[PAULUS libro tertio ad edictum. ] §9.2.40.prIn lege Aquilia, si deletum chirographum mihi esse dicam, in quo sub condicione mihi pecunia debita fuerit, et interim testibus quoque id probare possim, qui testes possunt non esse eo tempore, quo condicio extitit, et si summatim re exposita ad suspicionem iudicem adducam, debeam uincere: sed tunc condemnationis exactio competit, cum debiti condicio extiterit: quod si defecerit, condemnatio nullas uires habebit.
[パウルス、告示註釈第3巻] アクィリウス法において、私に条件付きで金銭が支払われるべきことになっていた債務証書が、私に対して滅失させられたと私が主張し、かつその間に、証人によってもそのことを証明できるが、その証人たちが条件の成就した時点には生存していない可能性があり、そして事柄の概要を説明して裁判官に心証を抱かせることができるならば、私は勝訴すべきである。 しかし、判決の執行請求権は、債務の条件が成就したときに初めて生じる。 もし条件が不成就となったならば、判決は何らの効力も持たない。