[IDEM libro quarto decimo quaestionum. ] §5.2.15.prNam etsi parentibus non debetur filiorum hereditas propter uotum parentium et naturalem erga filios caritatem: turbato tamen ordine mortalitatis non minus parentibus quam liberis pie relinqui debet.
[同氏(パピニアヌス)の『質疑録』第14巻より] なぜなら、親の願いや子供に対する自然な愛情のために、子供たちの遺産は親に(本来)負われるものではないとしても、死の順序が乱された場合には、子供たちに対するのと同様に、親に対しても敬虔に遺されるべきであるからである。
§5.2.15.1Heredi eius, qui post litem de inofficioso praeparatam mutata uoluntate decessit, non datur de inofficioso querella: non enim sufficit litem instituere, si non in ea perseueret.
義務違反遺言の訴訟が準備された後に意志を変更して死亡した者の相続人には、義務違反遺言の訴えは与えられない。 なぜなら、訴訟においてそれを維持し続けないのであれば、訴訟を提起するだけでは十分ではないからである。
§5.2.15.2Filius, qui de inofficiosi actione aduersus duos heredes expertus diuersas sententias iudicum tulit et unum uicit, ab altero superatus est, et debitores conuenire et ipse a creditoribus conueniri pro parte potest et corpora uindicare et hereditatem diuidere: uerum enim est familiae erciscundae iudicium competere, quia credimus eum legitimum heredem pro parte esse factum: et ideo pars hereditatis in testamento remansit, nec absurdum uidetur pro parte intestatum uideri.
二人の相続人に対して義務違反遺言の訴えを試み、裁判官らの異なる判決を得て、一方には勝訴し、他方からは敗訴した息子は、[自己の]持ち分に応じて債務者を訴えることも、自身が債権者から訴えられることもでき、また、個別の財産を請求することや遺産を分割することもできる。 なぜなら、我々はその息子が持ち分に応じて法定相続人になったとみなすため、遺産分割の訴えが認められるというのは真実だからである。 そしてそれゆえに、遺産の一部は遺言内に留まり、[遺言者が]一部について無遺言であったとみなされることも不条理とは思われない。