[ULPIANUS libro octauo decimo ad edictum. ] §9.4.14.prSi quis a multis conueniatur ex noxa eiusdem serui, uel si ab uno, ex pluribus tamen delictis, non necesse habet, quia omnibus dedere non potest, litis aestimationem offerre his, quibus dedere non potest.
[ウルピアヌス『告示註釈』第18巻] もしある者が、同一の奴隷の加害行為に基づいて複数の者から訴えられるか、あるいは、一人の者からではあるが複数の不法行為に基づいて訴えられる場合、その者は、全員に(奴隷を)引き渡すことはできないのであるから、引き渡すことのできない相手に対して、訴訟評価額を提示する必要はない。
quid ergo est, si a pluribus conueniatur? si quidem unus occupauit, an melior sit condicio, ut ipsi soli dedatur? an uero uel omnibus dedi debeat uel cauere debeat defensu iri aduersus ceteros? et uerius est occupantis meliorem esse condicionem.
では、実際に複数の者から訴えられる場合はどうなるか。 もし一人が先手を打った場合、その者の地位がより有利となり、彼一人にのみ引き渡されるべきであろうか。 それとも、全員に引き渡されるべきか、あるいは、他の者たちに対して防御がなされるであろうことを保証すべきであろうか。 そして、先手を打った者の地位がより有利であるというのがより正しい。
ei itaque dedetur non qui prior egit, sed qui prior ad sententiam peruenit: et ideo ei, qui postea uicerit, actionem denegari iudicati.
したがって、最初に訴えを起こした者ではなく、最初に判決に達した者に(奴隷が)引き渡される。 それゆえ、後に勝訴した者に対しては、判決訴訟が拒絶される。
§9.4.14.1Sed et si statuliber sit et ante deditionem exstiterit condicio uel fideicommissa libertas fuerit ante praestita uel existente condicione legati dominium fuerit translatum, arbitrio iudicis absolui eum oportet: et officii iudicis hoc quoque erit, ut caueatur ei cui deditur ob euictionem ob suum factum contingentem.
しかし、もし(奴隷が)条件付自由人であり、引き渡し前に条件が成就した場合、あるいは信託遺贈による自由があらかじめ付与された場合、あるいは遺贈の条件が成就して所有権が移転した場合には、裁判官の裁量によって彼(被告)は免責されるべきである。 また、引き渡しを受ける者に対して、自己(被告)の行為に起因して生じる追奪について保証がなされるようにすることも、裁判官の職務となる。