Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §7.4.2.pr-7.4.2.2

隔年で遺贈された用益権の帰趨と人格減損

1260 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

二人の受遺者に隔年で個別に遺贈された用益権について、その所有権の帰趨、人格の減損による影響、および同一年に権利を行使しようとする場合の法的な処理を論じる。

[PAPINIANUS libro septimo decimo quaestionum. ]
[パピニアヌス著『学問録』第17巻] もし二人の者に個別に隔年で用益権が遺贈されるならば、連続する年において所有権は裸のままである。
§7.4.2.prSi duobus separatim alternis annis usus fructus relinquatur, continuis annis proprietas nuda est, cum, si legatarium unum substituas, cui alternis annis legatus sit usus fructus, plena sit apud heredem proprietas eo tempore, quo ius fruendi legatario non est.
これに対し、もし一人の受遺者を想定し、彼に隔年で用益権が遺贈されているならば、受遺者に収益権がない期間においては、所有権は相続人のもとで完全なものとなる。
quod si ex duobus illis alter decedat, per uices temporum plena proprietas erit: neque enim adcrescere alteri quicquam potest, quoniam propria quisque tempora non concurrente altero fructus integri habuit.
しかし、もしこれら二人のうちの一方が死亡したならば、時期の交代に応じて、完全な所有権が生じることになる。 なぜなら、他方の者が競合することなく、各自が個別の期間における完全な収益を有していたのであるから、他方の者に何かが合体増進することはあり得ないからである。
§7.4.2.1Si non mors, sed capitis deminutio intercesserit, quia plura legata sunt, illius anni tantum, si modo ius fruendi habuit, fructus amissus erit: quod et in uno legatario, qui fructum in singulos annos accepit, defendendum est, ut commemoratio temporum repetitionis potestatem habeat.
もし死亡ではなく人格の減損が介入したならば、複数の遺贈があるため、彼が収益権を有していたその年だけ、用益権が失われることになる。 このことは、毎年用益権を受け取る一人の受遺者についても主張されるべきであり、それは時間の指定が更新の効力を持つためである。
§7.4.2.2Cum singulis fructus alternis annis legatur, si consentiant in eundem annum, impediuntur, quod non id actum videtur, ut concurrerent: multum etenim refert, duobus simul alternis annis legetur (quod sane ultra primum annum procedere non poterit, non magis quam si uni legatus ita fuisset) an singulis alternis annis: nam si concurrere uolent, aut impedient inuicem propter uoluntatem aut, si ea non refragabitur, singulorum annorum fructus uacabit.
それぞれの人に隔年で用益権が遺贈されている場合、もし彼らが同一の年に合意したとしても、彼らは妨げられる。 なぜなら、彼らが競合するよう意図されていたとは見なされないからである。 なぜなら、二人の者に同時に「隔年で」遺贈される(これはもちろん、最初の年を超えて継続することはない。 あたかも一人の者にそのように遺贈された場合と同様である)のか、それとも各人に隔年で遺贈されるのかでは、大きな違いがあるからである。 というのも、もし彼らが競合することを望むなら、遺志のために互いに妨げられるか、あるいは、もし遺志がそれに反対しないとしても、個々の年の用益権は空位となるからである。

語釈・文法注

  1. §7.4.2.prcum, si legatarium unum substituas... — 接続詞 `cum` は逆接(~であるのに対して)として機能し、主節の状況と `cum` 節内の仮定の状況(単一の受遺者を想定する場合)を対比させている。`substituas` は仮定法現在2人称単数で、一般的な仮定(「~を想定するなら」)を表す。
  2. §7.4.2.prnon concurrente altero — 奪格独立構文(「他方が競合することなく」)。各共同受遺者が重複しない独立した期間にそれぞれ完全な用益権を持っていたため、一方の死亡時に他方への合体増進(accrual)が発生しない根拠を説明している。
  3. §7.4.2.1ut commemoratio temporum repetitionis potestatem habeat — 属格 `repetitionis` は「(遺贈の)更新、反復」を意味する。時間的限定の記述(`commemoratio temporum`)が、単一の継続的遺贈ではなく、各期に独立した反復的遺贈を設定したという法的効果(`potestas`)を持つと解釈されることを示す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §7.4.2.pr-7.4.2.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:7.4.2.pr-7.4.2.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。