Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §50.13.2.pr

水利や不法占有等の紛争に対する属州総督の管轄

8799 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

水の利用や不法な水路建設、馬の不法占有、不当な人員の送り込みによる損害などの紛争について、命令権力による場合を除き、属州総督が公平性と裁判権に従って適切に解決すべきであると規定している。

[IDEM libro primo opinionum. ] §50.13.2.prDe usu aquae, de riuis nouis inciuiliter institutis, item de equis alienis a sciente possessis fetuque earum, et de damno dato per immissos in praedium suum uniuersos homines eos, qui in plurium praedia distribui debuerunt, si modo id non ex auctoritate eius qui iubere potuit factum est, praesidem prouinciae doceri oportere responsum est, ut is secundum rei aequitatem et iurisdictionis ordinem conuenientem formam rei det.
[同上、意見集第1巻] 水の利用、市民生活に反して設置された新しい水路、また、悪意で(それを知りつつ)占有されている他人の馬およびその仔、そして、複数人の土地に分散して配分されるべきであった人々全員を自身の土地に送り込まれたことによって生じた損害について――ただし、それが命令権限を持つ者の権威に基づいて行われたのではない場合に限るが――属州総督に状況が報告されるべきである、と回答された。 それは、彼が事柄の公平性と管轄の秩序に従って、その事柄に適した解決を与えるためである。

語釈・文法注

  1. 50.13.2.prpraesidem prouinciae doceri oportere — 主節の動詞 `responsum est`(回答された)に導かれる対格不定詞構文。非人称動詞 `oportere` の主語として、`praesidem prouinciae` を意味上の主語とする受動不定詞 `doceri` の句全体が置かれている。
  2. 50.13.2.pra sciente — 奪格を支配する前置詞 `a` と現在分詞 `sciente`(`sciens` の単数奪格)の組み合わせ。名詞的に機能しており、「(他人のものであると)知っている者によって」という意味で、悪意の占有者(mala fide possessor)を指す。
  3. 50.13.2.prper immissos in praedium suum uniuersos homines eos — 対格を支配する前置詞 `per` が、先行詞 `homines eos`(対格)およびそれを修飾する完了受動分詞 `immissos`、形容詞 `uniuersos` にかかっている。損害の直接の原因(「送り込まれたこれらすべての人々を通じて」)を表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §50.13.2.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.13.2.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。