[POMPONIUS libro trigensimo septimo ad Quintum Mucium.
[ポンポニウス、『クイントゥス・ムキウス註釈』第37巻より。
] §50.7.18.prSi quis legatum hostium pulsasset, contra ius gentium id commissum esse existimatur, quia sancti habentur legati.
] もし誰かが敵の使節を害したならば、それは万民法に反して行われた行為であるとみなされる。 なぜなら、使節たちは神聖なものとされるからである。
et ideo si, cum legati apud nos essent gentis alicuius, bellum cum eis indictum sit, responsum est liberos eos manere: id enim iuri gentium conuenit esse.
それゆえまた、ある民族の使節たちが私たちのところに滞在している間に、その民族に対して戦争が布告された場合、彼らは自由なままでとどまると回答された。 なぜなら、そうあることが万民法に適合しているからである。
itaque eum, qui legatum pulsasset, Quintus Mucius dedi hostibus, quorum erant legati, solitus est respondere.
したがって、クイントゥス・ムキウスは、使節を害した者を、その使節が属していた敵に引き渡すべきであると回答するのが常であった。
quem hostes si non recepissent, quaesitum est, an ciuis Romanus maneret: quibusdam existimantibus manere, aliis contra, quia quem semel populus iussisset dedi, ex ciuitate expulsisse uideretur, sicut faceret, cum aqua et igni interdiceret.
もし敵がその者を受け入れなかった場合、その者がローマ市民であり続けるかという問いが生じた。 一部の者は市民であり続けると考え、他の者は反対の意見であった。 なぜなら、民衆が一度引き渡しを命じた者について、民衆はちょうど水と火の禁止を宣告するときと同じように、その者を市民共同体から追放したとみなされるからである。
in qua sententia uidetur Publius Mucius fuisse.
プブリウス・ムキウスはこの後者の意見であったと思われる。
id autem maxime quaesitum est in Hostilio Mancino, quem Numantini sibi deditum non acceperunt: de quo tamen lex postea lata est, ut esset ciuis Romanus, et praeturam quoque gessisse dicitur.
そして、この問題は、ヌマンティア人たちが自分たちに引き渡された彼を受け入れることを拒否したガイウス・ホスティリウス・マンキヌスの事例において最も議論された。 しかし、彼については後に、彼がローマ市民であるようにとする法律が制定され、彼は法務官職をも務めたと言われている。