Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §8.3.35.pr

水源枯渇後に水流が復活した場合の引水権回復

1444 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

水源の枯渇により事実上引水できなくなった者に対し、自己の過失によらない権利喪失であることを理由に、皇帝がその引水権の回復を認めた裁決を引用する。

[PAULUS libro quinto decimo ad Plautium. ] §8.3.35.pret Atilicinus ait Caesarem Statilio Tauro rescripsisse in haec uerba: 'Hi, qui ex fundo Sutrino aquam ducere soliti sunt, adierunt me proposueruntque aquam, qua per aliquot annos usi sunt ex fonte, qui est in fundo Sutrino, ducere non potuisse, quod fons exaruisset, et postea ex eo fonte aquam fluere coepisse: petieruntque a me, ut quod ius non neglegentia aut culpa sua amiserant, sed quia ducere non poterant, his restitueretur.
[パウルス『プラウティウス註釈』第15巻] そしてアティリキヌスは、皇帝がスタティリウス・タウルスに次の言葉をもって回答したと言う。 「スートリウムの土地から水を引くことを常としていた者たちが、私のところにやって来て、スートリウムの土地にある水源から彼らが数年間利用していた水を、水源が干上がったために引くことができなかったが、その後その水源から水が流れ始めた、と説明した。 そして彼らは、自分たちの怠慢や過失によってではなく、引水することができなかったために失った権利を、自分たちに回復してほしいと私に求めた。
quorum mihi postulatio cum non iniqua uisa sit, succurrendum his putaui.
彼らの請願が私に不当ではないと思われたので、私は彼らを救済すべきであると考えた。
itaque quod ius habuerunt tunc, cum primum ea aqua peruenire ad eos non potuit, id eis restitui placet.
したがって、その水が最初に彼らに届かなくなった当時に彼らが有していた権利を、彼らに回復させることが宜しいと判断する。
'

語釈・文法注

  1. 8.3.35.prCaesarem Statilio Tauro rescripsisse in haec uerba — 伝聞を示す動詞 `ait` の目的語として、対格不定詞構文 `Caesarem ... rescripsisse` が用いられ、その後に皇帝の回答の原文が直接話法(in haec uerba)で導入されている。
  2. 8.3.35.prproposueruntque aquam ... ducere non potuisse — `proposuerunt` の目的語となる対格不定詞構文。先行する `aquam` は対格主語ではなく、不定詞 `ducere` の目的語であり、関係節 `qua... usi sunt` によって修飾されている。
  3. 8.3.35.prquorum mihi postulatio cum non iniqua uisa sit — `quorum` は関係詞の連結(connectio relativa)であり、直前の請願者たち(Hi)を指す。また `cum` は理由(〜なので)を表す接続詞で、接続法完了 `uisa sit` を伴う。
  4. 8.3.35.prid eis restitui placet — `placet` は非人称的に用いられ、法的な決定や命令(「〜と決定する」)を表す。主語は受動不定詞 `restitui` を伴う不定詞句 `id eis restitui`(それが彼らに回復されること)である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §8.3.35.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:8.3.35.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。