Humanitext Reader

アウグスティヌス · フォルトゥナトゥス駁論 §29-37

不可侵害な神による魂の派遣と討論の終結

13 / 13 箇所 · ラテン語

要旨

アウグスティヌスは、害され得ない神がなぜ魂をこの世の苦難に送り出したのかという問いをフォルトゥナトゥスに突きつけ、聖書の解釈を交えながら追い詰める。フォルトゥナトゥスは答えることができず、最終的に長老たちと再考した上で真理の探求に進むことを約束し、討論は終結に向かう。

§29AUG. dixit: De adoptione nostra memini me ante dies dixisse secundum testimonium apostoli, qui dicit nos uocatos in adoptionem filiorum.
アウグスティヌスが言った。 「私たちの養子縁組について、私は数日前に、私たちが子としての養子縁組へと召されたのだと言う使徒の証言に従って語ったのを覚えています。
non ergo meum fuit illud, sed apostolicum responsum.
したがって、あれは私の(独自の)回答ではなく、使徒の回答だったのです。
de qua re, id est de ista adoptione suo tempore, si placet, inquiramus;
そのことについて、すなわちその養子縁組については、もしよろしければ、ふさわしい時に探求しましょう。
et de illa insibilatione respondebo, cum tu meis obiectionibus responderis.
またあの息の吹き込み(あるいは、そよ風)については、あなたが私の反論に答えたときに、私もお答えしましょう。
FORT. dixit: Progressum dico fuisse animae contra contrariam naturam, quae natura deo nihil nocere poterat.
」フォルトゥナトゥスが言った。 「私は、魂が反する本性に対して進出したのだ、と言っているのです。 その本性は、神を何ら害することはできなかったのですが。
§30AUG. dixit: Quid opus erat isto progressu, ubi nihil habebat deus, quod caueret, cui noceri nihil poterat? FORT. dixit: Constat apud conscientiam nostram a deo uenisse Christum?
」アウグスティヌスが言った。 「神が害され得ず、また警戒すべきものを神が何一つ持たなかったのに、その進出に何の必要があったのですか。 」フォルトゥナトゥスが言った。 「キリストが神から来られたということは、私たちの意識において自明なことではないでしょうか。
§31AUG. dixit: Iterum me interrogas.
」アウグスティヌスが言った。 「またしても私に問いかけるのですか。
ad interrogata responde.
問われたことに答えなさい。
FORT. dixit: Sic accepi in fide, quod uoluntate dei ipse huc uenerit.
」フォルトゥナトゥスが言った。 「私は信仰において、彼自身が神の意志によってここへ来られたのだ、と受け止めています。
§32AL G. dixit: Et ego dico: deus omnipotens, inuiolabilis, incommutabilis, cui noceri nihil possit, quare huc animam ad miserias, ad errorem, ad ista, quae patimur, misit? FORT. dixit: Dictum est enim: potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem accipiendi eam, non dixit, quod uoluntate dei progressa est anima.
」アウグスティヌスが言った。 「そして私も言います。 全能であり、侵されず、不変であり、何ものによっても害され得ない神が、なぜ魂をここへ、苦難へと、誤りへと、私たちが耐え忍んでいるこれらのものへと送られたのですか。 」フォルトゥナトゥスが言った。 「というのも、こう言われているからです。 『私は自分の命を捨てる権能を持ち、またそれを得る権能を持つ』と。 魂が神の意志によって進出したとは言っていません。
§33AUG. dixit: Ego autem causam quaero, cum deo noceri nihil possit.
」アウグスティヌスが言った。 「しかし私は、神が害され得ない以上、その原因を求めているのです。
FORT. dixit: Nihil noceri deo iam diximus, et in contraria natura esse animam diximus, ideo ut contrariae naturae modum inponeret;
」フォルトゥナトゥスが言った。 「神が害され得ないことはすでに言いました。 そして魂が反する本性の中にあると言いました。 それは反する本性に限界を課すためです。
modo inposito contrariae naturae sumit eandem deus.
反する本性に限界が課されたとき、神は同じ(魂)を引き取られます。
ipse enim dixit: potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem sumendi eam.
実際、彼自身が言われました。 『私は自分の命を捨てる権能を持ち、それを再び取る権能を持つ。
hanc mihi pater dedit potestatem ponendi animam meam et sumendi eam.
私の父は、自分の命を捨て、またそれを取るこの権能を私に与えられた』と。
deus ergo, qui loquebatur in filio, de qua anima diceret? constat esse animam nostram, quae in his corporibus habetur, quod dei uoluntate uenerit et de uoluntate ipsius iterum adsumatur.
では、御子において語っておられた神は、どの魂について言っておられたのでしょうか。 それは私たちの身体の中に保持されている私たちの魂であり、神の意志によってここに来、神の意志によって再び引き取られるのだ、ということは明白です。
§34AUG. dixit: Unde dixerit dominus noster "potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem habeo sumendi eam" omnibus notum est, quia passurus erat et resurrecturus.
」アウグスティヌスが言った。 「私たちの主が『私は自分の命を捨てる権能を持ち、またそれを取る権能を持つ』言われたのが、どういうこと(文脈)からであるかは、すべての人に知られています。 主は受難し、復活されることになっていたからです。
ego autem abs te iterum atque iterum quaero: si deo noceri nihil poterat, cur huc animas misit? FORT. dixit: Naturae contrariae modum inponere.
しかし私はあなたに何度も何度も問いかけます。 もし神が害され得ないのだとしたら、なぜここへ魂を送られたのですか。 」フォルトゥナトゥスが言った。 「反する本性に限界を課すためです。
§35AUG. dixit: Et omnipotens deus et omnium misericordissimus, ut modum inponeret naturae contrariae.
」アウグスティヌスが言った。 「全能であり、すべてのものに対して最も慈悲深い神が、反する本性に限界を課すために、その(反する本性)が秩序づけられることを望み、その結果、私たちを秩序を欠いた者にする、ということですか。
ideo illam moderatam esse uoluit, ut nos inmoderatos efficeret? FORT. dixit: Sed ideo ad se reuocat.
」フォルトゥナトゥスが言った。 「しかし、だからこそ(神は魂を)ご自身へと呼び戻されるのです。
§36AUG. dixit: Si ad se reuocat ab inmoderatione, si a peccato, ab errore.
」アウグスティヌスが言った。 「もし無秩序から、罪から、誤りから、惨めさから、(神が魂を)ご自身へと呼び戻されるのだとしたら、あなたがたが神から送られたと言うその魂が、世界が終わるまでのこれほど長い時間、これほど大きな苦難を耐え忍ぶ必要がどこにあったのですか。
a miseria, quid opus erat tanta mala animam pati per tantum tempus, donec mundus finiatur, cum deo, a quo eam dicitis missam, noceri nihil possit? FORT. dixit.
彼女(魂)を送り出したとあなたがたが言う神は、何ものによっても害され得ないというのに。 」フォルトゥナトゥスが言った。
Quid ergo dicturus sum?
「では、私は何と言えばよいのでしょうか。
§37AUG. dixit: Et ego noui non te habere, quid dicas, et me cum uos audirem in hac quaestione numquam inuenisse. quod dicerem, et inde fuisse admonitum diuinitus.
」アウグスティヌスが言った。 「そして、私もあなたが言うべき言葉を持たないことを知っています。 私もかつてあなたがたの言うことを聞いていたとき、この問いに対して言うべきことを見出せなかったのです。
ut illum errorem relinquerem et ad fidem catholicam me conuerterem uel potius reuocarem ipsius indulgentia. qui me huic fallaciae semper inhaerere non siuit.
そして、そのことから神の警告を受け、あの誤りを捨ててカトリックの信仰へと改宗する、いやむしろ、私をこの欺瞞にいつまでもとどまるに任せなかった主ご自身の寛大さによって呼び戻されたのです。
sed si confiteris te non habere. quod respondeas, omnibus audientibus et recognoscentibus, quoniam fideles sunt.
しかし、もしあなたが答えるべき言葉を持たないことを、ここにいるすべての人、彼らは信徒ですので、聞き、認めている人々の前で告白するなら、彼らが許し、また望むなら、私はカトリックの信仰を説明しましょう。
catholicam fidem, si permittunt et uolunt, exponam.
」フォルトゥナトゥスが言った。
FORT. dixit: Sine praeiudicio professionis meae dixerim: illa quae a te obponuntur cum retractauero cum meis maioribus. si minus responderint interrogationi huic meae, quae similiter a te nunc mihi offertur, erit in mea contemplatione — quia et ego animam meam cupio certa fide liberari — uenire ad huius rei inquisitionem.
「私の信仰告白に偏見を与えることなく申し上げれば、あなたが提起された事柄について、私が長老たちと熟考した上で、もし彼らが、現在あなたから私に同様に突きつけられているこの私の問いに十分に答えられないのであれば、私は、――私も自分の魂が確実な信仰によって解放されることを望んでいるからです――あなたから私に提示され、あなたが見せてくれると約束されているこの事柄の探求へと進むことを、考慮するつもりです。
quae a te mihi offertur et ostensurum te polliceris.
」アウグスティヌスが言った。
AUG. dixit: Deo gratias.
「神に感謝します。 」

語釈・文法注

  1. §29insibilatione — フォルトゥナトゥスが前節で述べた「(魂を)吹き込んだ(insufflasse)」という表現(創世記2:7に基づく)を、アウグスティヌスが皮肉混じりに「ささやき、そよ風、あるいは不完全な息吹き」を指す `insibilatio` という言葉で揶揄して言及している箇所。写本によっては `insufflatione` と修正されることもあるが、アウグスティヌスの意図的な表現(あるいはフォルトゥナトゥスの言い間違いの引用)として解釈される。
  2. §32AL G. — 写本伝承における `AUG.`(アウグスティヌス)の単純な誤記であり、話者表示が乱れたものである。内容および前後の文脈から、アウグスティヌス(Augustinus)の発言であることは一意に定まる。
  3. §33modum inponeret — マニ教の宇宙論における重要な概念。悪である「反する本性」に「秩序」または「限界(制限)」を与えるために、神の光の一部(魂)が物質界に送り出されたとする教理を指す。`modus` はここでは「秩序」や「限界」の意。

この箇所を引用する

アウグスティヌス, フォルトゥナトゥス駁論 §29-37. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa024b.humanitext-lat1:29-37

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。