Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §50.12.14.pr

公的工事未完での死亡と各相続人の義務

8796 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

公的建造物の完成を約束した者が未完成のまま死亡した場合について、家外相続人と子たる相続人がそれぞれ負う完成義務または財産上の代償義務の範囲を説明する。

[POMPONIUS libro sexto epistularum et uariarum lectionum. ] §50.12.14.prSi quis sui alieniue honoris causa opus facturum se in aliqua ciuitate promiserit, ad perficiendum tam ipse quam heres eius ex constitutione diui Traiani obligatus est.
[ポンポニウス、『書簡および諸説選集』第6巻] ある人が、自身または他人の公職のために、ある都市で建造物を建設することを約束した場合、神君トラヤヌスの勅令に基づき、本人もその相続人もともに、それを完成させる義務を負う。
sed si quis ob honorem opus facturum se ciuitate aliqua promiserit atque inchoauerit et priusquam perficeret, decesserit: heres eius extraneus quidem necesse habet aut perficere id aut partem quintam patrimonii relicti sibi ab eo, qui id opus facere instituerat, si ita mallet, ciuitati, in qua id opus fieri coeptum est, dare: is autem, qui ex numero liberorum est, si heres exstitit, non quintae partis, sed decimae concedendae necessitate adficitur.
しかし、ある人が公職のためにある都市で建造物を建設することを約束して着手したものの、完成させる前に死亡した場合、その家外相続人は、もしそう望むなら、それを完成させるか、または、その建造物の建設を開始した者から自身に遺された遺産の五分の一を、その建造物の建設が開始された都市に引き渡すかのいずれかを行う義務を負う。 これに対して、子の列に属する者であって相続人となった者は、五分の一ではなく十分の一を譲渡する義務を負わされる。
et haec diuus Antoninus constituit.
そして、これらを神君アントニヌスが制定した。

語釈・文法注

  1. §50.12.14.prheres eius extraneus — 「家外相続人」とは、被相続人の家父権(patria potestas)に服していなかった相続人のこと。これに対し、のちに言及される「子の列に属する者(liberi)」は実質的に家内相続人(suus heres)に相当し、特権的に義務が軽減されている。
  2. §50.12.14.prpatrimonii relicti sibi ab eo — relicti は完了分詞で patrimonii にかかり、ab eo は relicti の表す受動的動作の行為者(「彼によって遺された」)を指す。さらに ab eo は関係代名詞 qui の先行詞となっている。
  3. §50.12.14.prnon quintae partis, sed decimae concedendae necessitate adficitur — decimae(10分の1)は単数属格であり、動形容詞 concedendae とともに、necessitate(奪格、「必要性・義務によって」)に係る属格形容詞句をなす(decimae partis concedendae necessitate)。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §50.12.14.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.12.14.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。