Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §7.4.29.pr-7.4.29.2

所有権者による売却と使用収益権の消滅および信託

1287 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

土地の所有権者が使用収益権を考慮せずに売却した場合や、買い取った使用収益権を転売した場合などに、使用収益権が不行使等により消滅するかどうかについて論じ、また遺言信託における受益者の保護について判断を示している。

[ULPIANUS libro septimo decimo ad Sabinum. ] §7.4.29.prPomponius quaerit, si fundum a me proprietarius conduxerit eumque fundum uendiderit Seio non deducto usu fructu, an usum fructum per emptorem retineam.
[ウルピアーヌス、『サビヌス注釈』第17巻]ポンポニウスは、もし所有権者が私から土地を賃借し、使用収益権を差し引くことなくその土地をセイウスに売却した場合、私が買主を通じて使用収益権を保持しうるかどうかを問うている。
et ait, licet proprietarius mihi pensionem soluerit, tamen usum fructum amitti, quia non meo nomine, sed suo fruitus est emptor: teneri plane mihi ex locato proprietarium, quanti mea interfuit id factum non esse.
そして、たとえ所有権者が私に賃料を支払ったとしても、買主は私の名においてではなく、自己の名において収益したのであるから、それでも使用収益権は失われる、と彼は述べている。 明らかに、所有権者は賃貸借訴権に基づき、そうした事態が生じなかったならば私が得たであろう利益の額について、私に対して責任を負う。
quamquam si a me conductum usum fructum quis alii locauerit, retinetur usus fructus: sed si proprietarius eum locasset suo nomine, dicendum amitti: non enim meo nomine fruitur colonus.
もっとも、私から賃借した使用収益権を誰かが他人に賃貸した場合には、使用収益権は保持される。 しかし、もし所有権者がそれを自己の名において賃貸していたならば、それは失われると言うべきである。 なぜなら、小作人は私の名において収益しているのではないからである。
§7.4.29.1Sed si emptum a me usum fructum proprietarius uendidisset, amitterem usum fructum, quaerendum est.
しかし、所有権者が私から買い取った使用収益権を売却した場合、私が使用収益権を失うことになるかどうかが問われねばならない。
et puto amitti, quoniam et hic non ut a me empto fruitur fundi emptor.
そして私は、失われると考える。 なぜなら、この場合も土地の買主は、私から買い取ったかのように収益しているのではないからである。
§7.4.29.2Idem Pomponius quaerit, si legatum mihi usum fructum rogatus sim tibi restituere, an per te frui uidear nec amittatur usus fructus.
同じポンポニウスは、私に遺贈された使用収益権をあなたに引き渡すよう私が求められた場合、私があなたを通じて収益していると見なされ、使用収益権が失われずにすむかどうかを問うている。
et ait dubitare se de hac quaestione: sed est uerius, quod Marcellus notat, nihil hanc rem fideicommissario nocere: suo enim nomine utilem actionem eum habiturum.
そして、彼は自身はこの問題について疑念を抱いていると述べているが、マルケルスが指摘するように、このことが被信託者に何ら不利益をもたらさないというのが、より妥当である。 なぜなら、被信託者は自己の名において準用訴権を有するであろうからである。

語釈・文法注

  1. 7.4.29.prnon deducto usu fructu — 奪格独立句。「使用収益権を差し引くことなく(控除することなく)」という意味。
  2. 7.4.29.prquanti mea interfuit id factum non esse — 非人称動詞 interest の構文。属格 quanti は価値を表し、代名詞の奪格女性単数形 mea は関心の対象(「私にとって」)を示す。対格不定詞句 id factum non esse(それ[使用収益権の消滅]が起きなかったこと)が interfuit の主語。
  3. 7.4.29.1non ut a me empto — 異態動詞 fruitur (支配格は奪格)の目的語として、奪格名詞 usu fructu が省略されており、完了受動分詞 empto がそれに一致している。「私から買い取られた[使用収益権]として収益するのではない」という意味。
  4. 7.4.29.2si legatum mihi usum fructum rogatus sim tibi restituere — 接続法完了受動態 rogatus sim に不定詞 restituere(引き渡すこと)が続く。legatum mihi usum fructum(私に遺贈された使用収益権)は restituere の直接目的語。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §7.4.29.pr-7.4.29.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:7.4.29.pr-7.4.29.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。