[MODESTINUS libro quarto de poenis. ] §49.16.3.prDesertorem auditum ad suum ducem cum elogio praeses mittet, praeterquam si quid grauius ille desertor in ea prouincia, in qua repertus est, admiserit: ibi enim eum plecti poena debere, ubi facinus admissum est, diui Seuerus et Antoninus rescripserunt.
[MODESTINUS libro quarto de poenis.] 総督は、審理された脱走兵を、調書を添えて彼自身の指揮官のもとへと送るものとする。 ただし、その脱走兵が、発見されたその属州において、何かより重大な罪を犯した場合は除く。 というのも、犯罪が犯されたその場所で、彼が刑罰によって罰せられるべきであると、神君セウェルスとアントニヌスが勅答したからである。
§49.16.3.1Poenae militum huiuscemodi sunt: castigatio, pecuniaria multa, munerum indictio, militiae mutatio, gradus deiectio, ignominiosa missio.
兵士の刑罰は次のようなものである。 すなわち、譴責、罰金、追加任務の賦課、兵種の変更、階級の降格、不名誉除隊である。
nam in metallum aut in opus metalli non dabuntur nec torquentur.
なぜなら、[兵士は]鉱山送りや鉱山労働に処されることはなく、拷問を受けることもないからである。
§49.16.3.2Emansor est, qui diu uagatus ad castra regreditur.
期限超過帰営兵とは、長らくうろついた後に陣営に戻る者のことである。
§49.16.3.3Desertor est, qui per prolixum tempus uagatus reducitur.
脱走兵とは、長期間にわたってうろついた後に連れ戻される者のことである。
§49.16.3.4Is, qui exploratione emanet hostibus insistentibus aut qui a fossato recedit, capite puniendus est.
敵が迫っているときに偵察中に期限超過した者、あるいは濠から退却する者は、死刑に処されるべきである。
§49.16.3.5Qui stationis munus relinquit, plus quam emansor est: itaque pro modo delicti aut castigatur aut gradu militiae deicitur.
哨戒の任務を放棄する者は、期限超過帰営兵以上の者である。 したがって、罪の程度に応じて、譴責されるか、あるいは軍の階級から降格される。
§49.16.3.6Si praesidis uel cuiusuis praepositi ab excubatione quis desistat, peccatum desertionis subibit.
もし総督あるいはその他の指揮官の護衛から離れる者がいれば、その者は脱走の罪を負うことになる。
§49.16.3.7Si ad diem commeatus quis non ueniat, perinde in eum statuendum est, ac si emansisset uel deseruisset, pro numero temporis, facta prius copia docendi, num forte casibus quibusdam detentus sit, propter quos uenia dignus uideatur.
もし休暇の期日までに戻らない者がいれば、その期間の長さに応じて、期限超過帰営あるいは脱走したのと同様に、彼に対して処分が下されるべきである。 ただし、これに先立ち、もしかすると許しに値すると見なされるような何らかの出来事によって引き留められたのではないかについて、釈明する機会が与えられた上でのことである。
§49.16.3.8Qui militiae tempus in desertione impleuit, emerito priuatur.
脱走している間に軍務の期間を満了した者は、退職恩給を剥奪される。
§49.16.3.9Si plures simul primo deseruerint, deinde intra certum tempus reuersi sint, gradu pulsi in diuersa loca distribuendi sunt.
もし複数の者が同時に、最初は脱走し、その後に一定の期間内に戻ってきたならば、階級を剥奪された上で、異なる場所へと分散配置されるべきである。
sed tironibus parcendum est: qui si iterato hoc admiserint, poena competenti adficiuntur.
しかし、新兵は容赦されるべきであり、彼らがもしこれを繰り返して犯したならば、相当する刑罰に処される。
§49.16.3.10Is, qui ad hostem confugit et rediit, torquebitur ad bestiasque uel in furcam damnabitur, quamuis milites nihil eorum patiantur.
敵のもとへ逃亡して戻ってきた者は、拷問にかけられ、猛獣刑あるいは首枷刑に処されるものとする。 たとえ兵士たちが通常それらのいずれも被らないとしてもである。
§49.16.3.11Et is, qui uolens transfugere adprehensus est, capite punitur.
また、逃亡しようと意図しながら逮捕された者も、死刑に処される。
§49.16.3.12Sed si ex improuiso, dum iter quis facit, capitur ab hostibus, inspecto uitae eius praecedentis actu uenia ei dabitur, et, si expleto tempore militiae redeat, ut ueteranus restituetur et emerita accipiet.
しかし、もし行軍中に不意に敵に捕らえられたならば、彼のこれまでの生活態度を調査した上で、彼に許しが与えられる。 そして、もし軍務の期間が満了した後に戻ってきたならば、退役兵として復帰させられ、退職恩給を受け取る。
§49.16.3.13Miles, qui in bello arma amisit uel alienauit, capite punitur: humane militiam mutat.
戦時において武器を失ったか、あるいは譲渡した兵士は、死刑に処される。 寛大に扱われる場合は、兵種が変更される。
§49.16.3.14Qui aliena arma subripuit, gradu militiae pellendus est.
他人の武器を盗んだ者は、軍の階級から追放されるべきである。
§49.16.3.15In bello qui rem a duce prohibitam fecit aut mandata non seruauit, capite punitur, etiamsi res bene gesserit.
戦時において、指揮官によって禁止された行為を行ったか、あるいは命令に従わなかった者は、たとえ戦功をあげたとしても、死刑に処される。
§49.16.3.16Sed qui agmen excessit, ex causa uel fustibus caeditur uel mutare militiam solet.
しかし、隊列から離れた者は、事情に応じて、棍棒で打たれるか、あるいは兵種を変更されるのが常である。
§49.16.3.17Nec non et si uallum quis transcendat aut per murum castra ingrediatur, capite punitur.
また同様に、もし土塁を越えるか、あるいは壁を越えて陣営に入る者がいれば、その者は死刑に処される。
§49.16.3.18Si uero quis fossam transiluit, militia reicitur.
しかし、もし濠を飛び越えた者がいれば、軍から放逐される。
§49.16.3.19Qui seditionem atrocem militum concitauit, capite punitur.
兵士たちの激しい反乱を扇動した者は、死刑に処される。
§49.16.3.20Si intra uociferationem aut leuem querellam seditio mota est, tunc gradu militiae deicitur.
もし怒号や軽い不満の範囲内で反乱が引き起こされたのなら、そのときは軍の階級から降格される。
§49.16.3.21Et cum multi milites in aliquod flagitium conspirent uel si legio deficiat, auocari militia solent.
そして、多くの兵士が何らかの非道を共謀したとき、あるいは軍団が義務を放棄したとき、軍務から免職されるのが常である。
§49.16.3.22Qui praepositum suum protegere noluerunt uel deseruerunt, occiso eo capite puniuntur.
自身の指揮官を守ることを拒んだか、あるいは見捨てた者たちは、その指揮官が殺害された場合、死刑に処される。