[GAIUS libro tertio rerum cottidianarum siue aureorum. ]
[ガイウス、日常的事務あるいは黄金の書第3巻] もし裁判官が訴訟を自己のものとしたならば、厳密には不法行為から義務を負っているとは見なされない。
§50.13.6.prSi iudex litem suam fecerit, non proprie ex maleficio obligatus uidetur: sed quia neque ex contractu obligatus est et utique peccasse aliquid intellegitur, licet per inprudentiam, ideo uidetur quasi ex maleficio teneri in factum actione, et in quantum de ea re aequum religioni iudicantis uisum fuerit, poenam sustinebit.
しかし、契約から義務を負っているのでもなく、たとえ不注意によるものであっても、とにかく何らかの過失を犯したと理解されるため、それゆえ、事実訴権によって、あたかも不法行為からであるかのように責任を負うと見なされ、その事柄について審判する者の良識に公平と見なされた限度において、罰を負担することになる。