[PAULUS libro tertio ad edictum. ] §9.2.40.prIn lege Aquilia, si deletum chirographum mihi esse dicam, in quo sub condicione mihi pecunia debita fuerit, et interim testibus quoque id probare possim, qui testes possunt non esse eo tempore, quo condicio extitit, et si summatim re exposita ad suspicionem iudicem adducam, debeam uincere: sed tunc condemnationis exactio competit, cum debiti condicio extiterit: quod si defecerit, condemnatio nullas uires habebit.
[바울루스, 고시 주석 제3권] 아퀼리아법에서, 조건부로 나에게 금전이 채무로 되어 있던 채무증서가 나에게 있어 멸실되었다고 내가 주장하고, 그 사이에 증인들에 의해서도 그 사실을 증명할 수 있으나, 그 증인들이 조건이 성취된 시점에는 존재하지 않을 수 있으며, 사안의 개요를 설명하여 판사에게 심증을 갖게 한다면, 나는 승소해야 한다. 그러나 판결의 집행 청구권은 채무의 조건이 성취되었을 때에 비로소 발생하며, 만약 조건이 불성취로 끝난다면 판결은 아무런 효력도 가지지 못할 것이다.