Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §7.1.27.pr-7.1.27.5

用益権者の権利行使の範囲と公租公課の負担

1198 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

遺贈時における成熟果実の帰属、店舗の用益権の利用範囲、未習熟奴隷への技術教育、土地に課される各種の公租公課や地役権の負担、および奴隷売買時の禁止条項の遵守について、用益権者が負うべき権利と義務を論じる。

[ULPIANUS libro octauo decimo ad Sabinum. ] §7.1.27.prSi pendentes fructus iam maturos reliquisset testator, fructuarius eos feret, si die legati cedente adhuc pendentes deprehendisset: nam et stantes fructus ad fructuarium pertinent.
[ウルピアヌス、サビヌス註釈第18巻] もし遺言者がまだ収穫されていないが既に成熟した果実を遺していたならば、もし遺贈の権利発生日にそれらが未だ収穫されずに残っているのを見出した場合、用益権者はそれらを取得する。 なぜなら、立ち木の果実も用益権者に帰属するからである。
§7.1.27.1Si dominus solitus fuit tabernis ad merces suas uti uel ad negotiationem, utique permittetur fructuario locare eas et ad alias merces, et illud solum obseruandum, ne uel abutatur usufructuarius uel contumeliose iniurioseue utatur usu fructu.
もし所有者が店舗を自己の商品のために、あるいは商業のために使用することに慣れていたとしても、用益権者がそれらを他の商品のために賃貸することは当然に許される。 そして次の点、すなわち用益権者が濫用したり、あるいは用益権を侮辱的もしくは不当に使用したりしないことだけが遵守されなければならない。
§7.1.27.2Si serui usus fructus legatus est, cuius testator quasi ministerio uacuo utebatur, si eum disciplinis uel arte instituerit usufructuarius, arte eius uel peritia utetur.
もし、遺言者がいわば空き時間の労働のために使用していた奴隷の用益権が遺贈され、用益権者がその奴隷に学問や技術を学ばせたならば、用益権者は彼の技術や専門知識を利用することになる。
§7.1.27.3Si quid cloacarii nomine debeatur uel si quid ob formam aquae ductus, quae per agrum transit, pendatur, ad onus fructuarii pertinebit: sed et si quid ad collationem uiae, puto hoc quoque fructuarium subiturum: ergo et quod ob transitum exercitus confertur ex fructibus: sed et si quid municipio, nam solent possessores certam partem fructuum municipio uiliori pretio addicere: solent et fisco fusiones praestare.
もし下水溝料の名目で何らかの債務があるか、あるいは土地を通過する水道の水道管に関して何らかの支払いがなされるならば、それらは用益権者の負担に帰属する。 しかし、道路維持費の拠出金についても、私は用益権者がこれを引き受けるべきであると考える。 したがって、軍隊の通過のために果実から拠出されるものについても同様である。 さらには、地方自治体に対して何らかのものがある場合も同様である。 なぜなら、占有者たちは果実の特定の部分をより安い価格で地方自治体に譲渡することに慣れており、また国庫に対して現物税を支払うことにも慣れているからである。
haec onera ad fructuarium pertinebunt.
これらの負担は用益権者に帰属する。
§7.1.27.4Si qua seruitus imposita est fundo, necesse habebit fructuarius sustinere: unde et si per stipulationem seruitus debeatur, idem puto dicendum.
もし土地に何らかの地役権が設定されているならば、用益権者はそれを甘受せざるを得ない。 それゆえ、もし問答契約によって地役権が負担されている場合にも、同じことが言われるべきだと私は考える。
§7.1.27.5Sed et si seruus sub poena emptus sit interdictis certis quibusdam, an si usus fructus eius fuerit legatus, obseruare haec fructuarius debeat? et puto debere eum obseruare: alioquin non boni uiri arbitratu utitur et fruitur.
しかし、もし奴隷が特定の禁止事項を伴う違約金条項付きで購入されていた場合、もしその奴隷の用益権が遺贈されたなら、用益権者はこれらを遵守すべきであろうか。 そして、私は彼が遵守すべきであると考える。 さもなければ、彼は「善良な管理者の裁量」に従って使用・収益していることにはならないからである。

語釈・文法注

  1. 7.1.27.prdie legati cedente — 奪格独立句。法用語 `dies cedit`(権利発生日の到来)からなり、遺贈に対する法的権利が受贈者に確定する時点を指す。
  2. 7.1.27.2ministerio uacuo — 奪格。脱格支配動詞 `utebatur`(`utor` の未完了過去)の補語。技術のない単純作業、または特別な職能を持たない状態での奉仕を表す。
  3. 7.1.27.3fructuarium subiturum — 動詞 `puto`(私は考える)に導かれる対格不定詞構文(対格主語 `fructuarium` + 未来不定詞 `subiturum [esse]`)。`subire` は「(負担を)引き受ける、受忍する」を意味する。
  4. 7.1.27.5interdictis certis quibusdam — 奪格独立句。奴隷の売買契約において「特定の行為を禁止された上で」(例:特定の場所に居住させない、解放しないなど)という合意がなされたことを示す。
  5. 7.1.27.5boni uiri arbitratu — 様態の奪格。`arbitratus`(判断、裁量)と属格 `boni uiri`(良き人、誠実な人)からなる。社会一般の公正な第三者の基準に照らして妥当な方法で、という法的な衡平性の基準を示す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §7.1.27.pr-7.1.27.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:7.1.27.pr-7.1.27.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。