Humanitext Reader

アウグスティヌス · 忍耐について §14-15

神への愛から生じる真の忍耐と世への渇望

6 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

著者は、不義なる者の偽りの忍耐は世への渇望から生じ、人間の意志のみで十分であるが、義なる者の真の忍耐は神から聖霊を通して注がれる愛に由来し、神の助けが不可欠であることを論じる。さらに、使徒パウロの言葉を引用して、神の愛こそが信徒にいかなる苦難をも耐え忍ばせる真の忍耐の源であることを強調する。

§14Qui haec dicunt, non intellegunt et quemque iniquorum tanto esse ad quaecumque mala perferenda duriorem, quanto in eo maior est cupiditas mundi, et quemque iustorum tanto esse ad quaecumque mala perferenda fortiorem. quanto in eo maior est caritas dei.
これらを言う人々は理解していない。 不義なる者の各々は、その人の内に世への渇望が大きければ大きいほど、いかなる悪をも耐え忍ぶことにおいてそれだけ頑なになり、義なる者の各々は、その人の内に神への愛が大きければ大きいほど、いかなる悪をも耐え忍ぶことにおいてそれだけ強くなるということを。
sed cupiditas mundi initium habet ex arbitrio uoluntatis, progressum ex iucunditate uoluptatis, firmamentum ex uinculo consuetudinis;
しかし、世への渇望は意志の自由選択に始まりを持ち、快楽の甘美さに進展を持ち、習慣の絆に強固さを持つ。
caritas autem dei diffusa est in cordibus nostris, non utique ex nobis, sed per spiritum sanctum qui datus est nobis.
他方、神への愛は、決して私たち自身からではなく、私たちに与えられた聖霊を通して私たちの心に注がれている。
proinde ab illo est patientia iustorum, per quem diffunditur caritas eorum.
それゆえ、義なる者の忍耐は、彼らの愛がそれを通して注がれるあの(聖霊)から来ている。
quam caritatem laudans atque commendans apostolus inter cetera eius bona dixit eam et cuncta sufferre.
使徒はこの愛を称賛し推薦しつつ、そのその他の様々な美徳の中で、それがすべてのことをも耐え忍ぶと言った。
caritas, inquit, magnanima est, et paulo post ait: omnia tolerat.
彼は「愛は寛大である」と言い、少し後で「すべてのことを耐え忍ぶ」と言う。
quanto ergo maior est in sanctis caritas dei, tanto magis pro eo quod diligitur, et quanto maior est in peccatoribus cupiditas mundi, tanto magis pro eo, quod concupiscitur, omnia tolerantur.
それゆえ、聖なる人々において神への愛が大きければ大きいほど、愛されるもののために、また罪人において世への渇望が大きければ大きいほど、渇望されるもののために、それだけいっそうすべてのことが耐え忍ばれる。
ac per hoc inde est patientia uera iustorum, unde est in eis caritas dei; et inde est patientia falsa iniquorum, unde est in eis cupiditas mundi.
このことによって、義なる者の真の忍耐は、彼らの中に神への愛があるあの源泉から来ているのであり、不義なる者の偽りの忍耐は、彼らの中に世への渇望があるあの源泉から来ている。
propter quod dicit Iohannes apostolus: nolite diligere mundum nec ea quae in mundo sunt.
このために使徒ヨハネは言う。 「世を愛してはならない。 また世にあるものをも。
si quis dilexerit mundum, dilectio patris non est in ipso, quoniam omne quod est in mundo, concupiscentia carnis est et concupiscentia oculorum et ambitio saeculi: quae non est ex patre, sed ex mundo est.
もし誰かが世を愛するなら、父の愛はその人の内にはない。 なぜなら、世にあるすべてのものは、肉の欲、目の欲、世の奢りであり、これらは父から出たものではなく、世から出たものだからである。
haec igitur concupiscentia, quae non est ex patre, sed ex mundo, quando fuerit in homine uehementior et ardentior, tanto fit quisque pro eo, quod concupiscit, omnium molestiarum dolorumque patientior.
」したがって、父からではなく世から来ているこの欲が、人においてより激しく燃え盛るようになるとき、それだけ人は自分が渇望するもの(対象)のために、あらゆる煩わしさや苦痛をより耐え忍ぶようになる。
idcirco, sicut supra diximus, non est ista patientia desursum descendens;
それゆえ、上で私たちが言ったように、その忍耐は上から降るものではない。
patientia uero piorum desursum est descendens a patre luminum.
これに対して、敬虔な者たちの忍耐は、光の父から上から降るものである。
itaque illa terrena est, ista caelestis, illa animalis, ista spiritalis, illa diabolica, ista deifica, quoniam concupiscentia, qua fit, ut peccantes omnia pertinaciter patiantur, ex mundo est; caritas autem, qua fit, ut recte uiuentes omnia fortiter patiantur, ex deo est.
したがって、前者は地上のもの、後者は天上のもの、前者は肉的なもの、後者は霊的なもの、前者は悪魔的なもの、後者は神的なものである。 なぜなら、それによって罪びとがすべてのことを執拗に耐え忍ぶことになる欲は世から来ているが、それによって正しく生きる者がすべてのことを力強く耐え忍ぶことになる愛は神から来ているからである。
et ideo illi falsae patientiae potest sine adiutorio dei uoluntas humana sufficere tanto durior, quanto cupidior, et eo tolerabilius mala sustinens, quo ipsa fit peior;
それゆえ、あの偽りの忍耐のためには、欲が深ければ深いほどそれだけ頑なになり、それ自身が悪くなればなるほど、それだけ耐えやすく悪(苦難)を耐え忍ぶような人間の意志が、神の助けなしに十分でありうる。
huic autem, quae uera patientia est, ideo uoluntas humana, nisi desuper adiuta et inflammata, non sufficit, quia spiritus sanctus est ignis eius, quo nisi accensa diligat inpassibile bonum, ferre non potest quod patitur malum.
しかし、真の忍耐であるこれ(後者)のためには、上から助けられ、燃え立たせられない限り、人間の意志は十分ではない。 なぜなら、聖霊がその(忍耐の)火であり、その火によって燃え立たされて受苦なき善(不変の善)を愛さなければ、自身が受ける悪(苦難)を耐え忍ぶことができないからである。
§15Sicut enim diuina testantur eloquia, deus caritas est, et qui manet in caritate, in deo manet, et deus in illo manet.
なぜなら、神の言葉(聖書)が証しするように、「神は愛であり、愛にとどまる者は神にとどまり、神もその人のうちにとどまる」からである。
quisquis ergo contendit haberi posse dei caritatem sine dei adiutorio, quid aliud contendit nisi haberi deum posse sine deo? quis autem hoc dicat Christianus, quod nullus dicere audeat insanus? exultans ergo apud apostolum uera, pia fidelisque patientia dicit ore sanctorum: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio? an augustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? an gladius? sicut scriptum est, quia propter te mortificamur tota die, deputati sumus sicut oues uictimae.
それゆえ、神の助けなしに神への愛を持ちうると主張する者は、神なしに神を持ちうると主張しているのと同じではないか。 しかし、狂人であってもあえて口にしないようなこのようなことを、どこのキリスト教徒が言うだろうか。 それゆえ、使徒において歓喜する、真で、敬虔で、忠実な忍耐は、聖なる人々の口を通して言う。 「誰が私たちをキリストの愛から引き離せるだろうか。 患難か。 あるいは苦しみか。 あるいは迫害か。 あるいは飢えか。 あるいは裸か。 あるいは危険か。 あるいは剣か。 書かれている通りである。 私たちはあなたのために一日中死にさらされており、屠られる羊のように見なされています。
sed in his omnibus superuincimus per eum, qui delexit.
」しかし、これらすべてのことにおいて、私たちは私たちを愛してくださった方を通して勝ち得て余りある。
nos; non ergo per nos, sed per eum, qui dilexit nos.
それゆえ、私たち自身によってではなく、私たちを愛してくださった方を通して、である。
deinde sequitur et adiungit: certus sum enim, quia neque mors neque uita neque angeli neque principatus neque praesentia neque futura neque altitudo neque profundum neque creatura alia poterit nos separare a caritate dei, quae est in Christo Iesu domino nostro.
次に彼は続けて付け加える。 「私は確信している。 死も、命も、天使たちも、支配者たちも、現在のものも、未来のものも、高さも、深さも、他のいかなる被造物も、私たちの主キリスト・イエスにある神の愛から、私たちを引き離すことはできないと。
haec est illa caritas dei, quae diffunditur in cordibus nostris, non ex nobis, sed per spiritum sanctum qui datus est nobis;
」これこそが、私たち自身からではなく、私たちに与えられた聖霊を通して、私たちの心に注がれるあの神への愛である。
malorum autem concupiscentia, propter quam in eis est falsa patientia, non est ex patre, sicut dicit apostolus Iohannes, sed ex mundo est.
しかし、悪人たちの中に偽りの忍耐を生じさせる彼らの欲(切望)は、使徒ヨハネが言うように、父から出たものではなく、世から出たものである。

語釈・文法注

  1. 17tanto ... quanto — 比例・相関関係を表す副詞。後ろの `quanto`(〜であればあるほど)に対して、主節の `tanto`(それだけいっそう)が対応し、渇望や愛の大きさに比例して忍耐の強度が変化することを示している。この対比は `iniquorum tanto esse... quanto...` と `iustorum tanto esse... quanto...` の二つの A.C.I.(対格不定詞構文)において並列的に用いられている。
  2. 17ad quaecumque mala perferenda — 前置詞 `ad` に動形容詞(gerundive)`perferenda` が、名詞 `mala`(中性複数対格)の一致を伴って結合した構文。ここでは比較級 `duriorem` および `fortiorem` の修飾、あるいは目的・方向性を示し、「いかなる悪をも耐え忍ぶことにおいて(それだけ頑な/強い)」という意味をなす。
  3. 17per quem diffunditur — 関係代名詞 `quem`(男性単数対格)の先行詞は、直前の `ab illo`(彼から)であり、これはさらに前文の `per spiritum sanctum`(聖霊を通して)を指す。したがって「彼らの愛がそれを通して(聖霊を通して)注がれるところのあの方」と解釈される。
  4. 17quo nisi accensa diligat — 関係代名詞の奪格 `quo` は、直前の名詞 `ignis`(火=聖霊)を先行詞とする手段の奪格(「その火によって」)。`accensa`(女性単数主格)は、前出の主語 `uoluntas humana`(人間の意志)が省略されたものである。`diligat` は接続法現在で、nisiによる「燃え立たされて愛するのでなければ」という仮定的あるいは結果的なニュアンスを担っている。全体として「その火によって(意志が)燃え立たされ、不変の善を愛するのでなければ、(被る悪を)耐えることはできない」という構造を形成する。

この箇所を引用する

アウグスティヌス, 忍耐について §14-15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa056b.humanitext-lat1:14-15

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。