Augustinus respondit: Efficiamur infirmis infirmi, ut infirmos lucri faciamus.
」アウグスティヌスは答えた。 「『弱い人々には弱い者のようになりましょう。 弱い人々を勝ち得るために。
uideo quod fieri non potest.
』私は、それが(お前たちには)不可能であることを見ている。
pars Donati totum Christi deuicit, angularis Africanus orbem terrarum exclusit, gens una. uniuersas gentes addixit, sarmentum de uite praecidit - et ramusculos arborum amputauit.
ドナトゥスの分派がキリストの全体を打ち負かし、アフリカの片隅が全世界を締め出し、一民族がすべての国々を有罪とし、ブドウの木から切り取られた枝が[全体を切り落とし]――そして樹木の細枝を切り落とした、とでも言うのか。
saltem priorum tuorum circa.
せめて、お前の先人たちが私たちに関して定めた規則を守るべきだったのに。
nos constituta seruares: non rebaptizares, sed per paenitentiam errantium ut aestimas animas liberares.
再洗礼を施すのではなく、お前が(道を)誤っていると見なす者たちの魂を、悔い改めによって救うべきだったのだ。
relege decreta patrum tuorum et uide, quid de traditoribus, turificatis et schismaticis, cum aduersus Caecilianum Carthaginem conspirati uenissent, fieri opor-. tere decreuerunt.
お前の先祖たちの決定を読み直し、引き渡し者、香を焚いた者、そして分裂者について、彼らがカエキリアヌスに対抗してカルタゴに共謀して集まったとき、何がなされるべきであると決定したかを見なさい。
Marcianus uester inter ceteros talem sententiam protulit dicens, quam utique septuaginta qui aderant cum non inprobant probant.
お前たちの側のマルキアヌスは、他の者たちの中で次のような意見を述べてこう言った。 そこにいた70人の者たちは、それを否認しないことによって、確かに承認しているのだ。
(in euangelio/ inquit, \'suo dominus ait: ego sum uitis uera, et pater meus agricola.
『主は』と彼は言う、『御自身の福音書の中でこう言っておられる。 「私は真のブドウの木であり、私の父は農夫である。
omnem palmitem in me non afferentem fructum excidet et proiciet, et omnem manentem in me et fructum ferentem purgat illud.
私につながっていながら実を結ばないすべての枝を、父は切り取り、投げ捨てる。 そして、私にとどまって実を結ぶすべてのものを、父は手入れして(より多くの実を結ばせる)。
sicut ergo palmites infructuosi amputati proiciuntur, ita turificati, traditores, abhorrentes deo manere in ecclesia dei non possunt, nisi cognito ululatu suo per paenitentiam reconcilientur.
」したがって、実を結ばない枝が切り落とされて投げ捨てられるように、香を焚いた者、引き渡し者、神に忌み嫌われる者は、自らの嘆きを認め、悔い改めによって和解しない限り、神の教会にとどまることはできない。
unde Caeciliano in schismate a traditoribus ordinato non communicare oportet\'.
それゆえ、引き渡し者たちによって分裂の中で叙階されたカエキリアヌスとは、交わりを持つべきではない』と。
Haec est patrum tuorum fixa sententia.
これが、お前の先祖たちの確定した判決である。
ecce, quod absit, nos tradidimus, nos turificauimus, nos schisma commisimus: cur transgredimini mandatum seniorum, ut uestras traditiones statuatis? sicut palmites, inquit, infructuosi amputati proiciuntur, ita turificati, traditores et qui in schismate a traditoribus ordinantur manere in ecclesia dei non possunt, nisi cognito ululatu suo per paenitentiam reconcilientur: per paenitentiam, non per tinctionem.
見よ、そんなことがあってはならないが(仮に)、私たちが引き渡し、私たちが香を焚き、私たちが分裂を引き起こしたとしよう。 なぜお前たちは、自分たちの伝統を打ち立てるために、長老たちの命令を破るのか。 『実を結ばない枝が切り落とされて投げ捨てられるように』と(マルキアヌスは)言っている、『香を焚いた者、引き渡し者、そして引き渡し者たちによって分裂の中で叙階される者は、自らの嘆きを認め、悔い改めによって和解しない限り、神の教会にとどまることはできない』と。 悔い改め(痛悔)によってであって、浸礼(再洗礼)によってではない!
si dignaris, uel tui te principes uincant.
もしお前にその気があるなら、せめてお前自身の指導者たちにお前を説得(屈服)させなさい。
aut illorum confirma decreta et tua depone figmenta, aut si tua uis ualere statuta, illos errare pronuntia.
彼らの決定を承認してお前独自の作り話を捨てるか、お前独自の規定を有効にしたいなら、彼らが誤っていたと宣言しなさい。
si apud uos ueritas regnat, cur traditio uestra discordat? saluator in euangelio suo sic ait: omne regnum in se ipsum diuisum desolabitur.
もしお前たちの間に真理が支配しているなら、なぜお前たちの伝統は食い違うのか。 救い主は御自身の福音書の中でこう言っておられる。 『内輪で分裂した国はすべて荒れ果てる。
et ideo quoniam regnum uestrum religione diuisum est, diuisionem necesse est interitus subsequatur.
』そしてそれゆえに、お前たちの国(教会)は宗教において分裂しているのだから、その分裂には滅亡が続くことが避けられない。
amen.
アーメン。 」

語釈・文法注

  1. §24edicta iudicum saecularium non meruerunt, quod uestri fecerunt — edicta ... meruerunt は「世俗の裁判官の布告(処罰)を受けるに値しなかった(招かなかった)」の意。quod は関係代名詞で、先行詞は edicta mereri という行為全体。uestri fecerunt は「あなた方の側の者が(それを)した」を意味し、迫害を招いたのが他ならぬドナトゥス派自身であることをアウグスティヌスが論駁している。
  2. §24dum licet — dum licet の非人称動詞 licet は「許されているうちに」または「機会があるうちに」の意味。前文の条件節 「もし許されていないなら(si non licet)」に対応しつつ、罪を正す余地がある時間的・能動的な猶予期間を指している。
  3. §26seruares, non rebaptizares, liberares — 接続法未完了(seruares, non rebaptizares, liberares)は、過去における義務の不履行に対する非難(〜すべきだったのに、〜しなかった)を表す。「お前の先人たちの規則を守るべきだったのに」という批判のニュアンスを持つ。
  4. §26cum non inprobant probant — 接合辞 cum + 直説法現在(non inprobant)は、「〜するとき、〜することによって」という同時の行為や条件を表す。ここでは「否認しないことによって、彼らはそれを承認している」という論理的な帰結を強調している。
  5. §26diuisionem necesse est interitus subsequatur — necesse est は ut なしの接続法(subsequatur)を伴う非人称構文。「〜することが必然である」。デポネント動詞 subsequor は対格支配であるため、主語は男性名詞単数主格の interitus(滅亡)であり、目的格は女性名詞単数対格の diuisionem(分裂)である。「滅亡が分裂の後に続く」という統語構造になる。

この箇所を引用する

アウグスティヌス, フルゲンティウスへの小論 §24-26. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa070a.humanitext-lat1:24-26

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。