[TRYPHONINUS libro primo disputationum. ] §50.16.225.pr'Fugitiuus' est non is, qui solum consilium fugiendi a domino suscepit, licet id se facturum iactauerit, sed qui ipso facto fugae initium mente deduxerit.
[트리포니누스, 《토론집》 제1권] '도망노예'란 단지 주인으로부터 도망칠 계획을 품었을 뿐인 자를 뜻하는 것이 아니라――비록 자신이 그렇게 할 것이라고 장담했을지라도――실제 행동을 통해 마음속의 도망의 시작을 실행에 옮긴 자를 뜻한다.
nam et furem adulterum aleatorem quamquam aliqua significatione ex animi propositione cuiusque sola quis dicere posset, ut etiam is, qui numquam alienam rem inuito domino subtraxerit, numquam alienam matrem familias corruperit, si modo eius mentis sit, ut occasione data id commissurus sit, tamen oportere eadem haec crimina adsumpto actu intellegi.
왜냐하면 도둑, 간통한 자, 도박꾼에 대해서도, 어떤 의미에서는 각자의 마음속 의도만으로 그렇게 부를 수 있을지라도(예컨대, 주인의 뜻에 반하여 타인의 물건을 한 번도 훔치지 않았고, 타인의 집안어머니를 한 번도 유혹하지 않은 자라 할지라도, 기회만 주어지면 그렇게 할 마음을 먹고 있다면 그러하다), 여전히 이와 같은 범죄들은 행동이 수반되어 이해되어야 마땅하기 때문이다.
et ideo fugitiuum quoque et erronem non secundum propositionem solam, sed cum aliquo actu intellegi constat.
따라서 도망노예와 방랑노예 역시 단지 의도에 따라서가 아니라, 어떤 행동을 수반하여 이해되어야 함이 명백하다.