Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §5.3.30.pr

善意の占有者による元本・利息の返還と債権譲渡

1028 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ユリアヌスの説に対する検討を通じて、善意の占有者が返還すべき対象は元本と受領済みの利息、あるいは回収リスクを原告が負う状態での債権そのものの譲渡に限られるべきであることを論じる。

[PAULUS libro uicensimo ad edictum. ] §5.3.30.prIulianus scribit actorem eligere debere, utrum sortem tantum an et usuras uelit cum periculo nominum agnoscere.
[パウルス、告示注釈第20巻]\n\nユリアヌスは、原告は元本のみを望むのか、それとも債権の危険負担を伴う利息をも引き受けることを望むのかを選択しなければならない、と書いている。
atquin secundum hoc non obseruabimus quod senatus uoluit, bonae fidei possessorem teneri quatenus locupletior sit: quid enim si pecuniam eligat actor, quae seruari non potest? dicendum itaque est in bonae fidei possessore haec tantummodo eum praestare debere, id est uel sortem et usuras eius si et eas percepit, uel nomina cum eorum cessione in id facienda, quod ex his adhuc deberetur, periculo scilicet petitoris.
しかしこれによれば、善意の占有者は富んでいる限度においてのみ責任を負うという、元老院が意図したことを私たちは遵守しないことになる。 なぜなら、もし原告が回収できない金銭を選択したならどうなるのだろうか。 したがって、善意の占有者の場合には、彼が支払うべきなのは以下のものだけであると言うべきである。 すなわち、元本および、もし利息をも受け取っていたならばその利息か、あるいは、これらの債権から依然として支払われるべき額についてなされるべき債権譲渡を伴う債権そのものであり、もちろんそれは請求者の危険負担においてである。

語釈・文法注

  1. §5.3.30.prnominum — nomenの複数属格で、ここでは「債権」あるいは「帳簿上の債務項目」を指す。したがってcum periculo nominumは「債務者が債務不履行となる(回収不能となる)リスクを伴って」という意味になる。
  2. §5.3.30.prquod senatus uoluit, bonae fidei possessorem teneri quatenus locupletior sit — bonae fidei possessorem teneri...の対格不定詞句は、quod senatus uoluit(元老院が望んだこと)の内容を具体的に説明する同格節の役割を果たしている。これはハドリアヌス帝期のユウェンティアヌス元老院議決を指す。
  3. §5.3.30.prcum eorum cessione in id facienda, quod ex his adhuc deberetur — faciendaはcessione(奪格、cumに伴う)に係る動形容詞(未来受動分詞)。in id, quod...は「〜という限度において、〜に関して」の意で、債権のうち未だ回収されていない(依然として債務者から支払われるべき)部分についての譲渡が行われるべきであることを表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §5.3.30.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:5.3.30.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。