Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §8.3.34.pr-8.3.34.1

共有地における役権免除と水源枯渇時の引水権

1443 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

共有地における役権の消滅・免除の不可分性と、水源の枯渇および再湧出時における引水役権の消滅の是非について論じている。

[PAPINIANUS libro septimo quaestionum. ] §8.3.34.prUnus ex sociis fundi communis permittendo ius esse ire agere nihil agit: et ideo si duo praedia, quae mutuo seruiebant, inter eosdem fuerint communicata, quoniam seruitutes pro parte retineri placet, ab altero seruitus alteri remitti non potest: quamuis enim unusquisque sociorum solus sit, cui seruitus debetur, tamen quoniam non personae, sed praedia deberent, neque adquiri libertas neque remitti seruitus per partem poterit.
[パピニアヌス『問答録』第七巻] 共有地の一方の共有者が、通行・牛馬駆行の権利があることを許諾しても、何らの効果も生じない。 したがって、互いに役権を負い合っていた二つの土地が、同じ人々の間で共有された場合、役権は持分に応じて維持されるとされているため、一方の共有者によって、他方の土地に対する役権を免除することはできない。 なぜなら、共有者のそれぞれが、役権が負われている単独の主体であるとしても、義務を負っているのは人ではなく土地であるため、持分を通じて解放を獲得することも、役権を免除することもできないからである。
§8.3.34.1Si fons exaruerit, ex quo ductum aquae habeo isque post constitutum tempus ad suas uenas redierit, an aquae ductus amissus erit, quaeritur:
私がそこから引水している水源が干上がり、定められた期間が経過した後にその水脈に水が戻った場合、引水権が失われるかどうかが問われる。

語釈・文法注

  1. 8.3.34.prpermittendo — 動名詞の奪格で、ここでは譲歩的なニュアンスを帯び「許可することによっても(何らの効果も生じない)」と解される。共有地全体に対して一人の共有者が単独で役権を設定することはできないという、役権の不可分性の原則を示す。
  2. 8.3.34.prper partem — 「部分的に」または「持分に応じて」の意。役権は土地に付随する不可分な権利であるため、持分のみを対象として消滅(免除)させたり、役権からの解放(libertas)を獲得したりすることはできない。
  3. 8.3.34.1constitutum tempus — 「定められた期間」の意で、ここでは不使用による役権の消滅時効期間(古典ローマ法では通常2年間)を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §8.3.34.pr-8.3.34.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:8.3.34.pr-8.3.34.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。