[ULPIANUS libro quinquagensimo primo ad edictum.
[ウルピアーヌス、『告示注解』第51巻。
] §6.1.68.prQui restituere iussus iudici non paret contendens non posse restituere, si quidem habeat rem, manu militari officio iudicis ab eo possessio transfertur et fructuum dumtaxat omnisque causae nomine condemnatio fit.
] 返還を命じられながら、返還することはできないと主張して裁判官に従わない者については、もし彼が実際にその物を所持しているならば、裁判官の職権による軍事力の行使によって、彼から占有が移転され、果実およびすべての付随物の名目についてのみ敗訴判決が下される。
si uero non potest restituere, si quidem dolo fecit quo minus possit,is, quantum aduersarius in litem sine ulla taxatione in infinitum iurauerit, damnandus est.
しかし、もし彼が返還することができない場合で、かつ返還できなくなるように故意に仕向けたのであれば、彼は、相手方がいかなる制限もなしに無限に訴訟において誓った額の支払いを命じられなければならない。
si uero nec potest restituere nec dolo fecit quo minus possit, non pluris quam quanti res est, id est quanti aduersarii interfuit, condemnandus est.
これに対し、もし彼が返還することもできず、返還できなくなるように故意に仕向けたわけでもないならば、彼は、その物の価値、すなわち相手方が有した利益の額を超えない範囲で、支払いを命じられなければならない。
haec sententia generalis est et ad omnia siue interdicta, siue actiones in rem siue in personam sunt, ex quibus arbitratu iudicis quid restituitur, locus habet.
この法原則は一般的なものであり、裁判官の裁定によって何かが返還されるべき、公示令であれ、対物訴権であれ、対人訴権であれ、あらゆる手続きに適用される。