Humanitext Reader

아우구스티누스 · 인내에 관하여 §18-21

고대 의인들의 의인과 무상한 택하심

10개 구절 중 8번째 · 라틴어

요약

아우구스티누스는 고대 의인들 역시 오직 은총으로만 의롭게 되었으며 하나님의 택하심은 무상으로 주어진 것임을 논한다. 그는 참된 인내가 하나님의 사랑에 의해 지탱되는 반면 세상의 정욕에 이끌린 인내는 병적인 광기에 불과하다는 점을 보여주고, 악한 의지는 악령의 부추김 없이도 자율적으로 발생할 수 있음을 증명한다.

§18Vnde et antiqui iusti ante incarnationem uerbi in hac fide Christi et in hac uera iustitia, quod est nobis Christus, iustificati sunt, hoc credentes futurum quod nos credimus factum: et ipsi gratia salui facti per fidem non ex semet ipsis, sed dei dono, non ex operibus, ne forte extollerentur.
그러므로 말씀의 육화 이전의 고대 의인들도 그리스도에 대한 이 믿음과, 우리에게 그리스도이신 이 참된 의 안에서 의롭게 되었으니, 이들은 우리가 이미 이루어진 일로 믿는 것을 앞으로 일어날 일로 믿었던 것이다. 그들 역시 행위에서 난 것이 아니라 하나님의 선물인 믿음을 통해 은총으로 구원을 받았으니, 이는 혹시라도 자만하지 않게 하려 하심이라.
bona quippe opera eorum non praeuenerunt dei misericordiam, sed subsecuta sunt.
참으로 그들의 선한 행실이 하나님의 자비보다 앞선 것이 아니라, 그 뒤를 따른 것이었다.
ipsi quippe audierunt, ipsi scripserunt longe antequam Christus uenisset in carne: miserebor, cui misertus ero, et misericordiam praestabo, cui misericors fuero. ex quibus dei uerbis tanto post apostolus Paulus diceret: igitur non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei. ipsorum etiam uox est longe antequam Christus uenisset in carne: deus meus, misericordia eius praeueniet me. quomodo autem possent alieni esse a fide Christi, quorum caritate etiam nobis praenuntiatus est Christus, sine cuius fide quisquam mortalium nec fuit nec est nec esse aliquando poterit iustus? si ergo iam iusti a Christo eligerentur apostoli, prius illum ipsi elegissent, ut iusti eligi possent, quia sine illo iusti esse non possent.
참으로 그들 자신이, 그리스도께서 육신으로 오시기 훨씬 전에 듣고 기록하였다. "나는 내가 가엾이 여기는 자를 가엾이 여길 것이요, 내가 자비를 베푸는 자에게 자비를 베풀리라." 이 하나님의 말씀으로부터, 오랜 시간이 흐른 후에 사도 바울은 이렇게 말하게 되었던 것이다. "그런즉 원하는 자에게서 나는 것도 아니요 달음질하는 자에게서 나는 것도 아니요, 오직 자비를 베푸시는 하나님에게서 나는 것이니라." 그리스도께서 육신으로 오시기 훨씬 전의 그들 자신의 목소리 역시 그러하다. "나의 하나님, 그분의 자비가 나를 앞서 가시리라." 그러나 그리스도의 믿음으로부터 그들이 어떻게 소외될 수 있었겠는가? 그들의 사랑에 의해 그리스도께서 우리에게도 미리 예고되셨으니, 그분의 믿음 없이는 죽을 수밖에 없는 인간 중 그 누구도 과거에 의로웠던 적이 없고, 현재도 그러하며, 장차 언제고 의로워질 수 없기 때문이다. 그러므로 만일 사도들이 이미 의로운 자들로서 그리스도께 택함을 받았다면, 그들이 의로운 자로 택함받을 수 있도록 먼저 그분만을 자신들이 택했어야 할 것이니, 그분 없이는 의로울 수 없기 때문이다.
sed non ita factum est;
그러나 그렇게 되지 않았다.
ipse quippe illis ait: non uos me elegistis, sed ego uos elegi. unde dicit apostolus Iohannes: non quod dilexerimus deum.
참으로 그분 자신이 그들에게 말씀하셨다. "너희가 나를 택한 것이 아니요 내가 너희를 택하였노라." 이로부터 사도 요한은 말한다.
sed quia ipse dilexit nos. §19Quod cum ita sit, quid est homo utens in hac uita propria uoluntate, antequam eligat et diligat deum, nisi iniustus et inpius? quid est, inquam, homo aberrans a creatore creatura, nisi creator eius memor sit eius et eligat eum gratis et diligat gratis? quia ipse non potest eligere uel diligere, nisi prius electus dilectusque curetur, qui caecitate eligenda non cernit et langore diligenda fastidit.
"우리가 하나님을 사랑한 것이 아니요, 오직 하나님이 우리를 사랑하셨음이라." 사정이 이러하다면, 인간이 이 삶 속에서 하나님을 택하고 사랑하기 전에 자기 자신의 의지를 사용하고 있을 때, 불의하고 불경건한 자가 아니고 무엇이겠는가? 내가 말하거니와, 창조주로부터 길을 잃고 헤매는 피조물인 인간은, 그의 창조주께서 그를 기억하시고 그를 거저 택하시며 거저 사랑하시지 않는 한, 무엇이겠는가? 왜냐하면 인간은 먼저 택함받고 사랑받음으로써 치유되지 않는 한 스스로 택하거나 사랑할 수 없기 때문이니, 그는 눈이 멀어 택해야 할 것을 보지 못하고 병이 깊어 사랑해야 할 것을 싫어하기 때문이다.
sed forte quis dicat: quomodo deus prius eligit et diligit iniquos, ut iustificet eos, cum scriptum sit: odisti, domine, omnes, qui operantur iniquitatem? quomodo putamus nisi miro et ineffabili modo? et tamen etiam non possumus cogitare, quod medicus bonus aegrotum et odit et diligit? odit enim, quia aegrotat, qui diligit, ut aegritudinem pellat.
그러나 혹자는 이렇게 말할지도 모른다. "'주님, 당신은 불법을 행하는 모든 자를 미워하시나이다'라고 기록되어 있거늘, 어찌하여 하나님께서는 불의한 자들을 의롭게 하시기 위해 먼저 그들을 택하시고 사랑하시는가?" 우리는 이것이 어떠하다고 생각하는가? 참으로 기이하고 말로 다 할 수 없는 방식이 아니겠는가? 그리고 그럼에도 또한 우리는 훌륭한 의사가 환자를 미워하는 동시에 사랑한다고 생각할 수 있지 않겠는가? 참으로 그는 환자가 앓고 있다는 사실은 미워하지만, 그 병을 쫓아내기 위하여 그를 사랑하는 것이다.
§20Haec propter caritatem dicta sint, sine qua in nobis non potest esse uera patientia, quoniam in bonis caritas dei est, quae tolerat omnia, sicut in malis mundi cupiditas.
이 말들은 사랑을 위하여 한 것이라고 하자. 사랑 없이는 우리 안에 참된 인내가 있을 수 없으니, 선한 자들 안에는 모든 것을 견디어내는 하나님의 사랑이 있는 반면, 악한 자들 안에는 세상의 정욕이 있기 때문이다.
sed haec caritas per spiritum sanctum est in nobis, qui datus est nobis.
그러나 이 사랑은 우리에게 주신 성령을 통하여 우리 안에 있다.
unde a quo nobis est caritas, ab illo patientia.
그러므로 누구로부터 우리에게 사랑이 오는가 하면, 그분으로부터 인내가 온다.
mundi autem cupiditas quando patienter sustinet onera cuiuslibet calamitatis, gloriatur de uiribus propriae uoluntatis tamquam de stupore morbi, non de robore sanitatis.
그러나 세상의 정욕이 그 어떤 재난의 무게라도 인내하며 견디어낼 때, 그것은 건강한 견고함에 대해서가 아니라, 마치 병으로 인한 마비에 대해서 자랑하듯 자기 자신의 의지의 힘에 대하여 자랑하는 것이다.
insana est ista gloriatio;
미친 자랑이다.
non est patientiae, sed dementiae.
그것은 인내의 자랑이 아니라 광기의 자랑이다.
uoluntas ista tanto uidetur patientior acerborum malorum, quanto est auidior temporalium bonorum, quia inanior aeternorum.
그 의지는 영원한 것을 더 많이 결여하고 있을수록(그만큼 더 비어 있을수록), 일시적인 것을 더 갈망하는 것이며, 그 때문에 혹독한 악에 대하여 더 잘 인내하는 것처럼 보일 뿐이다.
§21Quodsi eam exagitat et inflammat fallacibus uisis et suasionibus inmundus et diabolicus spiritus et maligna conspiratione sociatus efficit hominis uoluntatem uel errore dementem uel adpetitu cuiuslibet mundanae delectationis ardentem quaecumque uidentur intolerabilia mirabiliter sustinere, non tamen ideo etiam uoluntas mala sine instigatione alterius inmundi spiritus sicut uoluntas bona sine adiutorio sancti spiritus non potest esse.
그러나 설령 더럽고 악마적인 영이 기만적인 환상과 유혹으로써 그 의지를 자극하고 불붙이며, 사악한 공모로 결탁하여 인간의 의지로 하여금 그릇됨으로 미치게 하거나 혹은 그 어떤 세속적인 쾌락에 대한 갈망으로 타오르게 하여 참을 수 없어 보이는 모든 것을 기이하게 견디어내게 만든다 하더라도, 그렇다고 해서 악한 의지가 다른 더러운 영의 충동질 없이는 존재할 수 없다는 뜻은 아니다. 마치 선한 의지가 성령의 도움 없이는 존재할 수 없는 것처럼 말이다.
nam esse posse uoluntatem malam etiam sine aliquo spiritu uel seducente uel incitante in ipso diabolo satis ostenditur.
왜냐하면 유혹하거나 선동하는 그 어떤 영도 없이 악한 의지가 존재할 수 있다는 사실은 사탄 자신에게서 충분히 드러나기 때문이다.
qui per nullum alium diabolum propria uoluntate factus diabolus inuenitur.
그는 다른 어떤 사탄에 의해서가 아니라 자신의 의지로 사탄이 된 것으로 밝혀졌기 때문이다.
uoluntas itaque mala siue cupiditate rapiatur siue timore reuocetur siue laetitia diffundatur siue tristitia contrahatur atque in his omnibus perturbationibus animi quaecumque sunt aliis uel alio tempore grauiora contemnat et perferat. potest et sine alterius spiritus instinctu se ipsa seducere et defectu a superioribus in inferiora lapsando, quanto iucundius aestimauerit. quod adipisci adpetit uel amittere metuit uel adeptum gaudet uel amissum dolet, tanto tolerabilius pro eo ferre, quod sibi minus est ad patiendum quam illud ad fruendum.
그러므로 악한 의지가 정욕에 이끌리든, 두려움에 멈추어 서든, 기쁨에 가득 차든, 슬픔에 오그라들든 간에, 그리고 이 모든 마음의 동요 속에서 타인에게나 혹은 다른 때에 더 무겁게 여겨지는 것들을 경멸하고 견디어낼 때에도, 그것은 다른 영의 부추김 없이도 스스로를 유혹할 수 있으며, 고결한 것들로부터 비천한 것들로 미끄러져 떨어지는 타락을 통하여, 자신이 얻고자 갈망하거나 잃을까 두려워하거나 얻어서 기뻐하거나 잃어서 슬퍼하는 대상을 더 즐거운 것으로 평가하면 할수록, 그 대상을 향유하는 것에 비하면 겪는 고통은 자신에게 덜한 것이 되므로, 그것을 위해 그만큼 더 가볍게 견디어낼 수 있는 것이다.
quidquid enim illud est, ex creatura est, cuius nota uoluntas est.
왜냐하면 그것이 무엇이든 간에 피조물로부터 오는 것이며, 의지에게는 그것이 잘 알려져 있기 때문이다.
quodam modo enim familiari contactu atque conexu ad experiendam eius suauitatem adiacet amanti creaturae amata creatura.
참으로 어떤 의미에서, 친밀한 접촉과 결합을 통하여 그 감미로움을 체험하기 위해 사랑받는 피조물은 사랑하는 피조물의 곁에 놓여 있는 것이다.

어휘·문법 주석

  1. 21diceret — 접속법 미완료 과거. 여기서는 과거의 역사적 사실을 서술하는 문맥에서, 나중에 일어나게 될 운명이나 귀결을 나타내는 용법(역사적 결과)으로 해석된다.
  2. 21hoc credentes futurum quod nos credimus factum — 대비 구조를 가진 대격 부정사구. futurum과 factum의 뒤에는 각각 esse가 생략되어 있다. hoc과 quod...factum이 대치되어, "우리가 이미 일어난 일로 믿는 것(quod nos credimus [esse] factum)을 그들은 앞으로 일어날 일(hoc [esse] futurum)로 믿으면서"로 해석된다.
  3. 22nisi creator eius memor sit eius — 접속법 현재 sit을 동반하는 조건절. 현재의 일반적인 가정("~하지 않는 한, ~가 아니라면")을 나타내며, 직전 주절의 부정 표현(quid est... nisi...)을 조건부로 한정하고 있다.
  4. 24non tamen ideo etiam uoluntas mala... non potest esse — non ideo... non...의 이중 부정 구조. 직전의 "사탄의 유혹에 의해 인간의 의지가 미쳐버리는 경우가 있다"는 양보절(Quodsi...)을 받아, "그렇다고 해서 악한 의지가 (사탄의 부추김 없이) 존재할 수 없다는 뜻은 아니다(즉, 악령의 개입 없이도 자발적으로 악한 의지가 생겨날 수 있다)"라는 논리를 보여준다.
  5. 24quanto iucundius aestimauerit... tanto tolerabilius pro eo ferre — 비례 관계를 나타내는 상관 구조(quanto... tanto...). 부정사 ferre는 앞 문장의 "potest ... se ipsa seducere"(스스로를 유혹할 수 있다)의 흐름을 받아, 조동사 potest에 지배되는 두 번째 부정사로서 "(그 대상을 위해) 그만큼 더 가볍게 견디어낼 수 있다"로 해석된다.

이 구절 인용하기

아우구스티누스, 인내에 관하여 §18-21. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa056b.humanitext-lat1:18-21

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.