[TARRUNTENUS PATERNUS libro primo militarium.
[タッルンテヌス・パテルヌス、軍事論第一巻より。
] §50.6.7.prQuibusdam aliquam uacationem munerum grauiorum condicio tribuit, ut sunt mensores, optio ualetudinarii, medici, capsarii, et artifices et qui fossam faciunt, ueterinarii, architectus, gubernatores, naupegi, ballistrarii, specularii, fabri, sagittarii, aerarii, bucularum structores, carpentarii, scandularii, gladiatores, aquilices, tubarii, cornuarii, arcuarii, plumbarii, ferrarii, lapidarii, et hi qui calcem cocunt, et qui siluam infindunt, qui carbonem caedunt ac torrent.
] 特定の者たちに対しては、その地位が、より重い公役からの一定の免除を与えている。 例えば、測量士、病院の副官(オプティオ)、医師、救急鞄携帯兵(カプサリウス)、および職人たち、堀を掘る者、獣医、建築家、舵手、造船工、弩砲手、窓硝子職人、鍛冶工、弓兵、銅細工師、兜の頬当て職人、馬車大工、屋根板葺き職人、剣工、水脈探索工、ラッパ手、角笛手、弓製作工、鉛細工師、鉄工、石工、および石灰を焼く者、薪を割る者、木炭を切り出して燻す者がこれに該当する。
in eodem numero haberi solent lani, uenatores, uictimarii, et optio fabricae, et qui aegris praesto sunt, librarii quoque qui docere possint, et horreorum librarii, et librarii depositorum, et librarii caducorum, et adiutores corniculariorum, et stratores, et polliones, et custodes armorum, et praeco, et bucinator.
同じ範疇には、屠殺兵、猟兵、犠牲獣屠殺兵、および工房の副官(オプティオ)、病人の世話をする者、指導することのできる書記官、倉庫の書記官、預金記録の書記官、資格喪失財産の書記官、首席書記官(コルニクラリウス)の助手、厩兵(ストラトル)、兵器磨き工、武器管理人、伝令官、およびブキナ手が数えられるのが通例である。
hi igitur omnes inter immunes habentur.
したがって、これらすべての者は免除兵(インムーネス)の間に数えられる。