Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §6.1.6.pr

物権訴訟における請求対象物の特定基準

1077 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

パウルスは、物権訴訟において原告が請求対象の物を特定する方法について、未加工材料、製品、衣類、器、奴隷、土地などの様々な物種に応じた具体的な特定基準を論じている。

[PAULUS libro sexto ad edictum. ] §6.1.6.prSi in rem aliquis agat, debet designare rem, et utrum totam an partem et quotam petat: appellatio enim rei non genus, sed speciem significat.
[パウルス『告示注解』第6巻] もし誰かが物権訴訟を提起する場合、その物を特定しなければならず、また、全部を請求しているのか、あるいは一部(およびどれだけの持分)を請求しているのかを示さなければならない。 なぜなら、物の名称は類ではなく、種を意味するからである。
Octauenus ita definit, quod infectae quidem materiae pondus, signatae uero numerum, factae autem speciem dici oportet: sed et mensura dicenda erit, cum res mensura continebitur.
オクタウェヌスは次のように定義している。 すなわち、加工されていない材料については重量を、刻印されたものについては個数を、そして加工されたもの(製品)についてはその形状が示されるべきであると。 しかし、物が測定(容積)によって規定される場合には、測定値も示されなければならない。
et si uestimenta nostra esse uel dari oportere nobis petamus, utrum numerum eorum dicere debebimus an et colorem? et magis est ut utrumque: nam illud inhumanum est cogi nos dicere, trita sint an noua.
また、もし我々が、衣服が我々のものであること、あるいは我々に引き渡されるべきであることを請求する場合、我々はその個数を言うべきであろうか、それとも色をも言うべきであろうか。 そして、両方を言うべきであるとする見解の方がより妥当である。 なぜなら、それらが擦り切れたものであるか新品であるかを我々が言うことを強制されるのは酷だからである。
quamuis et in uasis occurrat difficultas, utrum lancem dumtaxat dici oporteat an etiam, quadrata uel rutunda, uel pura an caelata sint, quae ipsa in petitionibus quoque adicere difficile est nec ita coartanda res est: licet in petendo homine nomen eius dici debeat et utrum puer an adulescens sit, utique si plures sint: sed si nomen eius ignorem, demonstratione eius utendum erit: ueluti 'qui ex illa hereditate est', 'qui ex illa natus est'.
器についても、単に大皿と言うべきであるのか、それともそれが四角いのか丸いのか、あるいは無地なのか彫刻が施されているのかまでも言うべきであるのかという困難が生じるとしても(こうした詳細を請求のなかに付け加えることはそれ自体困難であり、またそこまで厳格に制限されるべきではない)、もっとも、人を請求する場合には、その名前、およびその者が少年であるか青年であるかが言われなければならないとしても、とりわけ彼らが複数いる場合には。 しかし、もし彼の名前を知らないならば、彼を特定する表示が用いられなければならない。 例えば「かの相続財産に属する者」とか「かの女から生まれた者」のように。
item fundum petiturus nomen eius et quo loci sit dicere debebit.
同様に、土地を請求しようとする者は、その名前と、それがどこに位置するかを言わなければならない。

語釈・文法注

  1. §6.1.6.prutrum totam an partem et quotam petat — 間接疑問節であり、`utrum... an... et...` の構造を持つ。`quotam` は `partem` を了解した疑問形容詞で、ここでは「何分の一の(持分)」を表す。
  2. §6.1.6.prinfectae quidem materiae — 属格で、続く `pondus`(重量)にかかる。同様に `signatae` と `factae` も `materiae` を了解した属格であり、それぞれ `numerum`(個数)、`speciem`(形状)にかかる。これらは `quod ... oportet` の中に入っており、全体が `definit` の同格節となっている。
  3. §6.1.6.prmagis est ut utrumque — `magis est ut...` は「〜である方がより妥当である」「〜という見解が勝っている」を意味する非人称表現。`ut` 節内では、先行文の `dicere` から `dicatur` が省略されている。
  4. §6.1.6.prquo loci — 疑問代名詞の中性単数奪格 `quo`(または副詞 `quo`)に、部分属格 `loci` が結合した慣用表現で、「どの場所に」「どこに」を意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §6.1.6.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:6.1.6.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。