Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §8.6.16.pr

共有水路における引水権の不使用消滅と帰属

1502 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

共同で使用する水路における個別的な引水権において、一人の不使用による時効消滅が他の利用者に及ぼす影響と、土地共有の場合の相違、および消滅した権利の帰属先について説明する。

[PROCULUS libro primo epistularum. ] §8.6.16.prAquam, quae oriebatur in fundo uicini, plures per eundem riuum iure ducere soliti sunt, ita ut suo quisque die a capite duceret, primo per eundem riuum eumque communem, deinde ut quisque inferior erat, suo quisque proprio riuo, et unus statuto tempore, quo seruitus amittitur, non duxit.
[プロクルス『書簡集』第1巻] 隣人の土地に湧き出る水を、同じ水路を通じて権利に基づき引水する慣行を複数人が有しており、各自が自分の日に水源から引水し、最初は同じ共有の水路を通じて、その後は各自がより下流に位置するにつれて各自の専用の水路を通じて引水していたが、そのうちの一人が、地役権が消滅する定められた期間にわたり引水しなかった。
existimo eum ius ducendae aquae amississe nec per ceteros qui duxerunt eius ius usurpatum esse: proprium enim cuiusque eorum ius fuit neque per alium usurpari potuit.
私は、彼が引水権を失ったと考え、また引水した他の人々によって彼の権利が維持されたわけではないと考える。 なぜなら、彼ら各自の権利は固有のものであり、他者によって維持され得るものではなかったからである。
quod si plurium fundo iter aquae debitum esset, per unum eorum omnibus his, inter quos is fundus communis fuisset, usurpari potuisset.
これに対し、もし複数人の土地に対して水路地役権が負われていたならば、そのうちの一人によって、この土地が共有されていたすべての人々のためにその権利が維持され得たであろう。
item si quis eorum, quibus aquae ductus seruitus debebatur et per eundem riuum aquam ducebant, ius aquae ducendae non ducendo eam amisit, nihil iuris eo nomine ceteris, qui riuo utebantur, adcreuit idque commodum eius est, per cuius fundum id iter aquae, quod non utendo pro parte unius amissum est: libertate enim huius partis seruitutis fruitur.
同様に、引水地役権が認められており、同じ水路を通じて水を引いていた人々のうちの誰かが、引水しないことによって引水権を失った場合、そのことを理由として、水路を使用していた他の人々に何らかの権利が増加することはなく、その利益は、一人の不使用によって消滅した水路が通過している土地の所有者に帰する。 なぜなら、その所有者は地役権のこの部分からの解放を享受するからである。

語釈・文法注

  1. §8.6.16.prusurpatum esse — 動詞 usurpare は、ここでは「奪う」ではなく、ローマ法の専門用語として「権利を実際に行使することによって不使用による消滅時効を中断し、権利を維持・存続させる」という意味で用いられている。
  2. §8.6.16.prplurium fundo — 「複数人の土地に」は、土地が共有(communis)されている場合を指す。この場合、共有者のうち一人でも権利を行使すれば、共有者全員のために時効が中断(維持)されるという、個別的な権利関係(前段)との対比がなされている。
  3. §8.6.16.prlibertate — libertas は一般に「自由」を意味するが、物件法(地役権)の文脈では、承役地が地役権の負担から免れること(解放されること)を意味する専門表現である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §8.6.16.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:8.6.16.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。