Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §49.16.5.pr-49.16.5.8

脱走の情状酌量と平時戦時の処遇基準

8607 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

脱走の罰則を決定する際の様々な考慮事項(兵科、階級、単独か複数か、逃亡期間等)と、平時・戦時の量刑の違い、さらには敵に捕らえられた捕虜や自首した脱走兵の取り扱いについて論じる。

[IDEM libro secundo de re militari. ] §49.16.5.prNon omnes desertores similiter puniendi sunt, sed habetur et ordinis stipendiorum ratio, gradus militiae uel loci, muneris deserti et anteactae uitae: sed et numerus, si solus uel cum altero uel cum pluribus deseruit, aliudue quid crimen desertioni adiunxerit: item temporis, quo in desertione fuerit: et eorum, quae postea gesta fuerint.
[IDEM libro secundo de re militari.] すべての脱走兵が同様に処罰されるべきなのではなく、階級や勤続年数、兵役の階級あるいは配属場所、放棄された任務、および過去の生活の考慮もなされる。 さらに、単独で脱走したか、あるいは他の一人と、あるいは多数の者と一緒に脱走したかという人数、あるいは脱走に他の何らかの犯罪を加えたかどうかも考慮される。 同様に、どれほどの期間脱走状態にあったかという時間、およびその後にどのようなことが行われたかも同様である。
sed et si fuerit ultro reuersus, non cum necessitudine, non erit eiusdem sortis.
しかし、もし彼が自発的に戻ったのであり、やむを得ぬ事情によるものでないならば、同じ境遇にはならない。
§49.16.5.1Qui in pace deseruit, eques gradu pellendus est, pedes militiam mutat.
平時に脱走した者は、騎兵であればその階級から追放され、歩兵であれば兵科を変更される。
in bello idem admissum capite puniendum est.
戦時に同じ過失が犯された場合は、死刑に処されるべきである。
§49.16.5.2Qui desertioni aliud crimen adiungit, grauius puniendus est: et si furtum factum sit, ueluti alia desertio habebitur: ut si plagium factum uel adgressura abigeatus uel quid simile accesserit.
脱走に他の犯罪を併発した者は、より重く処罰されるべきである。 そして、もし窃盗が行われたならば、いわば別の脱走と見なされる。 例えば、人誘拐が行われたり、家畜強奪の襲撃や、これに類する何かが加わった場合がこれに該当する。
§49.16.5.3Desertor si in urbe inueniatur, capite puniri solet: alibi adprehensus ex prima desertione restitui potest, iterum deserendo capite puniendus est.
脱走兵がもし都市内で見つかったなら、通常死刑に処される。 他の場所で逮捕された場合は、最初の脱走については復帰させられうるが、二度目の脱走の際には死刑に処されるべきである。
§49.16.5.4Qui in desertione fuit, si se optulerit, ex indulgentia imperatoris nostri in insulam deportatus est.
脱走中であった者が、もし自首したならば、我らが皇帝の恩赦により、島への永久追放に処される。
§49.16.5.5Qui captus, cum poterat redire, non rediit, pro transfuga habetur.
捕らえられた者で、戻ることができたのに戻らなかった者は、投降兵と見なされる。
item eum, qui in praesidio captus est, in eadem condicione esse certum est: si tamen ex improuiso, dum iter facit aut epistulam fert, capiatur quis, ueniam meretur.
同様に、駐屯地の中で捕らえられた者も、同じ状況にあることは確実である。 しかしながら、もし誰かが行軍中、あるいは書簡を運んでいる最中に、不意に捕らえられたのであれば、その者は許しに値する。
§49.16.5.6A barbaris remissos milites ita restitui oportere Hadrianus rescripsit, si probabunt se captos euasisse, non transfugisse.
野蛮人から送還された兵士たちについて、もし彼らがみずからは捕らえられた上で逃亡したのであり、投降したのではないことを証明するならば、復帰させられるべきであるとハドリアヌスは勅答した。
sed hoc licet liquido constare non possit, argumentis tamen cognoscendum est.
しかし、このことが明白に明らかになり得ないとしても、証拠によって調査されるべきである。
et si bonus miles antea aestimatus fuit, prope est, ut adfirmationi eius credatur: si remansor aut neglegens suorum aut segnis aut extra contubernium agens, non credetur ei.
そして、もし彼が以前に優秀な兵士であると評価されていたならば、彼の主張が信じられることにきわめて近い。 もし期限超過帰営兵であったか、仲間を怠る者であったか、あるいは怠慢な者、あるいは兵舎の外で行動していた者であるならば、彼は信じられない。
§49.16.5.7Si post multum temporis redit qui ab hostibus captus est et captum eum, non transfugisse constiterit: ut ueteranus erit restituendus et praemia et emeritum capit.
敵によって捕らえられた者が、長い時間の後に帰還し、彼が捕虜となったのであり、投降したのではないことが明らかとなったならば、彼は退役兵として復帰させられるべきであり、褒賞および退役手当を受け取る。
§49.16.5.8Qui transfugit et postea multos latrones adprehendit et transfugas demonstrauit, posse ei parci diuus Hadrianus rescripsit: ei tamen pollicenti ea nihil permitti oportere.
投降した者で、その後に多くの盗賊を逮捕し、また投降兵たちを告発した者について、神君ハドリアヌスは、その者が赦され得ることを勅答した。 しかし、それらのことを約束する者に対しては、何ら許可が与えられるべきではない。

語釈・文法注

  1. §49.16.5.prsed habetur et ordinis stipendiorum ratio — 主語である `ratio`(考慮、割合)に対して `habetur`(持たれる、考慮される)が受動態動詞として係っている。`ordinis` と `stipendiorum` は `ratio` を修飾する属格であり、ここでは「軍の階級と勤続年数(奉給)」という意味で並置されている。
  2. §49.16.5.3iterum deserendo — 動名詞(ジェルンディウム)`deserendo` の奪格であり、手段あるいは状況を表して「再び脱走することによって」「二度目の脱走の際には」の意となる。
  3. §49.16.5.6prope est, ut adfirmationi eius credatur — 非人称構文 `prope est, ut + 接続法` で「〜ということになりそうである」「〜という可能性が高い」を意味する。`credatur` は非人称受動態であり、自動詞 `credo` の性質から与格の `adfirmationi eius`(彼の主張に)を補語として取る。
  4. §49.16.5.8posse ei parci — 対格不定詞構文(A.C.I.)において、自動詞 `parco`(与格を支配して「〜を赦す」)が受動態となる際、非人称的に受動不定詞 `parci` が用いられ、与格 `ei` を伴っている。`posse` と合わさって「彼が赦され得ること」を表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §49.16.5.pr-49.16.5.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:49.16.5.pr-49.16.5.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。