Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §7.1.33.pr-7.1.33.1

用益権の遺贈の帰属と既判力の抗弁の適用

1204 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

共同遺贈における用益権の帰属と、用益権が一部分としての性質を持たない特定の事例において、一部請求後の既判力の抗弁の適用範囲について論じる。

[PAPINIANUS libro septimo decimo quaestionum. ] §7.1.33.prSi Titio fructus, Maeuio proprietas legata sit et uiuo testatore Titius decedat, nihil apud scriptum heredem relinquetur: et id Neratius quoque respondit.
[パピニアヌス、学問集第17巻] もしティティウスに用益権が、マエウィウスに所有権が遺贈され、そして遺言者の生存中にティティウスが死亡するならば、指定相続人のもとには何も残されないであろう。 そして、このことをネラティウスもまた回答した。
§7.1.33.1Usum fructum in quibusdam casibus non partis effectum optinere conuenit: unde si fundi uel fructus portio petatur et absolutione secuta postea pars altera quae adcreuit uindicetur, in lite quidem proprietatis iudicatae rei exceptionem obstare, in fructus uero non obstare scribit Iulianus, quoniam portio fundi uelut alluuio portioni, personae fructus adcresceret.
特定の事例において用益権が一部分としての効果を持たないということは認められている。 それゆえ、もし土地の、あるいは用益権の一部分が請求され、そして免責が続いた後に、その後に増加した他の一部分が請求される場合、所有権の訴訟においては既判力の抗弁が妨げとなるが、用益権の訴訟においては妨げとならない、とユリアヌスは書いている。 なぜなら、土地の一部はあたかも土砂の堆積が一部に対するように増加するが、用益権は人に増加するからである。

語釈・文法注

  1. 7.1.33.pruiuo testatore — 名詞 `testatore` と形容詞 `uiuo` からなる、コピュラ(動詞 *esse*)の分詞が省略された独立奪格構文(「遺言者が生存しているうちに」)。
  2. 7.1.33.1non partis effectum optinere — 非人称動詞 `conuenit`(認められている)の主語となる対格不定詞(AcI)構文。`usum fructum` が不定詞 `optinere` の意味上の主語であり、`partis` は `effectum` に係る属格。
  3. 7.1.33.1portio fundi uelut alluuio portioni, personae fructus adcresceret — 接続詞 `quoniam`(なぜなら)に導かれる従属節で、接続法未完了過去 `adcresceret` が主動詞。比較を示す副詞 `uelut`(あたかも〜のように)の節においては `adcrescit` のような動詞が省略されている。また、`portio fundi ... [portioni adcresceret]` と `personae fructus adcresceret` の対比において、後半の `personae` は `adcresceret` に係る与格である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §7.1.33.pr-7.1.33.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:7.1.33.pr-7.1.33.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。