[ULPIANUS libro secundo ad edictum. ] §50.1.1.prMunicipem aut natiuitas facit aut manumissio aut adoptio.
[ウルピアヌス『告示注解』第2巻] 自治都市市民(ムニケプス)を作るのは、出生か、奴隷解放か、あるいは養子縁組である。
§50.1.1.1Et proprie quidem municipes appellantur muneris participes, recepti in ciuitatem, ut munera nobiscum facerent: sed nunc abusiue municipes dicimus suae cuiusque ciuitatis ciues, ut puta Campanos, Puteolanos.
そして、本来の意味では、自治都市市民(ムニキペス)とは義務の分担者(ムーネリス・パルティキペス)と名付けられており、我々とともに公的義務を果たすために市に受け入れられた者たちであった。 しかし今日では、誤用によって、各々の自身の市の市民、例えばカンパーニア人やプテオリ人を自治都市市民と呼んでいる。
§50.1.1.2Qui ex duobus igitur Campanis parentibus natus est, Campanus est.
したがって、両親ともにカンパーニア人である親から生まれた者は、カンパーニア人である。
sed si ex patre Campano, matre Puteolana, aeque municeps Campanus est, nisi forte priuilegio aliquo materna origo censeatur: tunc enim maternae originis erit municeps.
しかし、もし父がカンパーニア人で母がプテオリ人であるなら、同様にカンパーニアの自治都市市民であるが、万一何らかの特権によって母親の出自が考慮される場合はこの限りではない。 その場合には、母親の出自の自治都市市民となるからである。
ut puta Iliensibus concessum est, ut qui matre Iliensi est, sit eorum municeps.
例えばイーリウム人には、母親がイーリウム人である者は彼らの自治都市市民となることが許されている。
etiam Delphis hoc idem tributum et conseruatum est.
デルポイ人に対しても、これと全く同じことが与えられ、維持されてきた。
Celsus etiam refert Ponticis ex beneficio Pompeii Magni competere, ut qui Pontica matre natus esset, Ponticus esset.
ケルススはまた、ポントス人に対しても、ポンペイウス大王の恩恵により、ポントス人の母親から生まれた者はポントス人となる資格がある、と伝えている。
quod beneficium ad uolgo quaesitos solos pertinere quidam putant.
この恩恵はアジールや嫡出でない子のみに適用されると考える者たちもいる。
quorum sententiam Celsus non probat: neque enim debuisse caueri, ut uolgo quaesitus matris condicionem sequeretur (quam enim aliam originem hic habet?): sed ad eos, qui ex diuersarum ciuitatium parentibus orerentur.
彼らの意見をケルススは承認しない。 なぜなら、嫡出でない子が母親の身分に従うということについては規定される必要がなかったからであり(実際、この者が他にどのような出自を持ちうるというのか)、むしろ異なる市の両親から生まれる者たちに適用されるべきだからである。