§18Vnde et antiqui iusti ante incarnationem uerbi in hac fide Christi et in hac uera iustitia, quod est nobis Christus, iustificati sunt, hoc credentes futurum quod nos credimus factum: et ipsi gratia salui facti per fidem non ex semet ipsis, sed dei dono, non ex operibus, ne forte extollerentur.
それゆえまた、言の肉体化の前の古代の義人たちも、キリストに対するこの信仰と、私たちにとってキリストがそうであるこの真の義において義とされた。 彼らは、私たちが既に起こったこととして信じていることを、これから起こることとして信じていたのである。 彼ら自身も、恩恵によって、信仰を通して救われたのであり、自分自身によるのではなく、神の贈り物であり、業によるのではない。 それは彼らが誇ることがないためである。
bona quippe opera eorum non praeuenerunt dei misericordiam, sed subsecuta sunt.
実に彼らの善き業は神の慈悲に先立ったのではなく、それに従ったのである。
ipsi quippe audierunt, ipsi scripserunt longe antequam Christus uenisset in carne: miserebor, cui misertus ero, et misericordiam praestabo, cui misericors fuero.
実に彼ら自身が、キリストが肉において来られるはるか前に聞き、書き残した。 「私は自分が憐れむ者を憐れみ、自分が慈しむ者に慈悲を与える」と。
ex quibus dei uerbis tanto post apostolus Paulus diceret: igitur non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei.
これらの神の言葉から、はるかのちに、使徒パウロは「したがって、それは望む者によるのでもなく、走る者によるのでもなく、憐れみ深き神によるのである」と言うことになったのである。
ipsorum etiam uox est longe antequam Christus uenisset in carne: deus meus, misericordia eius praeueniet me.
また、キリストが肉において来られるはるか前の、彼ら自身の声もある。 「わが神よ、彼の慈悲が私に先立つであろう」と。
quomodo autem possent alieni esse a fide Christi, quorum caritate etiam nobis praenuntiatus est Christus, sine cuius fide quisquam mortalium nec fuit nec est nec esse aliquando poterit iustus? si ergo iam iusti a Christo eligerentur apostoli, prius illum ipsi elegissent, ut iusti eligi possent, quia sine illo iusti esse non possent.
しかし、キリストの信仰から疎外されていることがどうしてあり得ただろうか。 彼らの愛によって、キリストは私たちにもあらかじめ告げられたのであり、キリストの信仰なしには、いかなる凡夫も、かつて義であったことはなく、今もそうではなく、将来もいつかそうなり得ることはないのだから。 それゆえ、もし使徒たちが既に義なる者としてキリストによって選ばれていたのだとすれば、彼ら自身が先に彼を選んでいたはずである、義なる者として選ばれ得るために。 なぜなら、彼なしには彼らは義なる者であり得ないからである。
sed non ita factum est;
しかし、そのようにはならなかった。
ipse quippe illis ait: non uos me elegistis, sed ego uos elegi.
実に、彼ご自身が彼らにこう言われたからである。 「あなた方が私を選んだのではなく、私があなた方を選んだのである」と。
unde dicit apostolus Iohannes: non quod dilexerimus deum.
それゆえ、使徒ヨハネは言う。
sed quia ipse dilexit nos.
「私たちが神を愛したのではなく、神が私たちが愛したのである」と。
§19Quod cum ita sit, quid est homo utens in hac uita propria uoluntate, antequam eligat et diligat deum, nisi iniustus et inpius? quid est, inquam, homo aberrans a creatore creatura, nisi creator eius memor sit eius et eligat eum gratis et diligat gratis? quia ipse non potest eligere uel diligere, nisi prius electus dilectusque curetur, qui caecitate eligenda non cernit et langore diligenda fastidit.
このようである以上、人間が、神を選び愛する前に、この世の生において自らの意志を用いているとき、不義で不信心な者以外の何であろうか。 私が言うように、創造主から迷い出ている被造物である人間は、彼の創造主が彼を心に留め、彼を無償で選び、無償で愛さない限り、何であろうか。 なぜなら、選ばれ愛されることによってまず治療されない限り、自分自身で選ぶことも愛することもできないからである。 その人は、盲目のために選ぶべきものを見出せず、病のために愛すべきものを嫌うのである。
sed forte quis dicat: quomodo deus prius eligit et diligit iniquos, ut iustificet eos, cum scriptum sit: odisti, domine, omnes, qui operantur iniquitatem? quomodo putamus nisi miro et ineffabili modo? et tamen etiam non possumus cogitare, quod medicus bonus aegrotum et odit et diligit? odit enim, quia aegrotat, qui diligit, ut aegritudinem pellat.
しかし、もしかすると誰かが言うかもしれない。 「『主よ、あなたは不法を行うすべての者を憎まれます』と書かれているのに、どうして神は、彼らを義とするために、まず不義な者たちを選び、愛されるのか」と。 どうしてであると私たちは考えるだろうか、驚くべき、言葉に尽くせない方法によるのでなければ。 しかしそれでも、私たちは、善良な医者が病人を憎み、かつ愛するということを考えることができないだろうか。 なぜなら、医者は病人が病気であることを憎むが、病気を駆逐するためにその人を愛するからである。
§20Haec propter caritatem dicta sint, sine qua in nobis non potest esse uera patientia, quoniam in bonis caritas dei est, quae tolerat omnia, sicut in malis mundi cupiditas.
これらのことは愛のために言われたのだとしよう。 愛なしには、私たちの中に真の忍耐はあり得ない。 なぜなら、善き人々においては、すべてを耐え忍ぶ神の愛があるのに対し、悪しき人々においては世の情欲があるからである。
sed haec caritas per spiritum sanctum est in nobis, qui datus est nobis.
しかし、この愛は、私たちに与えられた聖霊を通して、私たちの中にある。
unde a quo nobis est caritas, ab illo patientia.
それゆえ、誰から私たちに愛があるのか、その同じ者から忍耐がある。
mundi autem cupiditas quando patienter sustinet onera cuiuslibet calamitatis, gloriatur de uiribus propriae uoluntatis tamquam de stupore morbi, non de robore sanitatis.
しかし、世の情欲が、いかなる災難の重荷をも忍耐強く耐え忍ぶとき、それは健康の力強さについてではなく、あたかも病気による麻痺について誇るかのように、自らの意志の力について誇るのである。
insana est ista gloriatio;
その誇りは狂気である。
non est patientiae, sed dementiae.
それは忍耐の誇りではなく、狂気の誇りである。
uoluntas ista tanto uidetur patientior acerborum malorum, quanto est auidior temporalium bonorum, quia inanior aeternorum.
その意志は、永遠のものを欠いていればいるほど、時間的なものをより熱望するものであり、それゆえにこそ、過酷な悪をより忍耐強く耐え忍ぶように見えるのである。
§21Quodsi eam exagitat et inflammat fallacibus uisis et suasionibus inmundus et diabolicus spiritus et maligna conspiratione sociatus efficit hominis uoluntatem uel errore dementem uel adpetitu cuiuslibet mundanae delectationis ardentem quaecumque uidentur intolerabilia mirabiliter sustinere, non tamen ideo etiam uoluntas mala sine instigatione alterius inmundi spiritus sicut uoluntas bona sine adiutorio sancti spiritus non potest esse.
しかし、もし汚れた悪魔的な霊が、欺瞞的な幻影と誘惑によってその意志を刺激し、燃え立たせ、邪悪な共謀によって結託し、人間の意志を、過ちによって狂わせるか、あるいは何らかの世俗的な快楽への欲望によって燃え立たせるかして、耐え難いと思われるいかなるものをも驚くべき仕方で耐え忍ぶようにさせるのだとしても、だからといって、悪しき意志が他の汚れた霊のそそのかしなしには存在し得ないということは、善き意志が聖霊の助けなしには存在し得ないのと同じではない。
nam esse posse uoluntatem malam etiam sine aliquo spiritu uel seducente uel incitante in ipso diabolo satis ostenditur.
なぜなら、誘惑する、あるいは刺激するいかなる霊もなしに、悪しき意志が存在し得るということは、悪魔自身において十分に示されているからである。
qui per nullum alium diabolum propria uoluntate factus diabolus inuenitur.
彼は、他のいかなる悪魔によってでもなく、自らの意志によって悪魔となったことが見出されるからである。
uoluntas itaque mala siue cupiditate rapiatur siue timore reuocetur siue laetitia diffundatur siue tristitia contrahatur atque in his omnibus perturbationibus animi quaecumque sunt aliis uel alio tempore grauiora contemnat et perferat. potest et sine alterius spiritus instinctu se ipsa seducere et defectu a superioribus in inferiora lapsando, quanto iucundius aestimauerit. quod adipisci adpetit uel amittere metuit uel adeptum gaudet uel amissum dolet, tanto tolerabilius pro eo ferre, quod sibi minus est ad patiendum quam illud ad fruendum.
それゆえ、悪しき意志が、情欲によって奪い去られようと、恐れによって引き戻されようと、喜びによって満たされようと、悲しみによって縮こまろうと、そして、魂のこれらすべての動揺の中で、他の人々にとって、あるいは他の時に、より重いと思われるいかなるものであれ、軽蔑し耐え忍ぼうとも、他の霊の唆しがなくても、自らを誘惑し得るのであり、また、高次のものから離れて低次のものへと滑り落ちるという堕落によって、手に入れたいと望むもの、あるいは失うことを恐れるもの、あるいは手に入れたことを喜ぶもの、あるいは失ったことを悲しむものを、自分がより快いと評価すればするほど、そのもののために、耐え忍ぶべきことが享受すべきものよりも自分にとって小さいと思われることを、それだけより耐えやすく忍ぶことができるのである。
quidquid enim illud est, ex creatura est, cuius nota uoluntas est.
なぜなら、それが何であれ、被造物から来ているのであり、意志にとってそれはよく知られているものだからである。
quodam modo enim familiari contactu atque conexu ad experiendam eius suauitatem adiacet amanti creaturae amata creatura.
なぜなら、ある意味で、親密な接触と結びつきによって、その甘美さを経験するために、愛される被造物は愛する被造物の傍らに横たわっているからである。