Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §5.2.21.pr-5.2.21.2

欺罔による訴えの再開と遺産追奪後の諸権利

985 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

欺言により訴えを取り下げた原告の訴訟再開権、訴訟前に義務なく信託遺贈を支払った相続人の返還請求権不存、及び遺産追奪後の指定相続人の債権復活を論じる。

[PAULUS libro tertio responsorum.
[パウルス『答申集』第3巻より。
] §5.2.21.prEum, qui inofficiosi testamenti querellam instituit et fraude heredis scripti, quasi tertiam partem hereditatis tacite rogatus esset ei restituere, reliquit eam actionem, non uideri deseruisse querellam et ideo non prohiberi eum repetere inchoatam actionem.
] 義務違反遺言の訴えを提起したものの、指定相続人の詐術によって、あたかもその相続人が遺産の三分の一を自分に返還するよう黙示に要請されているかのように騙されたために、その訴えを取り下げた者については、訴えを放棄したとはみなされず、したがって、開始されていた訴えを再開することは妨げられない。
§5.2.21.1Item quaesitum est, an heres audiendus est, ante de inofficiosi querellam actam desiderans restitui sibi ea quae soluit.
また、義務違反の訴えが争われる前に、自分が支払ったものの返還を求めている相続人の主張が認められるべきか、という点が問われた。
respondit ei, qui sciens indebitum fideicommissum soluit, nullam repetitionem ex ea causa competere.
答申した。 支払う義務のない信託遺贈であることを知りながら支払った者に対しては、その理由に基づく返還請求は一切認められない。
§5.2.21.2Idem respondit, euicta hereditate per inofficiosi querellam ab eo qui heres institutus esset, perinde omnia obseruari oportere, ac si hereditas adita non fuisset: et ideo et petitionem integram debiti heredi instituto aduersus eum qui superauit competere et compensationem debiti.
同氏はまた答申した。 義務違反の訴えによって、指定相続人から遺産が回収された場合、すべてはあたかも遺産の相続承認がなされなかったかのように扱われなければならない。 したがって、指定相続人は、勝訴した者に対して、債権の完全な請求権も、債権の相殺も認められる。

語釈・文法注

  1. §5.2.21.prfraude heredis scripti, quasi tertiam partem hereditatis tacite rogatus esset ei restituere — fraudeは奪格で原因を示す。quasi節(接続法過去rogatus essetを伴う)は詐欺の内容またはその前提となった状況を仮定的に説明している。rogatus essetの主語は直前のheres scripti(指定相続人)であり、eiは関係代名詞の先行詞であるEum(原告)を指す。
  2. §5.2.21.1ante de inofficiosi querellam actam — 前置詞anteは対格(querellam actam)を支配し、de inofficiosiがquerellamを修飾する。名詞と分詞の結合(querella acta)により「訴えが提起される(争われる)前に」という事象の意味を表す。
  3. §5.2.21.2perinde omnia obseruari oportere, ac si hereditas adita non fuisset — perinde... ac siは「あたかも〜であるかのように、全く同様に」という条件比較を導く。non fuissetは過去の事実に反する仮定を表す接続法過去完了である。
  4. §5.2.21.2petitionem integram debiti heredi instituto aduersus eum qui superauit competere — petitionemとcompensationemが対格不定詞構文の主語で、動詞はcompetere。heredi institutoはcompetere(〜に属する、認められる)にかかる与格。遺産の承認(混同)によって一度は消滅した指定相続人の被相続人に対する債権が、遺産追奪に伴い復活することを示している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §5.2.21.pr-5.2.21.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:5.2.21.pr-5.2.21.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。