Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §6.1.57.pr

二重請求を受けた占有者の保護と追奪担保

1128 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

同一の土地をめぐり二人の請求者から別個に提訴された占有者が、二重の支払いを避けるために、先に判決を下す裁判官はもう一方の請求者による追奪に備えた保証を請求者に立てさせるべきであるとする回答。

[ALFENUS libro sexto digestorum.
[アルフェーヌス、『学説彙纂』第6巻。
] §6.1.57.prIs a quo fundus petitus erat ab alio eiusdem fundi nomine conuentus est: quaerebatur, si alterutri eorum iussu iudicis fundum restituisset et postea secundum alterum petitorem res iudicaretur, quemadmodum non duplex damnum traheret.
] ある土地の返還を請求されていた者が、別の者からも同じ土地を理由として提訴された。 もし裁判官の命令によって彼らのうちのいずれか一方に土地を返還し、その後に(裁判が)もう一方の請求者の勝訴と判定された場合、どのようにして二重の損害を被らずに済むかが問われた。
respondi, uter prior iudex iudicaret, eum oportere ita fundum petitori restitui iubere, ut possessori caueret uel satisdaret, si alter fundum euicisset, eum praestare.
私は次のように答えた。 二人の裁判官のうちどちらが先に判決を下すにしても、その裁判官は、もしもう一方がその土地を追奪した場合には彼が補償するということを、請求者が占有者に対して保証する、あるいは担保を提供するという条件において、請求者に土地を返還するよう命じるべきである。

語釈・文法注

  1. §6.1.57.prIs a quo fundus petitus erat ab alio eiusdem fundi nomine conuentus est — 主節の主語は Is(a quo fundus petitus erat は関係節)で、動詞は conuentus est。eiusdem fundi nomine は「同じ土地の名目で、同じ土地を理由として」という訴訟の原因・名目を示す奪格表現である。
  2. §6.1.57.pruter prior iudex iudicaret, eum oportere — uter prior iudex iudicaret は間接疑問節を形成しており、主節の対格不定詞構文(respondi への従属)における主語 eum(その裁判官)を先行して規定する。「どちらの裁判官が先に判決を下すにしても、その者が…すべきである」と解する。
  3. §6.1.57.prut possessori caueret uel satisdaret — ita... ut... の相関構文において、ut 節内の caueret および satisdaret の意味上の主語は、返還を受ける請求者(petitori)である。「請求者が占有者(possessori)に対して保証をなす、または(保証人付きの)担保を提供する」という条件を意味する。
  4. §6.1.57.prsi alter fundum euicisset, eum praestare — caueret uel satisdaret の具体的な保証内容を説明する不定詞句(対格不定詞)。euicisset(追奪した、訴訟により回収した)の主語は他方の請求者(alter)であり、praestare(補償する)の主語 eum は最初に土地の返還を受けた方の請求者を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §6.1.57.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:6.1.57.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。