Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §50.16.217.pr-50.16.217.1

時を表す条件表現の差異と数日間の解釈

9031 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

「話すことができるようになったとき」と「なった後で」の条件としての法的意味の違い、および期限として「数日間のうちに」と指定された場合の具体的な日数解釈を論じる。

[IAUOLENUS libro primo ex posterioribus Labeonis. ] §50.16.217.prInter illam condicionem 'cum fari potuerit' et 'postquam fari potuerit' multum interest: nam posteriorem scripturam uberiorem esse constat, 'cum fari potuerit' artiorem et id tantummodo tempus significari, quo primum fari possit.
[ヤウォレヌス『ラベオー遺稿集第1巻』] 「話すことができるようになったとき」という条件と「話すことができるようになった後で」という条件の間には大きな違いがある。 すなわち、後者の文言のほうがより広い意味を持ち、「話すことができるようになったとき」のほうはより狭く、最初に話すことができるようになったその時点のみを意味していることが明らかだからである。
§50.16.217.1Item ita data condicione 'illud facito in diebus', si nihil praeterea fuisset adiectum, in biduo condicionem impleri oportet.
同様に、「数日間のうちにこれこれを行え」という条件がこのように与えられ、それ以外に何も付け加えられていなかったならば、二日以内にその条件が満たされるべきである。

語釈・文法注

  1. §50.16.217.prposteriorem scripturam uberiorem esse constat, 'cum fari potuerit' artiorem et id tantummodo tempus significari — 非人称動詞 `constat`(〜は明白である)に支配される対格不定詞(AcI)構文が3つ並置されている。1つ目は `posteriorem scripturam uberiorem esse`、2つ目は `'cum fari potuerit' artiorem`(`esse` が省略されている)、3つ目は `id tantummodo tempus significari` である。
  2. §50.16.217.1in diebus — 前置詞 `in` に奪格複数 `diebus` が伴う表現。特定の日数が付け加えられていない場合、法的には複数形が指す最小の単位、すなわち「二日以内(in biduo)」と解釈されることを示す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §50.16.217.pr-50.16.217.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.16.217.pr-50.16.217.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。