[TRYPHONINUS libro primo disputationum. ] §50.16.225.pr'Fugitiuus' est non is, qui solum consilium fugiendi a domino suscepit, licet id se facturum iactauerit, sed qui ipso facto fugae initium mente deduxerit.
[トリポニヌス著『議論集』第1巻] 「逃亡奴隷」とは、主人から逃亡する計画を抱いたにすぎない者のことではなく――たとえ自分がそうするつもりだと豪語していたとしても――、実際の行動によって、心に抱いた逃亡の開始を実行に移した者のことである。
nam et furem adulterum aleatorem quamquam aliqua significatione ex animi propositione cuiusque sola quis dicere posset, ut etiam is, qui numquam alienam rem inuito domino subtraxerit, numquam alienam matrem familias corruperit, si modo eius mentis sit, ut occasione data id commissurus sit, tamen oportere eadem haec crimina adsumpto actu intellegi.
なぜなら、泥棒、姦通者、賭博者についても、ある種の意味においては、各人の心の意図のみに基づいてそう呼ぶことができるかもしれない(例えば、主人の意に反して他人の物を一度も持ち出したことがなく、他人の主婦を一度も誘惑したことがない者であっても、機会さえ与えられればそれを犯すつもりであるという心づもりでいるならば、そのように言いうる)としても、やはりこれらの同じ罪は行動が伴って初めて理解されるべきだからである。
et ideo fugitiuum quoque et erronem non secundum propositionem solam, sed cum aliquo actu intellegi constat.
したがって、逃亡奴隷や放浪奴隷もまた、単なる意図によるのではなく、何らかの行動を伴って理解されるべきであることは明白である。