Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §50.5.8.pr-50.5.8.5

年齢や子どもの数等による名誉職等の免除要件

8723 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

70歳以上の高齢者や5人以上の子供を持つ者の名誉職や属州神官職の免除規定、および、租税請負人、退役兵の子、哲学者、上訴人の免除特権とその限界について論じている。

[IDEM libro primo responsorum.
[同人、『答弁集』第1巻より。
] §50.5.8.prIn honoribus delatis neque maior annis septuaginta neque pater numero quinque liberorum excusatur.
] 授与された名誉職においては、70歳を超える者も、5人の子の父親である者も免除されない。
sed in Asia sacerdotium prouinciae suscipere non coguntur numero liberorum quinque subnixi: quod optimus maximusque princeps noster Seuerus Augustus decreuit ac postea in ceteris prouinciis seruandum esse constituit.
しかしアジアにおいては、5人の子の親であることを頼みとする者たちは、属州の神官職を引き受けることを強制されない。 このことを、我らの極めて優れかつ偉大なる皇帝セウェルス・アウグストゥスは決定し、後に他の諸属州においても遵守されるべきであると定めた。
§50.5.8.1Non alios fisci uectigalium redemptores a muneribus ciuilibus ac tutelis excusari placuit, quam eos, qui praesentes negotium exercerent.
国庫の租税の請負人のうち、自らその事業を行っている者たち以外の者が、市民としての義務や後見から免除されることは認められないと決定された。
§50.5.8.2Uacationum priuilegia non spectant liberos ueteranorum.
免除の特権は、退役兵の子供たちには及ばない。
§50.5.8.3Qui muneris publici uacationem habet, per magistratus ex inprouiso collationes indictas recte recusat: eas uero, quae e lege fiunt, recusare non debet.
公的義務の免除を有している者は、政務官によって不意に課された徴収金を正当に拒否する。 しかし、法律に基づいて行われるものについては拒否すべきではない。
§50.5.8.4Philosophis, qui se frequentes atque utiles per eandem studiorum sectam contendentibus praebent, tutelas, item munera sordida corporalia remitti placuit, non ea, quae sumptibus expediuntur: etenim uere philosophantes pecuniam contemnunt, cuius retinendae cupidine fictam adseuerationem detegunt.
同じ学問の分派を通じて、努力する人々に対して自らを熱心かつ有益な存在として示す哲学者たちについては、後見、および同様に卑賎な身体的義務が免除されると決定された。 ただし、出費によって果たされるものは免除されない。 なぜなら、真の哲学者たちは金を軽蔑するのであり、それを保持したいという欲望によって、彼らは自らの偽りの主張を露呈してしまうからである。
§50.5.8.5Qui maximos principes appellauit et causam propriam acturus Romam profectus est: quoad cognitio finem accipiat, ab honoribus et ciuilibus muneribus apud suos excusatur.
至高の皇帝たちに上訴し、自らの訴訟を遂行するためにローマへと出発した者は、その審理が終結するまで、自らの郷里における名誉職や市民的義務から免除される。

語釈・文法注

  1. 50.5.8.prannis septuaginta — 比較級 maior(より年長の)に伴う比較の奪格。annis は「歳」を意味する annus の複数奪格で、「70歳よりも年上」を意味する。
  2. 50.5.8.prnumero liberorum quinque subnixi — subnixi は動詞 subnitor(依拠する、支えられる)の完了分詞。手段・原因の奪格 numero を伴い、「5人の子供という数に依拠している者たち」を指す。
  3. 50.5.8.1praesentes — 関係節の主語(qui)と一致する複数主格の形容詞で、述語的に「彼ら自身が現地で」「みずから立ち会って」の意味を表す。
  4. 50.5.8.4contendentibus — 現在分詞 contendens(努力する、競う)の与格複数。形容詞 utiles または動詞 praebent に係り、「同じ学派の中で努力している人々に対して(自らを...示す)」と解釈される。
  5. 50.5.8.4cuius retinendae — 関係代名詞 cuius(先行詞は pecuniam)と動形容詞(未来受動分詞) retinendae が一致する動形容詞構文。名詞的(動名詞的)に「それ(金銭)を保持すること」と訳され、支配名詞 cupidine(〜への欲望、奪格)を修飾する属格として機能する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §50.5.8.pr-50.5.8.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.5.8.pr-50.5.8.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。