[ULPIANUS libro quinto decimo ad edictum. ] §5.3.20.prItem ueniunt in hereditatem etiam ea, quae hereditatis causa comparata sunt, ut puta mancipia pecoraque et si qua alia, quae necessario hereditati sunt comparata.
[ウルピアヌス、告示注解第十五巻] 同様に、相続財産のために取得されたもの、例えば、奴隷や家畜、その他どうしても相続財産のために取得せざるを得なかったものも、相続財産(請求)に含まれる。
et si quidem pecunia hereditaria sint comparata, sine dubio uenient: si uero non pecunia hereditaria, uidendum erit: et puto etiam haec uenire, si magna utilitas hereditatis uersetur, pretium scilicet restituturo herede.
そして、もし確かに相続財産の金銭によって取得されたのであれば、それらは疑いなく含まれるであろう。 しかし、もし相続財産の金銭によらないのであれば、検討を要する。 そして、相続財産にとって大きな便益が存在するのであれば、もちろん相続人がその代金を返還することを条件として、これらもまた含まれると私は考える。
§5.3.20.1Sed non omnia, quae ex hereditaria pecunia comparata sunt, in hereditatis petitionem ueniunt.
しかし、相続財産の金銭から取得されたすべてのものが、相続財産請求に含まれるわけではない。
denique scribit Iulianus libro sexto digestorum, si possessor ex pecunia hereditaria hominem emerit et ab eo petatur hereditas, ita uenire in hereditatis petitionem, si hereditatis interfuit eum emi: at si sui causa emit, pretium uenire.
すなわち、ユリアヌスは学説彙纂第六巻において次のように書いている。 もし占有者が相続財産の金銭から奴隷を購入し、彼に対して相続財産請求がなされた場合、その奴隷が購入されることが相続財産にとって利益であったならば、そのようにして相続財産請求に含まれる。 しかし、もし自己のために購入したのであれば、代金が含まれる。
§5.3.20.2Simili modo et si fundum hereditarium distraxerit, si quidem sine causa, et ipsum fundum et fructus in hereditatis petitionem uenire: quod si aeris exsoluendi gratia hereditarii id fecit, non amplius uenire quam pretium.
同様に、もし相続財産に属する土地を売却した場合、それが理由なしになされたのであれば、その土地自体も果実も相続財産請求に含まれる。 しかし、もし相続債務を弁済するためにそれを行ったのであれば、代金を超えて含まれることはない。
§5.3.20.3Item non solum ea quae mortis tempore fuerunt, sed si qua postea augmenta hereditati accesserunt, uenire in hereditatis petitionem: nam hereditas et augmentum recipit et deminutionem.
同様に、死亡の時に存在したものだけでなく、その後に相続財産に生じた増加分も、相続財産請求に含まれる。 なぜなら、相続財産は増加も減少も受け入れるからである。
sed ea, quae post aditam hereditatem accedunt, si quidem ex ipsa hereditate, puto hereditati accedere: si extrinsecus, non, quia personae possessoris accedunt.
しかし、相続が承認された後に増加するもののうち、もし確かに相続財産自体に由来するものであれば、相続財産に属すると私は考える。 もし外部からのものであれば、属さない。 なぜなら、それらは占有者の個人に帰属するからである。
fructus autem omnes augent hereditatem, siue ante aditam siue post aditam hereditatem accesserint.
しかし、果実はすべて、相続が承認される前に生じたものであろうと、承認された後に生じたものであろうと、相続財産を増加させる。
sed et partus ancillarum sine dubio augent hereditatem.
また、女奴隷の産んだ子も、疑いなく相続財産を増加させる。
§5.3.20.4Cum praediximus omnes hereditarias actiones in hereditatis petitionem uenire, quaeritur, utrum cum sua natura ueniant an contra.
すべての相続上の訴権が相続財産請求に含まれると我々があらかじめ述べたので、それらがそれ自身の性質を伴って含まれるのか、それともそうではないのかが問われる。
ut puta est quaedam actio, quae infitiatione crescit: utrum cum suo incremento an uero in simplum uenit, ut legis Aquiliae? et Iulianus libro sexto digestorum scribit simplum soluturum.
例えば、否認によって増額される特定の訴権がある。 アクイリウス法による訴権のように、それはその増額分を伴って含まれるのか、あるいは単額で含まれるのか。 そして、ユリアヌスは学説彙纂第六巻において、単額を支払うべきであると書いている。
§5.3.20.5Idem recte ait, si noxali iudicio condemnatus sit possessor defuncto, non posse eum dedentem noxae officio iudicis liberari: quia tamdiu quis habet noxae dedendae facultatem, quamdiu iudicati conueniatur, post susceptum iudicium non potest noxae dedendo se liberare: suscepit autem per petitionem hereditatis.
同様にかの男は、もし占有者が被相続人に対して加害訴訟で有罪判決を下されていた場合、彼が(奴隷を)加害物として引き渡すことによって裁判官の職権によって免責されることはあり得ないと正しく述べている。 なぜなら、加害物引き渡しの権能を人が有するのは、判決の訴えによって訴えられている間に限られ、訴訟を引き受けた後には、加害物引き渡しによって免責されることはできないからである。 そして、彼は相続財産請求によって(訴訟を)引き受けたのである。
§5.3.20.6Praeter haec multa repperimus tractata et de petitione hereditatis, de distractis rebus hereditariis, de dolo praeterito et de fructibus.
これら以外にも、相続財産請求について、売却された相続財産について、過去の故意について、また果実について、多くの議論がなされているのを我々は見出す。
de quibus cum forma senatus consulto sit data, optimum est ipsius senatus consulti interpretationem facere uerbis eius relatis.
これらについて元老院議決によって基準が与えられているので、元老院議決自体の文言を引用した上で、その解釈を行うのが最善である。
'Pridie idus Martias Quintus Iulius Balbus et Publius Iuuentius Celsus Titius Aufidius Oenus Seuerianus consules uerba fecerunt de his, quae imperator Caesar Traiani Parthici filius diui Neruae nepos Hadrianus Augustus imperator maximusque princeps proposuit quinto nonas Martias quae proximae fuerunt libello complexus esset, quid fieri placeat, de qua re ita censuerunt.
「三月の発日の前日(三月十四日)、執政官クイントゥス・ユリウス・バルブスおよびプブリウス・ユウェンティウス・ケルスス・ティティウス・アウフィディウス・オエヌス・セウェリアヌスは、インペラトル・カエサル、神君ネルウァの孫にしてトラヤヌス・パルティクスの息子、ハドリアヌス・アウグストゥス、インペラトルにして最高格のプリンケプスが、直近の三月の上日の五日前(三月三日)に上奏文において何がなされることを望むかを包含して提案した事項について報告を行い、この件について次のように議決した。
§5.3.20.6aCum, antequam partes caducae ex bonis Rustici fisco peterentur, hi, qui se heredes esse existimant, hereditatem distraxerint, placere redactae ex pretio rerum uenditarum pecuniae usuras non esse exigendas idemque in similibus causis seruandum. ,
ルスティクスの遺産から失権分が国庫によって請求される前に、自らを相続人であると信じる者たちが相続財産を処分した場合、売却された物の代金から回収された金銭の利息は請求されるべきではなく、同様の事件においても同じことが遵守されるべきである。
§5.3.20.6bItem placere, a quibus hereditas petita fuisset, si aduersus eos iudicatum esset, pretia, quae ad eos rerum ex hereditate uenditarum peruenissent, etsi eae ante petitam hereditatem deperissent deminutaeue fuissent, restituere debere.
同様に、相続財産を請求された者たちについて、もし彼らに対して不利な判決が下されたならば、たとえ相続財産の売却された物が相続財産請求の前に滅失し、あるいは毀損していたとしても、彼らのもとに達したその代金を返還しなければならない。
§5.3.20.6cItem eos qui bona inuasissent, cum scirent ad se non pertinere, etiam si ante litem contestatam fecerint, quo minus possiderent, perinde condemnandos, quasi possiderent: eos autem, qui iustas causas habuissent, quare bona ad se pertinere existimassent, usque eo dumtaxat, quo locupletiores ex ea re facti essent.
同様に、財産が自己に帰属しないことを知りながらそれを侵奪した者たちは、たとえ訴訟係属前に占有しないように(意図的に占有を離脱)させたとしても、あたかも占有しているかのように有罪とされるべきである。 しかし、財産が自己に帰属すると信じるに足る正当な理由を有していた者たちは、そのことによってより豊かになった限度においてのみ(有罪とされるべきである)。
§5.3.20.6dPetitam autem fisco hereditatem ex eo tempore existimandum esse, quo primum scierit quisque eam a se peti, id est cum primum aut denuntiatum esset ei aut litteris uel edicto euocatus esset.
そして、国庫によって相続財産が請求されたのは、各自がそれ自らに対して請求されていることを最初に知った時点、すなわち最初に彼に通告がなされたか、あるいは書簡もしくは告示によって召喚された時点からであるとみなされるべきである。
censuerunt'.
彼らは議決した。
aptanda est igitur nobis singulis uerbis senatus consulti congruens interpretatio.
」したがって、我々は元老院議決の個々の文言に対して、整合的な解釈を適用しなければならない。
§5.3.20.7Ait senatus: 'cum antequam partes caducae fisco peterentur'.
元老院は「ルスティクスの遺産から失権分が国庫によって請求される前に」と述べる。
hoc euenerat, ut partes caducae fisco peterentur: sed et si ex asse fiat, senatus consultum locum habebit: idem, et si uacantia bona fisco uindicentur uel si ex alia quacumque causa bona ad eum peruenerunt, senatus consultum hoc locum habebit:
この(ルスティクスの事件)においては、失権分が国庫によって請求されるという事態が生じていた。 しかし、たとえ相続財産全体について行われるとしても、元老院議決は適用されるであろう。 財産がない(相続人のいない)財産が国庫に請求される場合、あるいは他のどのような理由からであれ財産が国庫に帰属した場合にも同様に、この元老院議決は適用されるであろう。
§5.3.20.8et si ciuitati peteretur.
また、市(自治体)のために請求される場合にも。