[ULPIANUS libro sexto fideicommissorum. ] §5.1.50.prSi fideicommissum ab aliquo petatur isque dicat alibi esse maiorem partem hereditatis, non erit ad praestationem compellendus: et ita multis constitutionibus cauetur, ut ibi petatur fideicommissum, ubi maior pars hereditatis est: nisi si probetur eo loco uoluisse testatorem fideicommissum praestari, ubi petitur.
[ULPIANUS libro sexto fideicommissorum.] もし遺言信託がある人から請求され、その者が相続財産の大部分が他所にあると主張するなら、彼はその履行を強制されるべきではない。 そして、相続財産の大部分がある場所において遺言信託が請求されるべきであると、多くの勅法で定められている。 ただし、遺言者が、請求されているその場所において遺言信託が履行されることを望んでいたと証明される場合はこの限りではない。
§5.1.50.1Tractatum est de aere alieno: si in ea prouincia, ubi fideicommissum petitur, plus esset aeris alieni, an quasi maior pars alibi esset, praescriptio locum haberet.
負債について論じられた。 もし遺言信託が請求されている属州において、より多くの負債がある場合、あたかも大部分が他所にあるかのように、抗弁が成立するかどうかが問題となった。
sed et hic placuit nihil facere aeris alieni nomen, cum non loci sit aes alienum, sed uniuersarum facultatium: aes enim alienum patrimonium totum imminuere constitit, non certi loci facultates.
しかし、ここでも負債の名目は何ら影響を及ぼさないと決せられた。 なぜなら、負債は特定の場所のものではなく、全財産のものであるからである。 というのも、負債は特定の場所の資力ではなく、遺産全体を減少させることが確定しているからである。
quid tamen si forte certis oneribus destinatum sit id patrimonium, ut puta alimentis praestandis quae Romae praestari pater familias iusserat, uel tributis uel quibusdum aliis inexcusabilibus oneribus, an possit praescriptio locum habere? hic putem iustius dici locum habere.
しかし、もしその遺産が例えば特定の負担、例えば戸主がローマで給付されるよう命じた扶養料、あるいは貢納金やその他何らかの免れがたい負担に充てられている場合は、抗弁が成立しうるだろうか。 この場合、私は成立すると言う方がより正義にかなうと考える。
§5.1.50.2Sed et rescriptum est, ut illic fideicommissum petatur, ubi domicilium heres habet.
しかしまた、相続人が住所を有している場所で遺言信託が請求されるべきであるとも勅答されている。
quotiens autem coepit quis fideicommissum soluere, non potest hac praescriptione uti,
もっとも、ひとたび誰かが遺言信託の支払いを開始したときは、この抗弁を用いることができない、