Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §5.1.52.pr-5.1.52.4

遺言信託の履行地と管轄抗弁の制限

933 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

遺言信託の履行場所をめぐる管轄抗弁の制限、及びローマでの履行が意図されているとみなされる特別な状況(穀物切符の購入や高貴な人物への遺贈)を論じ、履行保証請求における管轄抗弁の不適用を説明する。

[ULPIANUS libro sexto fideicommissorum. ] §5.1.52.prSed et si suscepit actionem fideicommissi et aliis defensionibus usus hanc omisit, postea, quamuis ante sententiam, reuerti ad hanc defensionem non potest.
[ULPIANUS libro sexto fideicommissorum.] しかしまた、もし彼が遺言信託の訴えを受け入れ、他の抗弁を用いてこれ(管轄違いの抗弁)を落とした場合、その後は、たとえ判決の前であっても、この抗弁に戻ることはできない。
§5.1.52.1Si libertis suis tesseras frumentarias emi uoluerit, quamuis maior pars hereditatis in prouincia sit, tamen Romae debere fideicommissum solui dicendum est, cum apparet id testatorem sensisse ex genere comparationis.
もし彼が自分の解放自由人たちのために穀物受給切符を購入することを望んだ場合、たとえ相続財産の大部分が属州に存在するとしても、それでもローマにおいて遺言信託が履行されるべきであると言うべきである。 調達の性質から、遺言者がそのように意図したことが明らかだからである。
§5.1.52.2Sed et si proponas quibusdam clarissimis uiris argenti uel auri pondo relicta et sit sufficiens ad huiusmodi fideicommissa Romae patrimonium: licet maior pars totius patrimonii in prouincia sit, dici oportet Romae esse praestandum: nec enim uerisimile est testatorem, qui honorem habitum uoluit his quibus reliquit tam modica fideicommissa, in prouincia praestari uoluisse.
しかしまた、特定の著名な人々に一定ポンドの銀または金が遺贈され、このような遺言信託を果たすのに十分な遺産がローマにあると仮定するならば、たとえ全遺産の大部分が属州にあるとしても、ローマにおいて給付されるべきであると言うのが適切である。 というのも、このような僅かな遺言信託を遺した相手に対して敬意が払われることを望んだ遺言者が、属州において給付されることを望んだとは考えがたいからである。
§5.1.52.3Si ea res quae per fideicommissum relicta est eo loci sit, dicendum est non debere praescribi ei qui petit, quasi maior pars hereditatis alibi sit.
もし遺言信託によって遺された物がその場所にあるならば、請求する者に対して、あたかも相続財産の大部分が別の場所にあるかのような抗弁が提起されるべきではないと言うべきである。
§5.1.52.4Sed si non fideicommissum petatur eo loci, sed fideicommisso satis, uidendum est, an haec praescriptio locum habeat: et non puto habere, quin immo, et si nihil sit eo loci, attamen iubendum satisdare.
しかし、もしその場所で遺言信託そのものが請求されるのではなく、遺言信託の保証が請求される場合、この抗弁が適用されるかどうかが検討されるべきである。 そして私は適用されないと考える。 それどころか、たとえその場所に何もないとしても、それでも保証を提供するよう命じるべきである。
quid enim ueretur, cum, si satis non dederit, mittatur aduersarius in possessionem fideicommissi seruandi causa?
なぜなら、もし保証を提供しないならば、相手方が遺言信託を保全するために占有への導入を認められるのであるから、何を恐れることがあろうか。

語釈・文法注

  1. §5.1.52.prhanc — `hanc`(女性単数対格代名詞)は、前後法文の議論に基づき、管轄違いの抗弁(`praescriptio`、特に `praescriptio fori`)を指している。
  2. §5.1.52.2proponas — 動詞 `proponere` の接続法現在二人称単数。一般化された(特定の個人を指さない)「仮にあなたが〜と想定するなら」という仮定を表す。
  3. §5.1.52.4fideicommisso satis — `fideicommisso satisdatio`(遺言信託のための保証)の略。名詞 `satisdatio` が省略されて `satis` となり、`fideicommisso` はそれに係る与格(または奪格)である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §5.1.52.pr-5.1.52.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:5.1.52.pr-5.1.52.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。