Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §9.4.14.pr-9.4.14.1

多起损害诉讼中的给付优先权与裁判官职责

第 1595 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本节讨论因同一奴隶的加害行为提起多起诉讼时给付的优先顺序(以先获判决者为先),以及在给付前奴隶获得自由或所有权转移时,法官关于免责及追夺担保的职责。

[ULPIANUS libro octauo decimo ad edictum. ] §9.4.14.prSi quis a multis conueniatur ex noxa eiusdem serui, uel si ab uno, ex pluribus tamen delictis, non necesse habet, quia omnibus dedere non potest, litis aestimationem offerre his, quibus dedere non potest.
[乌尔比安,《告示评注》第十八卷] 如果有人因同一奴隶的加害行为被多人起诉,或者被一人起诉但因数个不法行为起诉,由于他不能向所有人进行给付,因此他没有必要向那些他不能进行给付的人提供诉讼标的额的赔偿。
quid ergo est, si a pluribus conueniatur? si quidem unus occupauit, an melior sit condicio, ut ipsi soli dedatur? an uero uel omnibus dedi debeat uel cauere debeat defensu iri aduersus ceteros? et uerius est occupantis meliorem esse condicionem.
那么,如果他被多人起诉,情况又如何呢? 如果其中一人占得先机,他的处境是否更好,以至于奴隶仅应向他一人给付? 或者,是否应当向所有人给付,或者应当担保将对其他人的起诉进行防御? 而更正确的观点是,占得先机者的处境更好。
ei itaque dedetur non qui prior egit, sed qui prior ad sententiam peruenit: et ideo ei, qui postea uicerit, actionem denegari iudicati.
因此,奴隶将不给付给最先起诉的人,而是给付给最先获得判决的人:所以,对于此后胜诉的人,将拒绝其提起判决执行之诉。
§9.4.14.1Sed et si statuliber sit et ante deditionem exstiterit condicio uel fideicommissa libertas fuerit ante praestita uel existente condicione legati dominium fuerit translatum, arbitrio iudicis absolui eum oportet: et officii iudicis hoc quoque erit, ut caueatur ei cui deditur ob euictionem ob suum factum contingentem.
但是,如果该奴隶是附条件自由奴,且在给付之前条件已经成就,或者信托遗赠的自由已在先前被赋予,或者由于遗赠条件的成就所有权已被转移,则应当根据法官的自由裁量免除其责任:而且,法官的职责也包括确保向接受给付的人提供担保,以防因被告自身行为而发生追夺。

词汇与语法注释

  1. §9.4.14.prdefensu iri aduersus ceteros — “defensu iri”是未来被动不定词(由目的动名词 defensu + 助动词性质的 iri 构成),作为“cauere debeat”的宾语,构成省略主语的宾格不定词短语。整体意思是“(针对其他人)防御将被进行(将被提起抗辩)”。
  2. §9.4.14.practionem denegari iudicati — “actionem... iudicati”指判决执行之诉(actio iudicati)。不定词“denegari”可理解为承接前文“et uerius est”的宾格不定词结构(A.C.I.),或作为“et ideo”引导的逻辑结论,表示“判决执行之诉应当被拒绝”。
  3. §9.4.14.1ob euictionem ob suum factum contingentem — 两个以“ob”引导的介词短语呈嵌套结构。“ob suum factum”(因其自身行为)修饰现在分词“contingentem”(发生的),而该分词短语整体又修饰“ob euictionem”(关于追夺)。意为“针对因其自身行为而发生的追夺”。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §9.4.14.pr-9.4.14.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:9.4.14.pr-9.4.14.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。