Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §5.1.75.pr

不在判決に対する再審査の制限と例外

956 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

プラエトルによる不在判決に対して執行担当の裁判官が再審査することは原則として認められないが、原告の詐欺や被告の不可抗力がある場合には例外が認められるという見解を示す。

[IDEM libro trigesimo sexto digestorum. ] §5.1.75.prSi praetor iusserit eum a quo debitum petebatur adesse et ordine edictorum peracto pronuntiauerit absentem debere, non utique iudex, qui de iudicato cognoscit, debet de praetoris sententia cognoscere: alioquin lusoria erunt huiusmodi edicta et decreta praetorum.
[同人『学説彙纂』第36巻] プラエトルが、債務を請求されていた者に出頭を命じ、告示の手順が尽くされたのちに、不在者が支払うべきであると宣告した場合、判決について審理する裁判官は、プラエトルの判決について審理すべきではない。 さもなければ、プラエトルたちのこのような告示や決定は形骸化したものになってしまうからである。
MARCELLUS notat: si per dolum sciens falso aliquid allegauit et hoc modo consecutum eum sententiam praetoris liquido fuerit adprobatum, existimo debere iudicem querellam rei admittere.
マルケルスは次のように注記している。 もし原告が悪意によって、知っていながら虚偽の事実を主張し、このようにして彼がプラエトルの判決を勝ち取ったことが明白に証明されたならば、裁判官は被告の不服申立てを受理すべきであると私は考える。
PAULUS notat: si autem morbo impeditus aut rei publicae causa auocatus adesse non potuit reus, puto uel actionem iudicati eo casu in eum denegandam uel exsequi praetorem ita iudicatum non debere.
パウルスは次のように注記している。 しかし、もし被告が病気に妨げられたか、あるいは公務のために召喚されて出頭できなかった場合、その場合には彼に対する判決執行訴権を却下すべきであるか、あるいはプラエトルはそのような判決を執行すべきではないと私は考える。

語釈・文法注

  1. §5.1.75.prnon utique — 「必ずしも〜とは限らない」(部分否定)とも訳しうるが、ここではプラエトルの権威を担保するために「決して〜すべきではない」という強い否定(not by all means / not at all)を意味する。
  2. §5.1.75.prconsecutum eum sententiam — 形式受動動詞 consequor の完了分詞 consecutum を用いた対格不定詞構文であり、eum が主語、sententiam が目的語である。この全体(eum consecutum [esse] sententiam)が非人称受動 adprobatum fuerit(証明されたならば)の主語となっている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §5.1.75.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:5.1.75.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。