[PAPINIANUS libro primo responsorum. ] §50.1.17.prLibertus propter patronum a ciuilibus muneribus non excusatur, nec ad rem pertinet, an operas patrono uel ministerium capto luminibus exhibeat.
[パピニアヌス『解答録』第1巻より] 解放自由人は、パトロヌスを理由に市民的義務から免除されない。 また、解放自由人がパトロヌスに対して労役を提供しているか、あるいは失明したパトロヌスに奉仕を提供しているかは関係がない。
§50.1.17.1Liberti uero senatorum, qui negotia patronorum gerunt, a tutela decreto patrum excusantur.
しかし、元老院議員の解放自由人であって、パトロヌスの事務を管理する者は、元老院決議によって後見から免除される。
§50.1.17.2Filium pater decurionem esse uoluit: ante filium ex persona sua res publica debet conuenire quam patrem ex persona filii.
父が息子を地方参事会員にすることを望んだ場合、自治体は、息子の人格に基づいて父を訴求する前に、息子自身の人格に基づいて訴求しなければならない。
nec ad rem pertinebit, an filius castrense peculium tantum possideat, cum ante militasset uel postea.
また、息子が以前に兵役に服していたか、あるいはその後に服したかにかかわらず、息子が軍事特有財産のみを所有しているか否かは関係がない。
§50.1.17.3Praescriptio temporum, quae in honoribus repetundis uel aliis suscipiendis data est, apud eosdem seruatur, non apud alios.
名誉職を再任される際、あるいは他の名誉職を引き受ける際に与えられる期間制限の主張は、同一人の間で守られるのであって、他の人々の間では守られない。
§50.1.17.4Sed eodem tempore non sunt honores in duabus ciuitatibus ab eodem gerendi: cum simul igitur utrubique deferuntur, potior est originis causa.
しかし、同一の時期に、同一の者によって二つの市民共同体において名誉職が務められてはならない。 したがって、同時に両方で授与される場合には、出自の理由が優先する。
§50.1.17.5Sola ratio possessionis ciuilibus possessori muneribus iniungendis citra priuilegium specialiter ciuitati datum idonea non est.
不動産を所有しているという単なる理由は、その市民共同体に特別に与えられた特権がない限り、所有者に市民的義務を課すのに十分ではない。
§50.1.17.6Postliminio regressi patriae muneribus obtemperare coguntur, quamuis in alienae ciuitatis finibus consistant.
万国公法(帰還権)によって復帰した者たちは、たとえ他国の市民共同体の領野に居住しているとしても、祖国の義務に従うよう強制される。
§50.1.17.7Exigendi tributi munus inter sordida munera non habetur et ideo decurionibus quoque mandatur.
税を徴収する職務は、卑賎な義務の中には数えられず、それゆえ地方参事会員たちにも委ねられる。
§50.1.17.8Ex causa fideicommissi manumissus in muneribus ciuilibus manumissoris originem sequitur, non eius qui libertatem reliquit.
信託遺贈に基づいて解放された者は、市民的義務においては、解放した者の出自に従うのであり、自由を遺した者のそれに従うのではない。
§50.1.17.9In adoptiua familia susceptum exemplo dati muneribus ciuilibus apud originem aui quoque naturalis respondere diuo Pio placuit, quamuis in isto fraudis nec suspicio quidem interueniret.
養子に入った家族において受け入れられた者は、養子に与えられた者の例に倣い、市民的義務について実の祖父の出自においても応じるべきであると、神君ピウスは定めた。 たとえ、その者において詐欺の疑いすら介入していないとしてもである。
§50.1.17.10Error eius, qui se municipem aut colonum existimans munera ciuilia suscepturum promisit, defensionem iuris non excludit.
自身をムニキピウムの市民または植民市の市民であると見なして、市民的義務を引き受けることを約束した者の錯誤は、法的防御を排除しない。
§50.1.17.11Patris domicilium filium aliorum incolam ciuilibus muneribus alienae ciuitatis non adstringit, cum in patris quoque persona domicilii ratio temporaria sit.
父の住所は、他所の居住者である息子を他国の市民共同体の市民的義務に縛り付けることはない。 なぜなら、父の身元においても住所の関係は一時的なものだからである。
§50.1.17.12In quaestionibus nominatos capitalium criminum ad nouos honores ante causam finitam admitti non oportet: ceterum pristinam interim dignitatem retinent.
重罪の訊問において名指しされた者たちは、事件が終了する前に新たな名誉職に就くことを許されるべきではない。 しかし、それまでの間、彼らは以前の尊厳を維持する。
§50.1.17.13Sola domus possessio, quae in aliena ciuitate comparatur, domicilium non facit.
他の市民共同体において取得される住居の単なる所有は、住所を構成しない。
§50.1.17.14Nominati successoris periculum fideiussorem nominantis non tenet.
指名された後継者のリスクは、指名した者の保証人を縛らない。
§50.1.17.15Fideiussores, qui saluam rem publicam fore responderunt, et qui magistratus suo periculo nominant poenalibus actionibus non adstringuntur, in quas inciderunt hi, pro quibus interuenerunt: eos enim damnum rei publicae praestare satis est quod promitti uidetur.
公共財産が安全に保たれることを約束した保証人たち、および自己の責任において政務官を指名する者たちは、自分がそのために介入した者たちが陥った罰則的訴えには縛られない。 なぜなら、彼らにとっては、公共財産に対する損害を補償することで十分であり、それこそが約束されていると見なされるからである。