[PAULUS libro singulari ad regulam Catonianam. ] §49.17.20.prSed si ponas filium testamentum fecisse et patrem heredem instituisse: cum utique pater testamento suo seruo filii libertatem dedisset, qui ad eum ex testamento filii pertinere coeperit, uidendum est, numquid ei comparari debeat, qui, cum manumitteretur, alienus erat, deinde postea adquisitus est.
[パウルス『カトーの規則に関する一巻本』] しかし、もし子が遺言を作成し、父親を相続人に指定したと仮定するなら:その際、確かに父親が自身の遺言において、子の奴隷に自由を与えており、その奴隷が子の遺言に基づいて彼(父親)に帰属し始めていた場合、その奴隷が、[遺言による]解放がなされたときには他人のものであり、その後になって獲得された者と比較されるべき(=同様に扱われるべき)かどうかが、検討されねばならない。
sed fauorabile est libertatem a patre relictam admittere: et ab initio patris esse eum uideri ex hoc, quod postea contigit, ostenditur.
しかし、父親によって遺贈された自由を認めることが、好意的に受け入れられる(=好ましい)。 そして、その後になって生じたことによって、彼(その奴隷)は最初から父親のものであったとみなされる、ということが示される。